İnegöl Kaymakamlığı binasında gerçekleştirilen programa kaymakamlık birim amirleri ile kurum personeli katıldı. Samimi bir atmosferde geçen törende, görev süresi boyunca yürütülen çalışmalar ve kamu hizmetleri değerlendirildi.

Personele Teşekkür Etti

Veda programında konuşan Eren Arslan, İnegöl’de görev yapmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Görev süresi boyunca birlikte çalıştığı personele emekleri ve katkıları için teşekkür eden Arslan, kamu hizmetinin ekip çalışmasıyla yürütüldüğünü vurguladı.

Arslan, İnegöl’de görev yaptığı süre içerisinde kurum personeliyle uyumlu ve verimli bir çalışma dönemi geçirdiklerini ifade etti.

Duygusal Anlar Yaşandı

Programın sonunda Arslan, kaymakamlık personeliyle tek tek vedalaştı. Karşılıklı iyi dileklerin sunulduğu törende hatıra fotoğrafı çekildi.

İnegöl Kaymakamlığı’ndaki veda programı, duygusal anların ardından sona erdi.

Altının ons fiyatı gün sonunda 4. 025 dolar seviyesinden işlem gördü. Serbest piyasada gram altın günü 6. 030 TL alış ve 6. 031 TL satış fiyatıyla kapattı.

Çeyrek altın kapanışta 9. 655 TL’den alınırken, 9. 878 TL’den satıldı. Cumhuriyet altını ise günü 40. 098 TL seviyesinde bitirdi.

İŞTE GÜNCEL ALTIN FİYATLARI

Bölgesel Amatör Lig’in Bursa temsilcilerinden Gemlikspor’da yeni sezon öncesi yönetim yapılanması ve kulübün hedefleri gündeme geldi. Başkanlık için adı geçen Özel Tan Okulları sahibi Erten Kayan, Gemlikspor hakkında kısa süre içinde önemli açıklamalar yapacaklarını bildirdi.

Kayan’ın sözleri, kulübün gelecek sezon profesyonel liglerde yer alıp almayacağına ilişkin yorumları beraberinde getirdi. Ancak Gemlikspor’un lig statüsünde bir değişiklik olduğuna dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

“Gemlikspor da Gemlik’in bir markasıdır”

Kendisine gösterilen ilgiden dolayı Gemliklilere teşekkür eden Erten Kayan, Gemlikspor’un ilçe açısından önemli bir değer olduğunu ifade etti.

Kayan, Gemlik zeytini ve körfezin ilçenin markaları arasında bulunduğunu belirterek, Gemlikspor’un da aynı şekilde korunması ve geliştirilmesi gereken bir marka olduğunu söyledi.

Siyasi partilere ve sivil toplum kuruluşlarına birlik çağrısı

Gemlikspor’un daha güçlü bir yapıya kavuşması için ilçedeki tüm kesimlerin ortak hareket etmesi gerektiğini dile getiren Kayan; belediye yönetimi, siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, iş insanları ve vatandaşlara birlik çağrısında bulundu.

Kayan, hedeflerinin Gemlikspor’u tarihinde ulaşmadığı bir noktaya taşımak olduğunu belirterek, kulübün geleceği için geniş katılımlı bir dayanışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

“Yakın zamanda önemli açıklamalar yapacağız”

Erten Kayan, Gemlikspor’la ilgili ayrıntılı değerlendirmelerin önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi.

Kayan, “Çok yakın zamanda Gemlikli hemşehrilerimize Gemlikspor’la ilgili önemli açıklamalarda bulunacağız” ifadelerini kullandı.

Profesyonel lig iddiası henüz doğrulanmadı

Kayan’ın açıklaması, Gemlikspor’un yeni sezona profesyonel liglerde başlayabileceği yönünde değerlendirmelere neden oldu.

Ancak kulüp yönetimi, Türkiye Futbol Federasyonu veya ilgili kurumlardan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Gemlikspor’un yeni sezon lig durumu ve yönetim planının, yapılacak açıklamayla netleşmesi bekleniyor.

30 milyonluk zarar

Yangın sonrası acı bilanço ortaya çıktı. Yangında 13 işletmenin 6'sı neredeyse kullanılamaz hale geldi. Acı tablo, dron ile görüntülendi. Bölge esnafı, "Sabah saatlerinde çıktı. Elektrik tellerinin yüksek ısıya dayanamadığını düşünüyoruz. Çünkü elektrik tellerinin olduğu bölgeden dumanlar çıkmaya başladı.

Fakat içeride mobilya olduğu ve ahşap yapıda binalar olduğu için hızla yayıldı. Daha sonra buraya çok sayıda ekip geldi. Yaklaşık 1-2 saate süren çalışma sonrası yangın kontrol altına alındı. Çok şükür can kaybı yok ama mali zarar büyük oldu" dedi.
Ekiplerin çalışmalarının ardından yangının çıkış nedeni araştırılıyor.

Bursa’nın İnegöl ilçesinde faaliyet gösteren Kafkasspor’un antrenman sahası sorununa yönelik yeni bir gelişme yaşandığı iddia edildi.

Edinilen bilgilere göre Kafkasspor Kulübünün talebi üzerine, İnegöl Dörtçelik Endüstri Meslek Lisesi bünyesindeki futbol sahasının belirli gün ve saatlerde kulübün kullanımına tahsis edilmesi yönünde karar alındı.

A Takım ve Altyapı Ekipleri Kullanacak

Uygulamanın hayata geçirilmesi halinde Kafkasspor A Takımı ile kulübün altyapı ekiplerinin antrenmanlarını belirlenen program doğrultusunda okulun futbol sahasında gerçekleştirmesi bekleniyor.

Sahanın kullanım günleri, saatleri ve tahsis koşullarına ilişkin ayrıntılar ise henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

Resmî Açıklama Bekleniyor

Konuyla ilgili Kafkasspor Kulübü, okul yönetimi veya ilgili resmî kurumlardan henüz doğrulayıcı bir açıklama yapılmadı.

Tahsis sürecinin netleşmesinin ardından taraflarca resmî duyuru yapılması bekleniyor.

Türkiye’nin öne çıkan dağ ve doğa koşusu organizasyonlarından Uludağ Premium Ultra Trail, 17-18-19 Temmuz tarihlerinde 9. kez Bursa’da düzenlenecek. Uludağ’ın doğal güzellikleri içinde gerçekleştirilecek yarışta, Türkiye’den ve farklı ülkelerden yaklaşık 3 bin sporcunun mücadele etmesi bekleniyor.

“Uludağ’da Koşmayı Hayal Et!” sloganıyla düzenlenecek organizasyonda katılımcılar, farklı zorluk seviyelerine sahip beş parkurda yarışacak.

Beş farklı parkurda koşulacak

Mint Organizasyon tarafından gerçekleştirilecek yarışta 70K, 42K, 30K, 16K ve 6K mesafelerindeki parkurlar yer alacak. Farklı yaş, deneyim ve performans seviyelerine göre hazırlanan etaplarda elit sporcular ile amatör koşucular aynı organizasyonda buluşacak.

Uludağ Premium Ultra Trail, Uludağ Alan Başkanlığının ev sahipliğinde ve Uludağ Premium’un isim sponsorluğunda düzenlenecek.

Uludağ’ın doğal güzellikleri parkurlara taşınacak

Yarış Direktörü Engin Çetinay, organizasyonun sporculara fiziksel mücadelenin yanı sıra kapsamlı bir doğa deneyimi sunduğunu belirtti.

Katılımcıların yarış boyunca Uludağ’ın zirvelerini, ormanlarını, göllerini ve farklı doğal alanlarını keşfetme imkânı bulacağını ifade eden Çetinay, parkurların her yıl uluslararası standartlar doğrultusunda geliştirildiğini söyledi.

Çetinay, organizasyonla Uludağ’ın doğal ve kültürel değerlerini uluslararası alanda tanıtmayı hedeflediklerini kaydetti.

İlk kez katılanlar da yarışabilecek

Organizasyonda ultra maraton tecrübesine sahip sporcuların yanı sıra ilk kez dağ koşusuna katılacak koşucular için de uygun parkurlar bulunacak.

Engin Çetinay, farklı mesafelerdeki etaplar sayesinde yarışın geniş bir katılımcı kitlesine hitap ettiğini belirterek, Türkiye’nin farklı şehirlerinden ve yurt dışından binlerce sporcunun Uludağ’a gelmesini beklediklerini aktardı.

Çocuk Koşusu ilk kez düzenlenecek

Bu yıl yarış programına ilk kez Çocuk Koşusu da eklenecek. 19 Temmuz Pazar günü gerçekleştirilecek etkinlikte çocuklar, güvenli ve eğlenceli bir ortamda koşu deneyimi yaşayacak.

