Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı Mehmet Daniş, çocukların şiddet, siber zorbalık, mahremiyet ihlali, dezenformasyon ve yaşlarına uygun olmayan yayınlardan olumsuz etkilenebildiğini belirterek güvenli medya ortamının öncelikleri arasında bulunduğunu söyledi. Daniş, çocukları olumsuz etkileyen içerikler nedeniyle son 5 yılda 454 idari yaptırım uygulandığını ve para cezalarının toplamının yaklaşık 345 milyon liraya ulaştığını açıkladı.
Komisyon TBMM’de Toplandı
TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş Okul Olaylarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu, AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplandı.
Toplantıya RTÜK ile dijital yayın platformları, film ve dizi yapım şirketlerinin temsilcileri katıldı. Görüşmede çocukların medya içeriklerinden korunması, okul saldırılarının haberleştirilmesi ve dijital platformların sorumlulukları ele alındı.
“Şiddet Görüntülerinin Tekrarı Yeni Mağduriyetler Doğurabilir”
Komisyon Başkanı Yusuf Beyazıt, okul saldırıları ve gençlik şiddetinin haberleştirilmesinde çocukların mahremiyetini koruyan yayın ilkelerinin uygulanması gerektiğini söyledi.
Şiddet görüntülerinin sürekli tekrarlanmasının, saldırı yöntemlerinin ayrıntılı biçimde gösterilmesinin ve çocukların kimliklerinin açığa çıkarılmasının yeni mağduriyetlere neden olabileceğini belirten Beyazıt, saldırganların görünürlük yoluyla özendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Dijital Platformlara Yaş Doğrulama Çağrısı
Beyazıt, dijital platformların çocukların karşısına hangi içeriğin ne sıklıkta çıkacağını belirleyen teknolojik aktörler olduğunu vurguladı.
Platformların yaş doğrulama, çocuk profilleri, ebeveyn kontrol sistemleri, riskli içerik bildirimleri ve algoritmik şeffaflık konularında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti.
“Çocukların Güvenli Medyaya Erişimi Önceliğimiz”
RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, şiddet içerikleri, siber zorbalık, mahremiyet ihlalleri ve dezenformasyonun çocukların fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimini olumsuz etkileyebildiğini söyledi.
Daniş, çocukların geleneksel yayıncılıkta ve internet üzerinden sunulan isteğe bağlı yayın hizmetlerinde güvenli bir medya ortamına erişmesinin RTÜK’ün temel öncelikleri arasında olduğunu kaydetti.
Çalışmaların koruyucu yayıncılık, eğitim, farkındalık, nitelikli içeriklerin teşviki, denetim ve uluslararası iş birliği çerçevesinde sürdürüldüğünü ifade etti.
Akıllı İşaretler Sistemi Güncelleniyor
Çocukların korunmasında kullanılan en önemli araçlardan birinin akıllı işaretler sistemi olduğunu anlatan Daniş, sistemin programların içerdiği riskler ve yaş uygunluğu hakkında izleyicilere önceden bilgi verdiğini belirtti.
Dijital platformlarda da kullanılması zorunlu olan sistemin, iletişim, psikoloji ve sosyoloji alanlarından akademisyenlerle güncellendiğini açıklayan Daniş, yeni sembol sisteminde şiddet türleri, ayrımcılık ve intihar gibi konulara yönelik yazılı uyarıların bulunacağını söyledi.
Son 5 Yılda 345 Milyon Liralık Ceza
Daniş, şiddeti özendiren, suç örgütlerini meşrulaştıran, müstehcenlik veya ayrımcılık içeren ve çocukların gelişimini olumsuz etkileyen yayınlara karşı denetimlerin sürdüğünü bildirdi.
Çocuklara yönelik genel ahlaka aykırılık, kaba dil, bağımlılık riski, suç, şiddet ve istismar içeren yayınlar nedeniyle son 5 yılda 454 idari yaptırım uygulandığını belirten Daniş, para cezalarının toplamının yaklaşık 345 milyon liraya ulaştığını açıkladı.
Yapay Zekâ Destekli Denetim Dönemi
RTÜK’ün yalnızca ihlal sonrasında ceza uygulamadığını ifade eden Daniş, yayıncılarla önleyici rehberlik ve ortak sorumluluk anlayışı içerisinde çalıştıklarını söyledi.
VIA Projesi kapsamında yapay zekâ destekli izleme, analiz ve raporlama kapasitesinin geliştirildiğini belirten Daniş, dijital yayın ortamındaki risklere daha hızlı müdahale etmeyi hedeflediklerini kaydetti.
Dizilerdeki Şiddet Sahneleri Eleştirildi
CHP İstanbul Milletvekili Suat Özçağdaş ise bazı dizilerde suç ve şiddetin normalleştirildiğini savundu.
Mafya ve suç temalı yapımlarda karakterlerin çok sayıda kişiyi öldürmesine rağmen hukuki sonuçlarla karşılaşmadan hayatlarına devam ettiğini belirten Özçağdaş, bunun çocuklar açısından yanlış bir rol model oluşturabileceğini söyledi.
Yapım Şirketinden Açıklama
Ay Yapım Operasyonlardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Meltem Vargı, suç, şiddet ve madde kullanımını özendirici veya öğretici biçimde değil, sonuçlarıyla birlikte caydırıcı bir çerçevede ele almaya çalıştıklarını ifade etti.
İntihar ve kendine zarar verme içeriklerinde yöntem ve ayrıntıların gösterilmemesine dikkat ettiklerini söyleyen Vargı, senaryo ve yapım süreçlerinin hukuk birimleri ile psikolojik danışmanların yer aldığı iç denetimden geçirildiğini belirtti.
Çocuk oyuncuların bulunduğu setlerde psikologların görev yaptığını aktaran Vargı, toplum yapısına uygun ve çocukların gelişimini gözeten içerikler üretmeye çalıştıklarını söyledi.
