Sokak lambaları yıllardır şehirlerin vazgeçilmez bir parçası. Ancak çoğu hâlâ yer altı kablolarıyla elektrik şebekesine bağlı çalışıyor. Bu da hem kurulum maliyetini artırıyor hem de elektrik kesintilerinde sokakların karanlığa gömülmesine neden olabiliyor.
ABD’de ise bu tablo değişmeye başladı. Güneş enerjisiyle çalışan ve şebekeye hiç bağlı olmayan yeni nesil sokak lambaları hızla yayılıyor.
Her Direk Kendi Elektriğini Üretiyor
ABD merkezli Streetleaf adlı şirket, tamamen bağımsız çalışan güneş enerjili sokak lambaları geliştiriyor. Bu sistemlerde her bir direk adeta küçük bir enerji santrali gibi çalışıyor.
Direğin tepesindeki monokristal güneş paneli gündüz güneş ışığını elektriğe çeviriyor. Üretilen enerji ise direğin içine yerleştirilen lityum demir fosfat (LFP) bataryada depolanıyor. Gece olduğunda bataryadaki enerji LED aydınlatmayı çalıştırıyor.
Yani sistem elektrik şebekesine ihtiyaç duymadan kendi enerjisini üretip kullanıyor.
Kazı Yok, Kablo Yok
Geleneksel sokak aydınlatmasında yer altı kazısı, kablo döşeme, trafo bağlantısı ve şebeke entegrasyonu gibi maliyetli süreçler gerekiyor. Güneş enerjili sistemlerde ise bu adımlar ortadan kalkıyor.
Özellikle yeni konut projelerinde bu yöntem ciddi avantaj sağlıyor. “Tak ve çalıştır” mantığıyla kurulan sistemler hem zamandan hem de altyapı maliyetinden tasarruf ettiriyor.
Şirket, özellikle Teksas ve Florida gibi güneşli eyaletlerde hızlı büyüme kaydetti. Austin, Dallas ve Houston gibi şehirlerde binlerce güneş enerjili sokak lambası devreye alınmış durumda. Toplam kurulum sayısının 13 bini geçtiği belirtiliyor.
Üç Farklı Model Sunuluyor
Streetleaf, farklı ihtiyaçlara göre üç ayrı model sunuyor:
- AVE modeli: 150 W panel ve 820 Wh batarya kapasitesiyle yaklaşık 5.400 lümen ışık sağlıyor.
- BLVD modeli: 220 W panel ve 1,23 kWh batarya ile 7.200 lümen çıkış sunuyor.
- PATH modeli: Daha küçük alanlar için tasarlanmış, 588 lümen gücünde kompakt bir seçenek.
Büyük modeller 5 yıl garantiyle sunulurken, küçük model için garanti süresi 1 yıl.
Tüm sistemlerde 3000K sıcak beyaz ışık kullanılıyor. Bu ışık tonu hem göz yormuyor hem de yaban hayatına daha az zarar verdiği belirtilen bir renk aralığında yer alıyor.
5 Gün Güneş Olmasa Bile Çalışıyor
Sistemlerin en dikkat çeken özelliklerinden biri batarya dayanımı. Tam dolu bir batarya ile 5 güne kadar güneş görmeden çalışabildiği ifade ediliyor.
Ayrıca hava tahminlerine göre devreye giren bir “fırtına modu” bulunuyor. Uzun süre kapalı hava beklendiğinde ışık seviyesi otomatik olarak düşüyor. Ancak hareket sensörleri aktif kalıyor. Araç ya da yaya algılandığında ışık seviyesi tekrar yükseliyor.
Bu sayede hem enerji tasarrufu sağlanıyor hem de güvenlikten ödün verilmiyor.
Her Yerde Çalışır Mı?
Bu sistemler özellikle güneşli bölgelerde maksimum verim sağlıyor. Daha az güneş alan şehirlerde ise daha büyük panel ve batarya kombinasyonları kullanılması gerekiyor.
Yani çözüm her iklim için birebir uygun olmayabilir. Ancak doğru coğrafyada elektrik şebekesine güçlü bir alternatif sunuyor.
Hedef 100 Bin Sokak Lambası
Şirketin hedefi kurulum sayısını 100 binin üzerine çıkarmak. Eğer bu model yaygınlaşırsa, başka ülkelerde de benzer projelerin hız kazanması bekleniyor.
Elektrik kesintilerinden etkilenmeyen, altyapı maliyeti düşük ve çevre dostu bir sistem… Güneş enerjili sokak lambaları şehir aydınlatmasında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