Çetinay, çocuklara spor sevgisini küçük yaşlarda kazandırmayı önemsediklerini belirterek etkinliğin ailelerin de katılacağı bir festival atmosferinde düzenleneceğini ifade etti.

Bursa’nın spor turizmine katkı sağlayacak

Uludağ Premium Ultra Trail için Bursa’ya gelecek sporcuların ve ailelerinin bölgede konaklaması, turistik alanları ziyaret etmesi ve yerel işletmelerden hizmet alması bekleniyor.

Yarış Direktörü Çetinay, organizasyon döneminde otellerden restoranlara, ulaşımdan yerel işletmelere kadar birçok sektörde hareketlilik yaşandığını belirtti. Yarışın Bursa ve Uludağ’ın spor turizmindeki bilinirliğine katkı sunduğunu söyledi.

Çevreye duyarlı organizasyon vurgusu

Organizasyonun tüm aşamalarında Uludağ’ın doğal yapısının korunmasına öncelik verileceği bildirildi. Yarış operasyonlarının çevreye duyarlı bir anlayışla yürütüleceği, katılımcıların da bu konuda bilgilendirileceği belirtildi.

Çetinay, gelecek nesillerin de aynı doğal ortamda spor yapabilmesi için çevrenin korunmasının temel sorumluluklar arasında bulunduğunu kaydetti.

Çok sayıda kurum ve marka destek verecek

Organizasyon; Gençlik ve Spor Bakanlığı, Bursa Valiliği, Bursa Büyükşehir Belediyesi, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Türkiye Atletizm Federasyonu ve ANDA Arama Kurtarmanın katkılarıyla gerçekleştirilecek.

Yarışın sponsorları arasında Anadolu Sigorta, Asics, Bauhaus Türkiye ve Bursa Teleferik yer alacak. Almira Hotel, Garmin, Ceylan Splend’or Uludağ, Lifeon Concept, Power App, Segway Türkiye ve Herbalife da organizasyona destek sağlayacak.

Adım Adım ile Bodrum Sağlık Vakfı ise etkinliğin sosyal sorumluluk partnerleri olacak.

Sporseverlere Uludağ daveti

Uludağ Premium Ultra Trail’in yalnızca yarışlardan oluşmadığını belirten Engin Çetinay, sosyal etkinlikler ve çocuklara yönelik programlarla kapsamlı bir spor ve doğa buluşması hazırladıklarını söyledi.

Çetinay, tüm sporcuları ve doğa tutkunlarını 17-18-19 Temmuz tarihlerinde Uludağ’da düzenlenecek organizasyona davet etti.

30 Haziran Salı akşamı İnegöl ilçesinde hizmet veren nöbetçi eczaneler aşağıda yer almaktadır. Gitmeden önce telefonla arayarak adres ve açık olma durumunu teyit etmeniz önerilir.

YASEMİN ECZANESİ

30.06.2026 ( 18:00 ) - 01.07.2026 ( 01:00 )

0224 715 20 95

KEMALPAŞA MAH. ADNAN MENDERES BULVARI NO:22/1 (SELENAY TIP MERKEZİ YANI)

KONUM İÇİN TIKLAYINIZ

SEVİM ECZANESİ

30.06.2026 ( 18:00 ) - 01.07.2026 ( 01:00 )

0552 829 22 16

OSMANİYE MAH. 6 EYLÜL CAD. NO:12/A (GRAND MAVİ DÜĞÜN SALONU ALTI)

KONUM İÇİN TIKLAYINIZ

ARSLAN ECZANESİ

30.06.2026 ( 18:00 ) - 01.07.2026 ( 08:30 )

0224 712 36 15

HAMİDİYE MAH. PARK CAD. NO:15/A

KONUM İÇİN TIKLAYINIZ

Doğru, etkinliğin daha güvenli ve konforlu şartlarda gerçekleştirilebilmesi için Kocayayla’da altyapıdan otoparka, kamp alanlarından piknik ünitelerine kadar geniş kapsamlı çalışma yürüttüklerini söyledi.

Elektrik Hatları Yer Altına Alındı

Kocayayla’daki elektrik hatlarının tamamen yer altına alındığını belirten Başkan Doğru, ziyaretçiler açısından tehlike oluşturabilecek hatların kaldırıldığını ifade etti.

Yaylanın içinden geçen yolun da Bursa Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle yenilendiğini kaydeden Doğru, çalışmaların şölen öncesinde tamamlanmasının planlandığını bildirdi.

Otopark ve Piknik Alanları Yenilendi

Şölen sırasında trafik ve park sorunu yaşanmaması amacıyla yeni otopark alanları oluşturuldu. Piknikçilerin daha rahat vakit geçirebilmesi için mangal üniteleri ile oturma grupları da yenilendi.

Doğru, yapılan çalışmaların etkinlik günleriyle sınırlı olmadığını, Kocayayla’nın yıl boyunca daha düzenli şekilde kullanılabilmesini hedeflediklerini belirtti.

Çadır, Karavan ve Piknik Alanları Ayrıldı

Kocayayla’daki piknik, çadır ve karavan alanlarının birbirinden ayrıldığı açıklandı. Böylece günübirlik piknik yapmak, çadır kurmak veya karavanla konaklamak isteyen ziyaretçiler için farklı bölümler oluşturuldu.

Keles Belediyesinin işletmesinde bulunan bungalov evlerin de yıl boyunca ziyaretçilere hizmet verdiğini hatırlatan Doğru, konaklama seçeneklerinin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Şölende Bursa’nın Fethinin 700. Yılına Vurgu Yapılacak

Bu yılki programda Bursa’nın fethinin 700. yılına özel yer ayrılacak. Geleneksel olarak Orhan Gazi ile Nilüfer Hatun’un düğününe ithafen düzenlenen şölenin kapsamı da bu yıl genişletildi.

Rivayete göre düğünün Kocayayla’da yapılmasından hareketle, belediye personellerinden bir çiftin gerçek düğünü şölen programı kapsamında gerçekleştirilecek.

Cumartesi günü Yarhisar’dan kız çıkarma etkinliği ve kına eğlencesi düzenlenecek. Düğün töreni ise pazar günü Kocayayla’da yapılacak.

Ünlü Sanatçılar Sahneye Çıkacak

Şölen programında Türk halk müziği sanatçısı Elif Avcı ile Türk sanat müziği sanatçısı Umut Akyürek’in sahne alacağı açıklandı.

Dağ yöresindeki etkinliklerin tanınan isimlerinden Menteşeli Cengiz’in yanı sıra Selma Yavuz, Ahmet Bahyan ve Ersan Özdemir de ziyaretçilerle buluşacak.

Fotoğraf Sergisi Cuma Günü Açılacak

Keles’in ve ilçedeki turizm değerlerinin tanıtılması amacıyla geçen yıl başlatılan fotoğraf yarışmasının ikincisi bu yıl gerçekleştirildi.

Yarışmada dereceye giren ve sergilenmeye değer görülen fotoğraflar, cuma günü saat 10.30’da ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.

Yakup Çelebi Hamamı Kültür Merkezine Dönüştürüldü

Keles’te 1300’lü yıllardan kaldığı belirtilen tarihi Yakup Çelebi Hamamı’nın restorasyon çalışmalarının tamamlandığı bildirildi.

Hamam olarak kullanılmasında yaşanan zorluklar nedeniyle kültür merkezine dönüştürülen tarihi yapının açılışı, cuma günü saat 11.00’de gerçekleştirilecek.

“Tüm Hemşehrilerimizi Bekliyoruz”

Keles Belediye Başkanı Ali Doğru, şölene Tavşanlı, Domaniç, İnegöl, Yenişehir ve dağ yöresindeki ilçelerden yoğun katılım beklediklerini belirtti.

Doğru, “Koca­yayla’da üç gün boyunca kültür, sanat ve geleneklerimizi bir araya getireceğiz. Bursa’nın tamamından ve çevre ilçelerden tüm hemşehrilerimizi 58. Kocayayla Kültür Şöleni’ne davet ediyoruz” dedi.

İnegöl Belediyesi tarafından hayata geçirilen Gastro İnegöl, Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenen Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında Bursa’da seçilen 50 “Lezzet Noktası”ndan biri oldu. İşletme, festival boyunca İnegöl’ün köklü mutfak kültürünü yerli ve şehir dışından gelen ziyaretçilere tanıtacak.

Bursa’da 50 lezzet durağı belirlendi

Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında bu yıl ilk kez “Lezzet Noktası” uygulaması başlatıldı. Uygulamayla festival şehirlerinin gastronomik değerlerini temsil eden işletmeler belirlenerek ziyaretçiler için bir lezzet rotası oluşturuldu.

