Tek parça plastikten üretilmesiyle bilinen monoblok sandalye, bugün dünyanın hemen her ülkesinde kullanılan en yaygın mobilya ürünleri arasında yer alıyor. Polipropilen malzemeden imal edilen bu sandalyeler, hafif yapısı, düşük maliyeti ve istiflenebilir olması nedeniyle geniş bir kullanım alanına sahip bulunuyor.
Tek kalıptan çıkan tasarım
Monoblock adı, “tek” anlamına gelen mono ve “blok” anlamındaki bloc kelimelerinden oluşuyor. Sandalyenin tüm gövdesi tek bir kalıptan, tek hamlede üretiliyor. Bu üretim yöntemi, montaj gerektirmemesi ve seri üretime uygunluğu nedeniyle maliyetleri önemli ölçüde düşürüyor.
1940’lardan 1970’lere uzanan süreç
Tek parça plastik sandalye fikri ilk olarak 1940’lı yıllarda Kanada’da ortaya çıktı. Bu dönemde çeşitli prototipler üretilse de plastik teknolojisinin yetersizliği nedeniyle seri üretime geçilemedi. 1960’lı yıllarda enjeksiyon kalıplama tekniklerinin gelişmesiyle birlikte bu fikir yeniden gündeme geldi.
1972’de dönüm noktası
1972 yılında Fransız mühendis Henry Massonnet tarafından tasarlanan “Fauteuil 300”, günümüzde monoblok sandalye olarak bilinen tasarımın temelini oluşturdu. Patentlenmeyen bu model, kısa sürede farklı ülkelerdeki üreticiler tarafından kopyalanarak yaygınlaştı.
Küresel ölçekte yaygın kullanım
Monoblock sandalyeler, düşük üretim maliyeti, taşınabilir yapısı ve dış mekâna uygun tasarımı sayesinde bahçelerden düğün alanlarına, kafelerden sokaklara kadar çok geniş bir alanda kullanılmaya başlandı. Avrupa’da yaklaşık 1 milyar adet satıldığı tahmin edilirken, dünya genelindeki toplam üretim sayısının milyarlarla ifade edildiği belirtiliyor.
Estetik tartışmaları ve yasaklar
Zaman içinde bazı kentlerde monoblok sandalyeler, şehir estetiğini bozduğu gerekçesiyle tartışma konusu oldu. İsviçre’nin Basel kenti başta olmak üzere bazı yerleşimlerde kamusal alanlarda kullanımı dönemsel olarak sınırlandırıldı.
Markasız ama kalıcı
Herhangi bir markaya ait olmaması, belirli bir tasarımcıyla anılmaması ve reklam yapılmamasına rağmen monoblok sandalye, yarım asrı aşkın süredir kullanılmaya devam ediyor. Düğünlerde, cenazelerde, bahçelerde ve balkonlarda yer alan bu sandalye, gündelik yaşamın değişmeyen unsurlarından biri olarak varlığını sürdürüyor.
