Gemlik’in yüzyıllara uzanan denizcilik geçmişi, sabırla hazırlanan tarihi gemi modellerinde yeniden hayat buluyor. Eğitmen Mustafa Kahya, bu sanatın sürdürülebilmesi için destek bekliyor.
Bursa’nın Gemlik ilçesinde yaşayan model gemi eğitmeni Mustafa Kahya, Türk denizcilik tarihinde iz bırakan gemilerin ölçekli modellerini hazırlayarak kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sağlıyor. Dört aya varan çalışmalarla üretilen modeller arasında Nusret Mayın Gemisi, Bandırma Vapuru ve Savarona da yer alıyor.
2017 yılında emekli olduktan sonra torunlarına el emeği bir hatıra bırakmak amacıyla model gemi yapımına başlayan Kahya, zaman içinde gerekli eğitimleri tamamlayarak Halk Eğitim Merkezi’nde kurs vermeye başladı.
Emeklilik sonrası başladığı uğraş eğitmenliğe dönüştü
Emeklilik döneminde kalıcı bir eser üretmek istediğini anlatan Kahya, model gemi sanatına ailesine bırakacağı bir miras düşüncesiyle yöneldiğini söyledi.
İlçede bu alanda eğitim eksikliği bulunduğunu fark ettiğini belirten Kahya, gerekli sertifikaları aldıktan sonra kurs öğretmenliği yapmaya başladığını ifade etti.
Kahya, beş yıldır farklı yaş gruplarından öğrencilere eğitim verdiklerini ve model gemi sanatının Gemlik’te kalıcı hale gelmesini istediklerini kaydetti.
Gemlik’in tarihi denizcilikle iç içe
Gemlik’in adının, Selçuklu Komutanı Ebul Kasım tarafından 1087 yılında kurulduğu aktarılan “Gemilik” tersanesinden geldiğini hatırlatan Kahya, ilçenin Osmanlı döneminde de tersane kimliğini sürdürdüğünü belirtti.
Gemlik’in tarih boyunca deniz ticaretinin önemli merkezlerinden biri olduğunu dile getiren Kahya, bu geçmişin yalnızca belgelerde değil, sanatsal çalışmalarla da yaşatılması gerektiğini söyledi.
Kahya, ilçenin denizcilik tarihine uygun bir kültürel üretim alanı oluşturulmasının hem eğitim hem de tanıtım bakımından önemli olduğunu vurguladı.
Çalışmalar için küçük bir alan talep ediyorlar
Model gemi eğitimlerini sürdürebilmek için belediye ve ilgili kurumlardan büyük bir maddi destek beklemediklerini ifade eden Kahya, kendilerine küçük bir çalışma alanı tahsis edilmesini istedi.
Kahya, “Gemlik’in tarihine yakışır biçimde bu sanatın burada yaşamasını istiyoruz. Beş yıldır eğitim verdiğimiz öğrencilerimiz bulunuyor. Çalışmalarımızı sürdürebileceğimiz küçük bir alan bizim için yeterli” dedi.
Evinde üretime devam edebileceğini belirten Kahya, asıl amaçlarının model gemi yapımını öğrenmek isteyenlerin kurslara ulaşabilmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Bir modelin yapımı yaklaşık dört ay sürüyor
Model gemilerin hazır parçalar kullanılarak değil, teknik projelere ve belirlenen ölçeklere bağlı kalınarak üretildiğini anlatan Kahya, bir eserin tamamlanmasının yaklaşık dört ay sürdüğünü belirtti.
Çalışmalarda ıhlamur ve ayous ağacının kullanıldığını söyleyen Kahya, boyama işlemlerinde her katın tamamen sertleşmesi için uzun süre beklendiğini aktardı.
Üretimin büyük sabır ve dikkat gerektirdiğini vurgulayan Kahya, küçük ayrıntıların dahi geminin tarihsel görünümüne uygun şekilde hazırlanmasına özen gösterdiklerini ifade etti.
“El emeği nesilden nesile kalan en değerli miras”
Kurslara ileri yaştaki vatandaşların da yoğun ilgi gösterdiğini belirten Kahya, 85 yaşındaki öğrencilerinin bile torunlarına kendi elleriyle yaptıkları bir eser bırakmak istediklerini anlattı.
Kahya, “Mal ve mülk bırakılabilir ancak el emeği, nesilden nesile aktarılabilecek en kıymetli mirastır” ifadelerini kullandı.
Model gemi yapımının kişilere yalnızca bir eser kazandırmadığını dile getiren Kahya, bu uğraşın sabır, dikkat ve üretme alışkanlığını da geliştirdiğini söyledi.
Tarihi gemiler yeniden hayat buluyor
Kurslarda Türk denizcilik tarihinde önemli yeri bulunan çok sayıda geminin modeli hazırlanıyor. Nusret Mayın Gemisi, Bandırma Vapuru ve Savarona, kursiyerlerin üzerinde çalıştığı başlıca eserler arasında bulunuyor.
Gemilerin her bölümünün elde üretildiğini belirten kursiyerler, hazır kitler yerine projeden hareket edilmesinin ortaya çıkan modelleri daha değerli hale getirdiğini ifade ediyor.
“Bu çalışma Gemlik için marka değerine dönüşebilir”
Kursiyerlerden ve Giresunlular Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı Halil Ataş, model gemi yapımının sıradan bir hobi değil, sabır ve sanatın birleştiği özel bir uğraş olduğunu söyledi.
Emeklilik dönemini verimli değerlendirmek amacıyla Halk Eğitim Merkezi’ndeki kursa katıldığını anlatan Ataş, Mustafa Kahya’nın eğitimiyle model gemi dünyasına adım attığını belirtti.
Ataş, “Hazır kitler kullanmıyoruz. Her parçayı kendi emeğimizle üretiyoruz. Bu da eserleri daha kıymetli hale getiriyor” dedi.
Kursların devam etmesi için destek bekleniyor
Gemlik’in denizcilik geçmişinin model gemi sanatıyla Türkiye’ye ve dünyaya tanıtılabileceğini belirten Ataş, çalışmaların kurumsal biçimde desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Bu tür kursların zamanla azaldığına dikkat çeken Ataş, Gemlik’te oluşturulacak kalıcı bir alanın hem yeni kursiyerlerin yetişmesini hem de ortaya çıkan eserlerin sergilenmesini sağlayabileceğini kaydetti.