Bursa’da seçilen 50 işletme arasına Gastro İnegöl de dahil edildi. Böylece İnegöl mutfağı, kentin festival kapsamında hazırlanan gastronomi güzergâhında temsil edilmeye başladı.

İnegöl’ün yöresel tatları ziyaretçilere sunulacak

Festival süresince Gastro İnegöl’e gelen misafirler, ilçenin coğrafi işaretli ürünleri başta olmak üzere geleneksel yemeklerini tatma imkânı bulacak.

İşletmenin, Bursa’nın farklı ilçelerinden ve diğer şehirlerden gelecek ziyaretçiler için gastronomi rotasının önemli duraklarından biri olması hedefleniyor.

İlçenin mutfak kültürünü tanıtıyor

İnegöl Belediyesi tarafından kurulan Gastro İnegöl, faaliyete geçtiği günden bu yana yöresel yemeklerin sunulduğu bir restoranın yanı sıra ilçenin gastronomik mirasını tanıtan bir merkez olarak hizmet veriyor.

Geleneksel tarifleri misafirlerle buluşturan işletme, İnegöl’e gelen ziyaretçilerin uğrak noktaları arasında bulunuyor.

İnegöl gastronomi rotasında temsil edilecek

Gastro İnegöl’ün “Lezzet Noktası” seçilmesiyle ilçenin mutfak kültürünün daha geniş kitlelere tanıtılması amaçlanıyor.

Uygulamanın, İnegöl’ün gastronomi turizmine katkı sağlaması ve yöresel lezzetlerin ulusal ölçekte bilinirliğini artırması bekleniyor.

İş Kazası Nerede Meydana Geldi?

Olay, İnegöl Organize Sanayi Bölgesi 3. Cadde üzerinde faaliyet gösteren bir tekstil fabrikasında meydana geldi.

İşçinin Ayağı Nasıl Sıkıştı?

Edinilen bilgilere göre işçi, asansöre bindiği sırada ayağını mekanizmaya sıkıştırdı. İşçinin yardım istemesi üzerine durum acil çağrı merkezine bildirildi.

Olay Yerine Hangi Ekipler Sevk Edildi?

İhbarın ardından fabrikaya 112 Acil Sağlık, polis ve itfaiye arama kurtarma ekipleri yönlendirildi.

İşçi Nasıl Kurtarıldı?

İtfaiye ekipleri, yaptıkları çalışmayla işçinin ayağını sıkıştığı yerden çıkardı. Yaralı işçi daha sonra sağlık ekiplerine teslim edildi.

Yaralı İşçi Hangi Hastaneye Kaldırıldı?

Olay yerinde ilk müdahalesi yapılan işçi, ambulansla İnegöl Devlet Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındı.

İş Kazasıyla İlgili Soruşturma Başlatıldı mı?

Polis ekipleri, kazanın meydana geliş şeklinin belirlenmesi amacıyla inceleme ve soruşturma başlattı.

Bursa’nın Kestel ilçesine bağlı Babasultan Mahallesi Muhtarı Yener Sayın, son günlerde yaşanan orman yangınlarının ardından vatandaşlara tedbir çağrısı yaptı. Sayın, yüksek sıcaklıklar ve rüzgârın yangın riskini artırdığını belirterek piknik yapanların ve tarımsal faaliyet yürütenlerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Piknik alanlarında ateş ve atık uyarısı

Ormanların ve tarım alanlarının ortak değer olduğunu vurgulayan Sayın, piknik bölgelerinde ateş yakılmamasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Yakılan ateşlerin tamamen söndürülmeden bölgeden ayrılınmaması gerektiğini belirten Sayın, cam şişe ile yangına neden olabilecek atıkların doğaya bırakılmaması çağrısında bulundu.

Çiftçilere anız ve tarım makinesi çağrısı

Hasat döneminde kullanılan biçerdöver ve diğer tarım makinelerinde gerekli kontrollerin yapılması gerektiğini kaydeden Sayın, tarlalarda anız yakılmamasını istedi.

Yener Sayın, küçük bir kıvılcımın hem ormanlık alanları hem de üreticilerin bir yıllık emeğini yok edebileceğine dikkat çekerek ihmallerden kaçınılması gerektiğini söyledi.

Duman görenlerin 112’yi araması istendi

Muhtar Sayın, şüpheli bir duman veya yangın gören vatandaşların vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bilgi vermesi gerektiğini belirtti.

Yangınlarla mücadelede vatandaşların göstereceği duyarlılığın önemli olduğunu vurgulayan Sayın, doğayı, ormanları ve tarım alanlarını korumanın ortak sorumluluk olduğunu ifade etti.

Ancak “Amerika’yı Kolomb keşfetti” şeklindeki yaygın ifade, tarihsel gerçekleri tam olarak yansıtmıyor. Çünkü Amerika kıtalarında Kolomb’dan binlerce yıl önce yaşayan yerli toplumlar bulunuyordu.

Ayrıca Vikinglerin Kuzey Amerika’ya Kolomb’dan yaklaşık beş asır önce ulaştığı arkeolojik bulgularla kesin olarak kanıtlandı.

Amerika’yı Kolomb’dan Önce Keşfedenler Var mıydı?

Amerika’nın İlk Sakinleri Yerli Halkların Atalarıydı

Amerika kıtalarına ulaşan ilk insanlar Kolomb, Vikingler veya başka bir denizci topluluk değildi. Günümüzdeki Amerikan yerli halklarının ataları, tarih öncesi çağlarda Kuzeydoğu Asya ile Alaska arasında bulunan Beringiya bölgesi üzerinden Amerika’ya geçti.

Bu göçlerin tam tarihi ve insanların kıtaya hangi güzergâhlardan yayıldığı konusunda bilimsel tartışmalar sürse de Amerika’nın Kolomb’dan binlerce yıl önce iskân edildiği konusunda herhangi bir ciddi şüphe bulunmuyor.

Bu nedenle “Amerika’nın keşfi” ifadesi, yerli halkların bakış açısından sorunlu kabul ediliyor. Amerika boş veya bilinmeyen bir kıta değildi. Kıtanın farklı bölgelerinde kendilerine özgü dillere, yönetim sistemlerine, ticaret ağlarına, inançlara ve şehirleşme geleneklerine sahip çok sayıda toplum yaşıyordu.

Smithsonian Ulusal Amerikan Yerlileri Müzesi de Kolomb’un Amerika’yı keşfeden ilk kişi olarak anlatılmasının yerli halkların binlerce yıllık varlığını görmezden geldiğini vurguluyor.

Kolomb, Amerika kıtasına ulaşan ilk insan kesinlikle değildi. Ondan çok daha önce oraya gidenler oldu:

• Yerli Halklar (İlk Keşif - Yaklaşık 15.000-20.000 yıl önce): Amerika'yı asıl keşfedenler, Son Bukul Çağı'nda Bering Boğazı'nın buzullarla kaplanmasıyla oluşan kara köprüsünü (Beringia) yürüyerek geçen Asya kökenli avcı-toplayıcılardır. Bugün "Kızılderili" veya "İnka, Maya, Aztek" dediğimiz halkların ataları, kıtanın gerçek kaşifleridir.

• Vikingler (İlk Avrupalı Teması - Yaklaşık MS 1000): Avrupalı olarak kıtaya ilk ayak basan kişi Kolomb değil, Viking lideri Leif Erikson'dur. İzlanda ve Grönland üzerinden bugünkü Kanada'nın Newfoundland bölgesine (L'Anse aux Meadows) gelerek burada kısa süreli koloniler kurmuşlardır. Bu durum arkeolojik kazılarla kesin olarak kanıtlanmıştır.

Vikingler Kolomb’dan Yaklaşık 500 Yıl Önce Amerika’daydı

Kolomb’dan önce Amerika’ya ulaştığı kesin biçimde kanıtlanan Avrupalılar, İskandinav denizciler yani Vikinglerdi. Kanada’nın Newfoundland bölgesindeki L’Anse aux Meadows yerleşiminde bulunan yapı kalıntıları, metal işleme izleri ve çeşitli eşyalar burada bir Viking üssü kurulduğunu ortaya koydu. Kanada’nın resmî kayıtlarında bölge, Amerika kıtalarındaki bilinen en eski Avrupa yerleşimi olarak tanımlanıyor.

Nature dergisinde yayımlanan araştırmada, bölgede metal aletlerle kesilmiş ağaç parçalarının halkaları incelendi. Kozmik ışınların oluşturduğu tarihsel bir izden yararlanan bilim insanları, Vikinglerin Newfoundland’da 1021 yılında bulunduğunu kesinleştirdi. Böylece Viking varlığı, Kolomb’un 1492’deki yolculuğundan 471 yıl öncesine tarihlendirildi.

