Kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsamının genişletilmesi için TBMM’ye iki ayrı kanun teklifi sunuldu. Tekliflerin yasalaşması halinde belirlenen şartları taşıyan pilotlar ile mühendis ve mimarlar yeşil pasaport alabilecek. Teklifler henüz yasalaşmadı ve TBMM İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor.
Yeşil pasaport kapsamına yeni meslek gruplarının eklenmesine yönelik iki ayrı düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine geldi.
TBMM kayıtlarına göre YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk tarafından hazırlanan teklif, 30 Eylül 2026’da Meclis Başkanlığına sunuldu. Teklifle, hava yolu pilot lisansını aldıktan sonra 5 yıl fiilen uçuş hizmeti yapan pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanıyor. Teklif 1 Ekim itibarıyla TBMM İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor.
Pilotlar için 5 yıl uçuş şartı
Pilotlara ilişkin teklifin gerekçesinde, yurt dışındaki eğitimler, uçuş testleri ve uçak teslim alma işlemleri sırasında yaşanan vize süreçlerine dikkat çekildi.
Teklif metnine göre hava yolu pilot lisansını aldığı tarihten itibaren 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotların yeşil pasaport alabilmesi öngörülüyor. Bunun yanında Türk Ceza Kanunu’nun teklif metninde belirtilen bölümlerinde yer alan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar nedeniyle haklarında soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartı getiriliyor.
Mühendis ve mimarlara da yeşil pasaport teklifi
İkinci teklif ise YENİ Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu tarafından 28 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu.
Düzenlemeyle Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ve bağlı odalara üye olan, en az 10 yıl kıdemli mühendis ve mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanıyor. Teklif de 1 Ekim 2026 tarihinde İçişleri Komisyonu’na sevk edildi.
Teklif gerekçesinde mühendis ve mimarların yurt dışındaki eğitim, panel, çalıştay ve konferanslara katılımı ile teknoloji uygulamalarını yerinde takip etmelerinin mesleki tecrübe ve üretkenlik açısından önem taşıdığı ifade edildi.
Mühendis ve mimarlar için şartlar neler?
Teklif yasalaşırsa yeşil pasaporttan yararlanmak isteyen mühendis ve mimarlarda iki temel koşul aranacak:
- TMMOB veya bağlı odalara üye olmak ve en az 10 yıl kıdeme sahip bulunmak.
- Teklifte sayılan Türk Ceza Kanunu hükümleri ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan dolayı haklarında soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.
Teklifler yasalaştı mı?
Hayır. Düzenlemeler şu aşamada kanun teklifi niteliğinde. TBMM kayıtlarında pilotlara ilişkin teklif 2/3897, mühendis ve mimarlara ilişkin teklif ise 2/3888 esas numarasıyla yer alıyor. Her iki teklifin de mevcut durumu “komisyonda” olarak belirtiliyor. Dolayısıyla pilotlar, mühendisler ve mimarlar açısından şu anda yeni bir yeşil pasaport hakkı yürürlüğe girmiş değil.
Yeşil pasaportu kimler alabiliyor?
Mevcut uygulamada kamu görevlilerinin yanı sıra şartları sağlayan ihracatçılar ve en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip avukatlar gibi farklı gruplar hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabiliyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, hususi damgalı pasaport başvurularında çalışan kamu görevlileri, ihracatçılar, avukatlar ve vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan belirli öğretim üyeleri için özel talep formu istendiğini belirtiyor.
