Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen ve tutarı dönemlere göre değişen primlerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiğine karar verdi. Yüksek Mahkeme, işçinin her ay aynı miktarda prim almamasının veya yalnızca hedeflerini gerçekleştirdiği dönemlerde prime hak kazanmasının, bu ödemeleri giydirilmiş ücretin dışında bırakmayacağını belirtti.
Karara konu uyuşmazlıkta takım lideri olarak çalışan işçi; temel ücretinin yanı sıra satış miktarına göre prim aldığını, yemek, yol ve özel sağlık sigortası yardımlarından da yararlandığını bildirdi.
İşçi fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ileri sürdü
İşçi, haftalık çalışma sürelerinin yasal sınırı aştığını, sayım, eğitim ve toplantılar nedeniyle de ilave çalışma yaptığını belirterek kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücretinin ödenmesi talebiyle iş sözleşmesini feshetti.
Davacı; ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunduğunu, satış hedeflerinin keyfî belirlendiğini, prim almasının engellendiğini, eşit davranma borcuna aykırı uygulamalar yapıldığını, kendisine ağır işler yüklendiğini ve psikolojik taciz niteliğinde davranışlarla karşılaştığını ileri sürdü.
İşveren ise işçinin haklı bir neden bulunmadan istifa ettiğini savundu. İşçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini, satış primlerinin hedefe bağlı olduğunu, işçinin hedeflerini gerçekleştiremediğini ve fazla çalışmaların bordrolara yansıtılarak ödendiğini belirterek davanın reddini istedi.
Mahkeme 19,5 saatlik ödenmeyen fazla çalışma tespit etti
İş Mahkemesi, puantaj kayıtlarının bulunduğu dönemlerde bu kayıtları dikkate aldı. Yapılan incelemede işçinin ödenmemiş 19,5 saatlik fazla çalışma ücretinin bulunduğu belirlendi.
Kayıt bulunmayan dönemler için tanık anlatımları ve işçinin talepleri esas alındı. Fesih tarihinde ödenmemiş fazla çalışma alacağının bulunması nedeniyle işçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği kabul edilerek kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti taleplerinin bir bölümü hüküm altına alındı.
İşverenin istinaf başvurusunu değerlendiren Bölge Adliye Mahkemesi de işçinin ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunduğu ve feshin haklı nedene dayandığı yönündeki tespitleri yerinde buldu.
Satış primleri giydirilmiş ücretten çıkarıldı
Bölge Adliye Mahkemesi, bordrolarda “ÇPS Bonus” adı altında gösterilen primlerin devamlılık taşımadığı sonucuna ulaştı. Bu nedenle söz konusu prim ödemelerini kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabından çıkardı.
Davacı avukatının kararı temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne taşındı.
Yargıtay: Değişken prim de tazminat hesabına girer
Yargıtay, kıdem tazminatına esas ücret belirlenirken 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesinde belirtilen asıl ücretin yanı sıra işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatlerin de dikkate alınması gerektiğini hatırlattı.
Kararda; devamlılık gösteren prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis ve yemek yardımı gibi ödemelerin kıdem tazminatı hesabında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Özel sağlık sigortası yardımı ile hayat sigortası primlerinin de para ile ölçülebilen menfaatler kapsamında tazminata esas ücrete eklenmesi gerektiği kaydedildi.
Yargıtay, satış rakamları veya başka verilere göre hesaplanan primlerin tutarı değişse dahi kıdem tazminatı hesabındaki genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmesi gerektiğine hükmetti.
Somut olayda işçinin belirli satış hedeflerini gerçekleştirdiği dönemlerde prim aldığının; taraf beyanları, tanık anlatımları ve bordro kayıtlarından anlaşıldığını belirten Daire, son yıldaki primlerin aylık ortalamasının hesaplanarak giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğine karar verdi.
Primlerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmamasını hatalı bulan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararının oy birliğiyle bozulmasına hükmetti.