İskandinav destanlarında Leif Erikson ve “Vinland” adı verilen bir bölgeden söz edilse de arkeolojik açıdan doğrulanmış temel merkez L’Anse aux Meadows’tur. Vikinglerin bölgede kalıcı ve geniş çaplı bir sömürge kurduklarına ilişkin kanıt bulunmuyor. Yerleşimin, keşif ve kaynak temini amacıyla kullanılan kısa ömürlü bir üs olduğu değerlendiriliyor.

Polinezyalılar ile Güney Amerikalılar Kolomb’dan Önce Temas Kurmuş Olabilir

Kolomb öncesi temaslara ilişkin dikkat çekici kanıtlardan biri de Polinezya ile Güney Amerika arasındaki genetik bağlantıdır.

Nature’da yayımlanan geniş kapsamlı bir genetik araştırma, Polinezya halklarıyla Amerika’nın Pasifik kıyılarındaki yerli topluluklar arasında yaklaşık 1200 yılı civarında temas yaşandığını gösterdi. Ancak araştırmalar, Polinezyalıların mı Güney Amerika’ya, yoksa Güney Amerikalıların mı Pasifik adalarına gittiğini kesin olarak belirleyemedi.

“Kolomb, Amerika’ya ulaşan ilk insan veya ilk Avrupalı değildi; Avrupa ile kalıcı ve geniş çaplı temas dönemini başlatan sömürgecilerin temsilcisi sömürgeci ve işgalci bir denizciydi.”

Kolomb Amerika’ya Çıktığında Hangi Halklarla Karşılaştı?

İlk Karşılaştığı Topluluk Bahamalar’daki Taínolardı

Kristof Kolomb, 12 Ekim 1492’de yerli halk tarafından Guanahani olarak adlandırılan Bahamalar’daki bir adaya ulaştı. Burada karşılaştığı insanlar, Taíno kültürüne bağlı Bahama yerlileriydi. Bu topluluk kaynaklarda çoğunlukla “Lucayan Taínoları” veya “Lucayan Arawakları” olarak anılıyor. Smithsonian kayıtları, Kolomb’un ilk temas kurduğu yerli halkın Bahamalar’daki Taínolar olduğunu belirtiyor.

Kolomb daha sonra Küba ve Hispanyola’ya geçti. Karayipler’in en kalabalık yerli topluluklarından biri olan Taínolar; günümüzde Küba, Haiti, Dominik Cumhuriyeti, Porto Riko, Jamaika, Bahamalar ve çevredeki adalarda yaşıyordu. Kolomb’un ilk seferinde karşılaştığı insanların önemli bir bölümünü Taíno toplulukları oluşturuyordu.

Kolomb Yerlileri Hangi Halk Zannetti?

Kolomb, yeni bir kıtaya ulaştığını düşünmüyordu. Batıya doğru ilerleyerek Asya’nın doğu kıyılarına ve Avrupa kaynaklarında “Hint Adaları” olarak adlandırılan bölgeye ulaştığına inanıyordu.

Bu nedenle karşılaştığı yerli insanları İspanyolca “indios” olarak adlandırdı. Daha sonra Avrupa dillerine geçen “Indian” ve “Kızılderili” gibi ifadelerin kökeninde bu coğrafi yanılgı bulunuyor.

Kolomb’un yerlileri doğrudan bugünkü Hindistan vatandaşlarıyla aynı halk sandığını söylemek eksik olur. Dönemin Avrupalıları “Indies” ifadesini yalnızca bugünkü Hindistan için değil, Güney ve Doğu Asya’yı içine alan geniş bir coğrafya için kullanıyordu. Kolomb, Küba ve çevresindeki adaların Asya kıyılarına yakın olduğunu düşünmeye devam etti.

Kolomb 1492'de Karayipler'deki Bahamalar'a (Guanahani adası), Küba ve Hispanyola'ya (Haiti/Dominik Cumhuriyeti) ulaştı.

• Karşılaştığı Halklar: Burada barışçıl ve tarımla uğraşan Taino (Arawak) halkıyla ve daha güneyde ise daha savaşçı bir topluluk olan Karib halkıyla karşılaştı.

• Ne Zannetti? Kolomb'un amacı batıya yelken açarak Hindistan'a, Çin'e ve Baharat Adaları'na (Asya) ulaşmaktı. Dünyanın çevresini yanlış hesapladığı için ulaştığı bu adaları Hindistan'ın doğusundaki adalar sandı. Bu yüzden oradaki yerlilere İspanyolca "Indios" (Hintli) adını verdi. İngilizcedeki "Indian" (Kızılderili/Hintli) karışıklığı ve günümüzde o adalara halen "Batı Hint Adaları" denmesi bu tarihi hatadan kaynaklanır. Kolomb ölene kadar Asya'ya ulaştığına inandı.

Türkler Kolomb’dan Önce Amerika’ya Ulaşmış Olabilir mi?

Türklerin Amerika’ya Ulaştığını Gösteren Güvenilir Kanıt Bulunmuyor

Türklerin veya Türkçe konuşan toplulukların Kolomb’dan önce Amerika’ya ulaştığını gösteren, bilim dünyası tarafından kabul edilmiş bir arkeolojik buluntu bulunmuyor. Amerika’da Kolomb öncesine tarihlenmiş bir Türk gemisi, Türkçe yazıt, yerleşim alanı veya kesintisiz tarihsel kayıt tespit edilmiş değil.

Amerikan yerlilerinin uzak atalarının Asya’dan gelmiş olması, onların Türk olduğu anlamına gelmiyor. İlk Amerika göçleri, tarihsel Türk topluluklarının ortaya çıkışından binlerce yıl önce gerçekleşti. “Asya kökenli olmak” ile “Türk olmak” aynı tarihsel ve dilsel kimliği ifade etmiyor.

Amerika’nın ilk sakinleriyle eski Kuzey Asya toplulukları arasında genetik bağlar bulunması, Türklerin Amerika’yı keşfettiği iddiasına kanıt oluşturmaz.

Piri Reis Haritası Türklerin Amerika’ya Önceden Gittiğini Kanıtlıyor mu?

Piri Reis’in 1513 tarihli dünya haritası, Türklerin Kolomb’dan önce Amerika’ya ulaştığı iddialarında sıkça gündeme getiriliyor. Ancak harita, Kolomb’un ilk yolculuğundan 21 yıl sonra hazırlandı. Piri Reis, haritasını farklı deniz haritaları ve coğrafi kaynaklardan yararlanarak oluşturdu.

Haritanın Amerika bölümünde Kolomb’a ait olduğu düşünülen, günümüze ulaşmamış bir haritadan da faydalanıldığı değerlendiriliyor. Bu nedenle Piri Reis haritası olağanüstü öneme sahip bir Osmanlı kartografya eseri olsa da Kolomb öncesi Türk-Amerika temasının kanıtı değildir.

Bu konu zaman zaman popüler tarih söylemlerinde ortaya çıksa da bilimsel ve arkeolojik olarak kanıtlanmış bir veri yoktur.

• Piri Reis Haritası Yanılgısı: En büyük dayanak genellikle Piri Reis’in 1513 tarihli haritasıdır. Ancak Piri Reis bu haritayı Kolomb'dan sonra çizmiştir ve haritanın üzerindeki notlarda, bu çizimleri yaparken Kolomb'un ve diğer denizcilerin haritalarından yararlandığını bizzat kendisi yazar. Yani harita Türklerin oraya daha önce gittiğini değil, Osmanlı'nın dünya coğrafyasındaki gelişmeleri çok hızlı takip ettiğini kanıtlar.

• Sadi-i Şirazi veya Diğer İddialar: Bazı zorlama teoriler, Müslüman veya Türk denizcilerin okyanusu aşmış olabileceğini söyler. Ancak ne Amerika kıtasında Türk/İslam kültürüne ait bir arkeolojik kalıntı (para, kitabe, batık gemi) ne de dönemin Osmanlı veya Selçuklu arşivlerinde bu yönde bir kayıt vardır.

Amerika’nın Keşfi Hakkında Yanlış Bilinen Gerçekler

Yanlış: Amerika’yı İlk Keşfeden Kişi Kolomb’dur

Amerika kıtalarında Kolomb’dan binlerce yıl önce yerli toplumlar yaşıyordu. Ayrıca Vikinglerin Kuzey Amerika’daki varlığı 1021 yılına ait arkeolojik kanıtlarla doğrulandı. Bu nedenle Kolomb ne Amerika’ya ulaşan ilk insan ne de ilk Avrupalıydı.

Yanlış: Kolomb Bugünkü Amerika Birleşik Devletleri’ne Çıktı

Kolomb’un dört Atlantik seferi ağırlıklı olarak Bahamalar, Küba, Hispanyola, Jamaika ve diğer Karayip adalarında geçti. Sonraki yolculuklarında Güney Amerika’nın kuzey kıyılarına ve Orta Amerika sahillerine ulaştı. Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri sınırları içinde bulunan topraklara ayak basmadı.

Yanlış: Kolomb Dünyanın Yuvarlak Olduğunu Kanıtlamak İçin Yola Çıktı

Kolomb dönemindeki eğitimli Avrupalılar dünyanın küre biçiminde olduğunu biliyordu. Asıl anlaşmazlık dünyanın şekli değil, büyüklüğü ve Avrupa ile Asya arasındaki mesafeydi. Kolomb, dünyanın çevresini olduğundan küçük; Asya’yı ise doğuya doğru olduğundan daha geniş hesapladı. Bu nedenle batıya giderek Asya’ya kısa sürede ulaşabileceğini düşündü. :

Yanlış: Kolomb Yeni Bir Kıta Bulduğunu Hemen Anladı

Kolomb, ilk yolculuğunda bağımsız bir kıta keşfettiğini anlamadı. Ulaştığı adaları Asya’nın doğusundaki bölgelerin bir parçası olarak değerlendirdi. İspanyol denizcilerin bu topraklardan uzun süre “Hint Adaları” diye söz etmesi de bu yanlış değerlendirmenin sonucuydu.

Yanlış: Vikingler Amerika’da Büyük Bir İmparatorluk Kurdu

Vikinglerin Kuzey Amerika’ya ulaştığı kesin olsa da kıtanın büyük bölümüne yayıldıkları veya kalıcı bir devlet kurdukları yönünde kanıt bulunmuyor. Doğrulanmış arkeolojik merkez, Newfoundland’daki L’Anse aux Meadows yerleşimidir. Burasının kısa süre kullanılan bir keşif ve ikmal üssü olduğu düşünülüyor.

Yanlış: Kolomb’un Karşılaştığı Taíno Halkı Tamamen Yok Oldu

Avrupa’dan taşınan hastalıklar, sömürgeleştirme, zorla çalıştırma ve şiddet Taíno nüfusunda büyük bir yıkıma neden oldu. Ancak Taíno kültürünün ve soyunun bütünüyle ortadan kalktığı yönündeki eski anlatım da doğru kabul edilmiyor. Günümüzde Karayipler’de ve Amerika Birleşik Devletleri’nde Taíno kimliğini yaşatan topluluklar bulunuyor.

Tarih derslerinde öğrendiğimiz birçok bilgi aslında popüler kültürün yarattığı mitlerden ibarettir:

Kolomb’un Tarihteki Asıl Önemi Neydi?

Kolomb’un önemi Amerika’ya ulaşan ilk kişi olmasından değil, 1492 seferinin Avrupa ile Amerika arasında sürekli deniz ulaşımını, sömürgeleştirmeyi ve büyük nüfus hareketlerini başlatmasından kaynaklanıyor. Yolculuklarının ardından İspanya başta olmak üzere Avrupa devletleri Amerika kıtalarında kalıcı koloniler kurmaya başladı. Sömürgeci ve işgalci ülkelere yol açtı.

Bu süreç dünya ticaretini, tarımı, siyaseti ve nüfus yapısını köklü biçimde değiştirdi. Bununla birlikte Amerika’nın yerli halkları açısından hastalıklar, köleleştirme, toprak kayıpları, kültürel baskılar ve büyük nüfus düşüşleriyle sonuçlanan yıkıcı bir dönem başladı. Bu nedenle günümüzde 1492, yalnızca bir “keşif” tarihi olarak değil, iki dünya arasındaki uzun ve sancılı temas döneminin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. ATB

İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!

Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!

Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!

Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!

Kiralık konut fiyatlarının; dairenin bulunduğu mahalle, metrekaresi, yaşı, bulunduğu kat, site özellikleri ve sunduğu sosyal imkanlara göre değişiklik gösterdiği belirtiliyor.

İlçede kiralık konutlara yönelik talep sürerken, piyasadaki ilan sayısı ve fiyat aralığı da konut arayışında olan vatandaşlar için güncel tabloyu ortaya koyuyor.

Anız yakmanın toprağın organik yapısına zarar verdiğini ve faydalı mikroorganizmaları yok ettiğini vurgulayan Çelik, "Toprağımız en değerli varlığımızdır. Kısa vadeli bir uygulama uğruna toprağımızı, ürünümüzü ve doğal zenginliklerimizi riske atmamalıyız." dedi.

Çiftçilere ve vatandaşlara çağrıda bulunan Çelik, "Tarla ve ormanlık alanlarda ateş yakılmamalı, sigara izmaritleri doğaya atılmamalı ve yangına neden olabilecek her türlü davranıştan kaçınılmalıdır. Özellikle karayollarında, köy yollarında araçla seyir halindeyken camdan atılan sigara izmaritleri tehlike saçıyor.Duman veya yangın görülmesi halinde vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bilgi verilmelidir." diye konuştu.

Başkan Sezai Çelik, tüm üreticileri daha duyarlı olmaya davet ederek, "Ormanlarımızı, tarım arazilerimizi ve geleceğimizi hep birlikte koruyalım. Bir anlık ihmal, yılların emeğini ve binlerce hektarlık doğal alanı yok edebilir." ifadeleriyle açıklamasını tamamladı.

Bu kavramın ne olduğunu, nereden geldiğini, bencillik mi yoksa zorunluluk mu olduğunu tüm detaylarıyla masaya yatıralım.

Self Care Kültürünün Anlamı, Geçmişi ve Günlük Hayattaki Yeri

Self care nedir?

Self-care; bir bireyin kendi fiziksel, zihinsel, duygusal ve ruhsal sağlığını korumak, iyileştirmek ve sürdürmek için bilinçli ve aktif olarak aldığı aksiyonların tümüdür. Sadece hastalandığımızda kendimize bakmak değil; günlük hayatta tükenmişlik yaşamamak adına enerjimizi ve sağlığımızı dengede tutma pratiğidir.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) öz bakımı; "bireylerin, ailelerin ve toplulukların sağlığı geliştirme, hastalıkları önleme, sağlığı koruma ve hastalıklarla baş etme yeteneği" olarak tanımlar.

Bu süreç, sağlık çalışanlarının desteğiyle yürütülebileceği gibi bazı durumlarda doğrudan profesyonel gözetim olmadan da gerçekleştirilebiliyor.

Bu tanıma göre self care yalnızca kişinin kendisini iyi hissettiren etkinlikler yapması değildir. Düzenli uyumak, yeterli beslenmek, hareket etmek, gerekli sağlık kontrollerini yaptırmak, stres kaynaklarını tanımak, sosyal ilişkileri korumak ve ihtiyaç halinde uzman desteğine başvurmak da kendine bakımın parçalarıdır.

Kişinin kendisine zaman ayırması kadar, kendisine zarar veren alışkanlıkları fark etmesi de self care kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle öz bakım bazen dinlenmek, bazen doktora gitmek, bazen harcamaları kontrol altına almak, bazen de insanlara “hayır” diyebilmek anlamına gelebilir.

Self care kültürünün geçmişi nereye dayanıyor?

İnsanların kendi sağlıklarını korumaya yönelik uygulamaları oldukça eski olsa da modern self care kavramı, özellikle 20. yüzyılın ortalarında sağlık ve hemşirelik çalışmaları içerisinde belirginleşti.

Hemşirelik kuramcısı Dorothea Orem’in 1950’li yıllardan itibaren geliştirdiği “Öz Bakım Eksikliği Hemşirelik Kuramı”, hastaların kendi sağlık süreçlerinde aktif rol üstlenmesi gerektiğini savundu. Orem’in yaklaşımı, modern öz bakım anlayışının sağlık alanındaki önemli temellerinden biri kabul ediliyor.

Kavram, 1970’li ve 1980’li yıllarda sağlık alanının dışına çıkarak kadın hareketleri, toplumsal dayanışma çalışmaları ve hak mücadelesi yürüten topluluklar içerisinde daha geniş bir anlam kazandı.

Bu dönemde kendine bakım, yalnızca bireysel rahatlama değil; tükenmeden ayakta kalabilmenin, toplumsal mücadeleyi sürdürebilmenin ve kişinin kendi değerini koruyabilmesinin bir yolu olarak ele alındı.

İnternet ve sosyal medya döneminde ise self care kavramı daha görünür hale geldi. Ancak bu görünürlük, kavramın zaman zaman yalnızca alışveriş, güzellik ürünleri, masaj, tatil ve estetik yaşam görüntüleriyle özdeşleştirilmesine yol açtı.

Böylece sağlık ve dayanıklılık merkezli öz bakım anlayışı ile tüketim odaklı “kendini şımartma” kültürü birbirine karışmaya başladı.

Bugün Instagram'da mumlar, yüz maskeleri ve köpük banyolarıyla sembolize edilen bu kültürün kökenleri aslında oldukça politiktir.

• Tıbbi Kökenler (1950'ler): İlk başlarda "self-care", kurumsallaşmış hastalar veya yaşlılar gibi kendi temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan kişilerin bağımsızlıklarını kazanması için geliştirilen tıbbi bir terimdi.

• Politik ve Aktivist Dönem (1960-70'ler): Kavramı asıl popülerleştirenler Kara Panterler (Black Panthers) ve feminist hareketler oldu. Sağlık sistemine erişimi kısıtlı olan marjinal gruplar, "kendimize bakmak bir lüks değil, hayatta kalma mücadelesidir" diyerek öz bakımı bir hak arama ve direnme yöntemi olarak kullandı.

• Modern Dönem (2010'lar ve Sonrası): Akıllı telefonların hayatımıza girmesi, 7/24 erişilebilir olma zorunluluğu ve modern dünyanın getirdiği yüksek stres (tükenmişlik sendromu), öz bakımı küresel bir yaşam tarzı ve milyar dolarlık bir pazar haline getirdi.

Self care kültürünün temel özellikleri nelerdir?

1-Kişiye özeldir: Herkesin dinlenme, yenilenme ve rahatlama biçimi aynı değildir. Bir kişiye iyi gelen kalabalık bir sosyal etkinlik, başka biri için yorucu olabilir. Bu nedenle self care, sosyal medyada görülen uygulamaları taklit etmekten çok kişinin kendi ihtiyaçlarını tanımasına dayanır.

2-Süreklilik gerektirir: Kendine bakım yalnızca kriz yaşandığında uygulanacak geçici bir yöntem değildir. Uyku, beslenme, hareket, dinlenme ve sosyal ilişkiler gibi temel ihtiyaçların düzenli biçimde gözetilmesi gerekir.

3-Bütüncül bir yaklaşım içerir: Fiziksel sağlık kadar duygusal, zihinsel, sosyal ve manevi ihtiyaçlar da önemlidir. Sağlıklı beslenen ancak sürekli stres altında çalışan veya kendisine hiç dinlenme alanı bırakmayan bir kişinin öz bakım dengesi eksik kalabilir.

4-Sınır koymayı kapsar: İş saatleri dışında sürekli mesajlara cevap vermemek, kişiyi tüketen sorumlulukları paylaşmak ve gerektiğinde “hayır” diyebilmek self care uygulamaları arasında yer alır. Amerikan Psikoloji Derneği de sağlıklı sınırları, tükenmişlik riskini azaltmaya yardımcı olan öz bakım unsurlarından biri olarak değerlendiriyor.

5-Sorumluluk içerir: Self care her istediğini yapmak anlamına gelmez. Bazen keyif veren bir davranışı sınırlamak, ertelenen bir sağlık kontrolünü yaptırmak veya zor bir sorunun çözümü için destek istemek de öz bakımdır.

Self care, başkalarını yok sayarak yalnızca kendi rahatını düşünmek değil; kişinin bedenini, zihnini, sınırlarını ve sorumluluklarını fark ederek yaşamını sürdürülebilir hale getirmesidir.

Öz Bakım Kültürünün Temel Özellikleri:

• Bütünseldir: Sadece bedeni değil, zihni ve ruhu da kapsar.

• Kişiseldir: Birine iyi gelen bir meditasyon seansı, başkasına sıkıcı gelebilir; ev temizlemek bile bir başkası için öz bakımdır.

• Proaktiftir: Sorun çıkmasını beklemeden, koruyucu bir kalkan olarak uygulanır.

Self care bencillik mi?

Bu soru modern dünyada çok sık tartışılıyor. Kısa ve net cevap: Kesinlikle bir gerekliliktir. Ancak endüstrileşen kapitalist sistem bunu bazen "bencillik" veya "aşırı tüketim" gibi gösterebiliyor.

Uçak Maskesi Analojisi: Uçaklarda acil durum butonları devreye girdiğinde ilk kural nedir? "Oksijen maskesini önce kendinize, sonra çocuğunuza takın." Kendiniz nefes alamıyorken bir başkasına yardım edemezsiniz. Öz bakım da tam olarak budur. Kendi deponuz boşken, ailenize, işinize veya topluma faydalı olamazsınız.

Self care ile bencillik arasındaki temel fark, davranışın amacı ve başkaları üzerindeki etkisidir. Bencillik, kişinin kendi çıkarlarını sürekli olarak diğer insanların hak ve ihtiyaçlarının önünde tutmasıdır.

Sağlıklı self care ise kişinin tükenmemek, sağlığını korumak ve sorumluluklarını daha dengeli şekilde sürdürebilmek için kendi temel ihtiyaçlarını ihmal etmemesidir.

Örneğin, dinlenmeye ihtiyaç duyduğu halde her talebi kabul eden bir kişi zamanla fiziksel ve duygusal olarak yorulabilir. Bu kişinin bazı talepleri geri çevirmesi bencillik olarak değil, sınırlarını koruma davranışı olarak değerlendirilebilir.

Ancak “kendime bakıyorum” gerekçesiyle sorumluluklardan sürekli kaçmak, verilen sözleri önemsememek veya başkalarına zarar vermek sağlıklı self care değildir.

Kendine bakım ile bencillik arasındaki denge kurulurken şu sorular sorulabilir:

Bu davranış gerçek bir ihtiyacı mı karşılıyor? Bir sorunu çözüyor mu, yoksa yalnızca erteliyor mu? Başka insanların temel haklarını ihlal ediyor mu? Uzun vadede sağlığı ve hayat düzenini destekliyor mu?

Self care bir lüks mü, gereklilik mi?

Self care, pahalı hizmetler ve ürünlerle sınırlandırıldığında bir lüks gibi görünebilir. Oysa yeterli uyumak, kısa bir yürüyüş yapmak, su içmek, dinlenmek, güvenilen biriyle konuşmak, iş sınırı belirlemek ve sağlık kontrollerini aksatmamak için yüksek bütçeler gerekmez.

Dünya Sağlık Örgütü; sağlıklı beslenme, fiziksel hareket, yeterli uyku, tütün kullanımından uzak durma ve diğer insanlarla bağlantı kurma gibi yaşam biçimi tercihlerini öz bakımın önemli parçaları arasında gösteriyor. Bu yaklaşım, self care uygulamalarının yalnızca tüketim veya kişisel bakım sektörüyle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor.

Self care profesyonel sağlık hizmetlerinin yerine geçmez. Kişinin kendisine dikkat etmesi, hastalıkları kendi başına teşhis etmesi veya reçeteli tedavileri değiştirmesi anlamına gelmez. Öz bakım, gerektiğinde doğru sağlık hizmetine başvurmayı da içerir.

Self care nasıl yapılır?

Self care uygulamasına başlamak için öncelikle kişinin hangi alanda zorlandığını belirlemesi gerekir. Sürekli yorgunluk yaşayan biri için ilk adım uyku düzenini incelemek olabilir. Yoğun kaygı hisseden biri stres kaynaklarını belirleyebilir. Sosyal olarak yalnızlaşan biri ise güvendiği insanlarla yeniden iletişim kurmayı planlayabilir.

Kendine bakım planı hazırlanırken büyük ve kısa sürede terk edilecek hedefler yerine küçük, ölçülebilir ve sürdürülebilir adımlar tercih edilmelidir. Her gün saatlerce spor yapma hedefi yerine düzenli olarak 15-20 dakikalık yürüyüşle başlamak daha uygulanabilir olabilir.

Planın kişinin gerçek hayatına uygun olması da önemlidir. Çalışma saatleri, aile sorumlulukları, ekonomik koşullar ve sağlık durumu dikkate alınmadan hazırlanan bir self care programı yeni bir baskı ve başarısızlık hissine dönüşebilir.

Öz Bakım Ne Zaman Bencillik/Kaçış Olur?

Eğer öz bakım adı altında sorumluluklarımızdan tamamen kaçıyor, başkalarına zarar veriyor ve sadece anlık haz veren tüketim çılgınlıklarına (aşırı alışveriş vb.) yöneliyorsak bu öz bakım değil, anlık tatmin ve gerçeklerden kaçıştır.

Gerçek öz bakım bazen can sıkıcı olabilir; bütçe yapmak, doktora gitmek veya zor kararlar almak da öz bakımdır.

Self care kültürü hakkında 10 ilginç bilgi

• Kelime Popülerliği Patlaması: Google verilerine göre, "Self care" kelimesinin aranma hacmi 2016 ABD seçimlerinden ve özellikle 2020 küresel pandemisinden sonra dünya genelinde %250'nin üzerinde artış gösterdi.

• Audre Lorde Etkisi: Siyahi feminist yazar Audre Lorde'un 1988 yılında kanserle mücadele ederken yazdığı "Kendime bakmam kendime teslim olmam demek değil, kendimi korumam demektir ve bu bir siyasi mücadele eylemidir" sözü, kültürün manifestosu kabul edilir.

• Milyar Dolarlık Pazar: Küresel kişisel bakım ve wellness (iyi yaşam) endüstrisinin büyüklüğü günümüzde 4 trilyon doları aşmış durumdadır.

• Dijital Detoks Akımı: En popüler öz bakım trendlerinden biri, hiçbir şey satın almayı gerektirmeyen; günlerce sosyal medyadan ve ekrandan uzak durmayı hedefleyen "Screen-free" (Ekransız) günlerdir.

• Kurumsal Öz Bakım: Netflix, Google gibi dev şirketler artık çalışanlarına tükenmişliği önlemek için "Öz Bakım ve Zihinsel Sağlık Günleri" adı altında ekstra ücretli izinler vermektedir.

• Yalnızlık Algısı Değişti: Eskiden yalnız kalmak bir "izolasyon veya mutsuzluk" belirtisi olarak görülürken, bu kültür sayesinde "kendiyle randevuya çıkmak" (solodate) prestijli bir aktivite haline geldi.

• "No" Demenin Gücü: Psikolojide öz bakımın en büyük adımlarından birinin "Hayır" diyebilmek olduğu kanıtlanmıştır. Sınır çizmek, biyolojik enerjiyi korur.

• Japonların Öz Bakımı (Shinrin-yoku): Japonya'da devlet tarafından desteklenen "Orman Banyosu" kültürü, sadece doğada sessizce yürüyerek kortizol (stres) hormonunu düşürmeyi amaçlayan bilimsel bir öz bakım yöntemidir.

• Sahte Öz Bakım Sendromu: Psikologlar, sosyal medyadaki kusursuz "öz bakım" rutinlerine uymaya çalışırken daha çok strese giren insanlar için "Öz Bakım Anksiyetesi" terimini kullanmaya başladı.

• Zaman Algısı: Araştırmalar, günde sadece 15 dakikasını tamamen kendisine (hiçbir şey yapmamaya veya sevdiği bir şeye) ayıran insanların iş verimliliğinin %20 arttığını gösteriyor.

Self Care Nasıl Yapılır? (Boyutları ve Örnekler)

Öz bakım tek boyutlu değildir. Pratik olarak hayatınıza entegre etmek için şu 5 temel alana odaklanabilirsiniz:

Self care kültürü için 20 uygulanabilir tavsiye

1. Gerçek ihtiyacınızı belirleyin. Kendinize “Şu anda neye ihtiyacım var?” sorusunu sorun. Yorgunluk, yalnızlık, açlık, kaygı, hareket eksikliği ve zihinsel yoğunluk farklı çözümler gerektirir.

2. Uyku saatlerinizi düzenleyin. Her gün mümkün olduğunca benzer saatlerde yatıp kalkmaya çalışın. Yetişkinlerin büyük bölümü için en az 7 saatlik uyku temel bir sağlık ihtiyacıdır.

3. Güne küçük bir rutinle başlayın. Sabah ilk dakikalarda telefon ekranına bakmak yerine su içmek, pencereyi açmak, kısa süre esnemek veya günün önceliklerini belirlemek daha sakin bir başlangıç sağlayabilir.

4. Düzenli hareket edin. Spor salonuna gitmek zorunlu değildir. Yürümek, merdiven kullanmak, evde egzersiz yapmak veya kısa esneme molaları vermek de günlük hareket miktarını artırabilir.

5. Beslenmeyi ödül ve ceza sistemine dönüştürmeyin. Mükemmel beslenme hedefi yerine düzenli, yeterli ve dengeli öğünler oluşturmaya çalışın. Özel bir sağlık durumunuz varsa kişisel beslenme önerisi için uzman desteği alın.

6. Dijital sınırlar belirleyin. Bildirimleri azaltın, uyumadan önce ekran kullanımını sınırlayın ve gün içerisinde telefonsuz zaman aralıkları oluşturun. CDC, elektronik cihazların yatmadan en az 30 dakika önce kapatılmasını uyku alışkanlıklarını destekleyen uygulamalardan biri olarak sıralıyor.

7. Dinlenmek için tükenmeyi beklemeyin. Molaları yalnızca gücünüz tamamen bittiğinde vermek yerine gün içine kısa dinlenme aralıkları yerleştirin.

8. “Hayır” demeyi öğrenin. Zamanınızın, enerjinizin veya imkânlarınızın yetmediği durumlarda açık ve saygılı biçimde sınır koyun.

9. Her gün yapılacaklar listenizi sadeleştirin. Uzun listeler yerine o gün tamamlanması gereken en önemli iki veya üç işi belirleyin. Her işi aynı derecede acil görmemeye çalışın.

10. Duygularınızı adlandırın. “Kötü hissediyorum” demek yerine üzgün, öfkeli, kaygılı, kırgın, yalnız veya bunalmış olup olmadığınızı anlamaya çalışın. Duyguyu tanımlamak, ihtiyacı fark etmeyi kolaylaştırabilir.

11. Kısa notlar tutun. Gün içinde sizi yoran ve rahatlatan durumları birkaç cümleyle kaydedin. Zamanla tekrar eden stres kaynaklarını ve iyi gelen alışkanlıkları daha kolay görebilirsiniz.

12. Sosyal ilişkilerinizi koruyun. Güvendiğiniz bir arkadaşınızı veya aile üyenizi aramak için yalnızca büyük bir sorun yaşamayı beklemeyin. Düzenli iletişim, sosyal bağların güçlenmesine yardımcı olur.

13. Yalnızlık ile kişisel alanı ayırın. Kısa süre yalnız kalmak dinlendirici olabilir. Ancak uzun süre insanlardan uzaklaşmak ve hiçbir destek kabul etmemek, çözülmesi gereken farklı bir soruna işaret edebilir.

14. Yaşadığınız alanı kullanılabilir hale getirin. Evin tamamını bir anda düzenlemek yerine çalışma masası, yatak çevresi veya sık kullandığınız küçük bir alanla başlayın.

15. Size anlam veren etkinliklere zaman ayırın. Kitap okumak, müzik dinlemek, üretmek, bahçeyle ilgilenmek, dua etmek, tefekkür etmek veya doğada vakit geçirmek kişinin tercihine göre öz bakım rutininin parçası olabilir.

16. Harcamayı self care ile karıştırmayın. Kendinizi iyi hissetmek amacıyla kontrolsüz alışveriş yapmak kısa süreli rahatlama sağlasa da sonrasında ekonomik stres oluşturabilir. Bütçeyi korumak da kendine bakım davranışıdır.

17. Kendinizi sosyal medya görüntüleriyle karşılaştırmayın. Başkalarının tatil, spor, bakım ve yaşam rutinleri sizin zamanınıza, bütçenize veya ihtiyaçlarınıza uygun olmayabilir.

18. Yardım istemeyi başarısızlık olarak görmeyin. İş bölümü istemek, aileden destek almak veya güvendiğiniz biriyle konuşmak kişisel yetersizlik değil, kaynakları sağlıklı kullanma davranışıdır.

19. Kendi kendinize ilaç kullanmaktan kaçının. Self care, belirtileri araştırarak rastgele ilaç veya takviye kullanmak değildir. İlaçlar ve sağlık uygulamaları konusunda doktor veya eczacı yönlendirmesi alınmalıdır.

20. Gerektiğinde profesyonel destek alın. Sürekli üzüntü, yoğun kaygı, günlük işleri sürdürememe, uzun süren uyku sorunları veya kendine zarar verme düşünceleri yalnızca günlük öz bakım önerileriyle geçiştirilmemelidir. Böyle durumlarda sağlık kuruluşuna veya ruh sağlığı uzmanına başvurulmalıdır.

Hayatınızı Değiştirecek 20 Öz Bakım Tavsiyesi

Öz bakımı hayatınızın bir parçası haline getirmek için büyük bütçelere ihtiyacınız yok. İşte uygulayabileceğiniz 20 etkili tavsiye:

Fiziksel Sağlık İçin

1. Güne bir bardak suyla başlayın: Gece boyunca susuz kalan bedeninizi uyandırmanın en zahmetsiz yoludur.

2. Uykuyu kutsal sayın: Her gün aynı saatte yatıp kalkmaya çalışarak sirkadiyen ritminizi (biyolojik saatinizi) koruyun.

3. Bedeninizi esnetin: Sabahları veya uzun süre masa başında oturduktan sonra 5 dakika esneme hareketleri yapın.

4. Doktor randevularını ertelemeyin: Kontrollerinizi zamanında yaptırmak en temel öz bakımdır.

5. Beslenmede %80/%20 kuralı uygulayın: %80 besleyici ve temiz beslenirken, %20 ruhunuza iyi gelen kaçamaklara suçluluk duymadan izin verin.

Zihinsel ve Dijital Sağlık İçin

6. İlk 30 dakika kuralı: Sabah uyandığınızda ilk 30 dakika telefona bakmayın; zihniniz güne başkalarının hayatlarını izleyerek başlamasın.

7. Bildirimleri evcilleştirin: Hayati olmayan tüm uygulamaların bildirimlerini kapatın. Sosyal medyayı siz isteyince açın, o sizi çağırmasın.

8. "Hayır" deyin: Sizi tüketecek teklifleri, suçluluk hissetmeden reddetmeyi pratik edin.

9. Zihinsel boşaltım yapın: Kafanız çok dolu olduğunda aklınızdaki her şeyi bir kağıda rastgele yazın (Brain dump).

10. Tek bir şeye odaklanın (Single-tasking): Aynı anda yemek yiyip, dizi izleyip, mesajlaşmayın. Sadece yemeğin tadına varın.

Duygusal ve Sosyal Sağlık İçin

11. Duygularınızı etiketleyin: Öfkeli veya üzgün olduğunuzda bunu bastırmayın. "Şu an kırgın hissediyorum ve bu çok normal" diyerek kendinize şefkat gösterin.

12. Giriş ve çıkış sınırları koyun: İşten eve geldiğinizde kıyafetlerinizi değiştirmek gibi, iş modundan ev moduna geçişi sembolize eden bir ritüel edinin.

13. İlişki detoksu yapın: Enerjinizi emen, sürekli şikayet eden insanlarla geçirdiğiniz vakti azaltın.

14. Yalnızlık zamanı planlayın: Haftada en az 1 saati sadece kendinizle, baş başa kahve içerek veya yürüyerek geçirin.

15. İç sesinizi gözlemleyin: Kendinizle konuşurken bir dosta davrandığınız kadar kibar ve anlayışlı olun. Kendinizi acımasızca eleştirmeyi bırakın.

Ruhsal ve Çevresel Sağlık İçin

16. Alanınızı sadeleştirin: Dağınık bir oda, dağınık bir zihin demektir. Haftada bir gün masanızı veya gardırobunuzu hafifletin.

17. Şükran günlüğü tutun: Her gece yatmadan önce gün içinde gerçekleşen ve mutlu olduğunuz 3 küçük şeyi yazın.

18. Doğaya temas edin: Toprağa basmak, bir ağaca bakmak veya pencereyi açıp derin nefes almak stres seviyenizi anında düşürür.

19. Yaratıcı olun (Sonuç odaklı olmadan): Güzel olmak zorunda olmayan resimler yapın, örgü örün veya sadece müzik dinleyerek dans edin.

20. Hiçbir şey yapmama hakkı tanıyın: Verimli olmak zorunda olmadığınız, sadece koltukta uzanıp tavanı izlediğiniz "boş" zaman dilimleri yaratın. Unutmayın, dinlenmek de üretkenliğin bir parçasıdır.

Sağlıklı self care ile tüketim kültürü nasıl ayırt edilir?

Sağlıklı self care davranışı, kişinin temel ihtiyacını karşılar ve uzun vadeli iyilik haline katkıda bulunur. Tüketim odaklı yaklaşım ise çoğunlukla kişiye yeni bir ürün satın almadığı sürece kendisine yeterince iyi bakmadığını düşündürür.

Bir uygulamanın gerçek öz bakım olup olmadığını anlamak için şu ölçüt kullanılabilir: Davranış bittikten sonra kişi daha dengeli, dinlenmiş veya çözüm üretmeye hazır mı hissediyor; yoksa yalnızca kısa süreli bir rahatlama yaşayıp aynı sorunlarla baş başa mı kalıyor?

Bir fincan kahve içmek, bakım ürünü kullanmak veya kısa bir tatil yapmak elbette self care olabilir. Ancak bunların öz bakım sayılabilmesi için kişinin ihtiyacına uygun olması, ekonomik ya da sağlık açısından yeni bir sorun oluşturmaması ve asıl problemleri sürekli ertelemek amacıyla kullanılmaması gerekir.

Self care planı nasıl hazırlanır?

Uygulanabilir bir self care planı hazırlamak için fiziksel sağlık, uyku, beslenme, hareket, iş hayatı, sosyal ilişkiler, duygusal durum, dijital alışkanlıklar ve kişisel zaman ayrı ayrı değerlendirilebilir. Her alanda yaşanan en önemli sorun belirlendikten sonra küçük bir hedef seçilebilir.

Örneğin “Hayatımı tamamen değiştireceğim” şeklinde genel bir hedef yerine “Hafta içi üç gün 20 dakika yürüyeceğim”, “Saat 23.00’ten sonra iş mesajlarına bakmayacağım” veya “Bu hafta ertelediğim sağlık randevusunu alacağım” gibi açık hedefler oluşturulabilir.

Plan belirli aralıklarla gözden geçirilmeli ve işe yaramayan uygulamalar değiştirilmelidir. Self care, kişinin kendisine yeni ve katı kurallar koyduğu bir performans yarışına dönüşmemelidir. Amaç kusursuz bir yaşam kurmak değil; bedenin, zihnin ve günlük hayatın ihtiyaçlarını zamanında fark edebilmektir.

Bilimsel Araştırmalar ve Verilerle Öz Bakım Kültürü

1. Dijital Detoks ve Kortizol Seviyesi (Stanford Üniversitesi): Stanford tarafından yapılan bir araştırma, sabah uyanır uyanmaz ilk 15 dakika telefona bakmayan kişilerin gün içindeki bazal kortizol (stres hormonu) seviyelerinin, doğrudan telefona bakanlara göre %30 daha düşük olduğunu göstermiştir. Ekrana bakarak güne başlamak, beyni henüz uyanmadan "savaş ya da kaç" moduna sokmaktadır.

2. "Hayır" Demenin Beyindeki Karşılığı (California Üniversitesi - UCSF): Psikolojik öz bakımın en zor adımı olan sınır çizme üzerine yapılan araştırmalar, başkalarını memnun etmek için sürekli "evet" diyen kişilerin prefrontal korteksinde (karar verme mekanizması) aşırı yüklenme olduğunu kanıtladı. "Hayır" diyebilmek, kronik stresi azaltarak tükenmişlik sendromunu (burnout) doğrudan engelliyor.

3. Doğada Zaman Geçirmenin Mikrobiyom Etkisi (Harvard Tıp Okulu): Japonların Shinrin-yoku (Orman Banyosu) felsefesini inceleyen Harvard araştırmacıları, doğada geçirilen 20 dakikanın bile tansiyonu dengelediğini ve bağışıklık sistemini güçlendiren NK (Doğal Katil) hücrelerinin aktivitesini %40 oranında artırdığını bulmuştur. Ağaçların salgıladığı "fitonsit" adlı maddeler insan kimyasını olumlu etkilemektedir.

4. Şükran Günlüğü ve Dopamin Dengesi (Indiana Üniversitesi): Haftada sadece 3 kez, iyi giden şeyleri not etme pratiği yapan bireylerin beyin MR (fMRI) görüntülemelerinde, medial prefrontal kortekslerinde kalıcı nöral değişiklikler gözlenmiştir. Bu pratik, beynin ödül mekanizmasını (dopamin) tetikleyerek depresif eğilimleri azaltmaktadır.

5. Kapsayıcı Öz Bakım ve Toplumsal Fayda (Berkeley Üniversitesi): Bencillik tartışmalarına ışık tutan bu araştırmaya göre, kendi öz bakım rutinlerini düzenli uygulayan bireylerin empati yeteneği ve başkalarına yardım etme eğilimi (prososyal davranışlar) %26 daha yüksek çıkmıştır. Yani kendine bakan insan, toplum için de daha faydalı hale gelmektedir.

6. Uykunun Beyin Temizleme İşlevi (Rochester Üniversitesi): Fiziksel öz bakımın temeli olan uyku sırasında, beyindeki "Glimfatik Sistem" devreye girer. Araştırmalar, düzenli ve kaliteli uyunmadığında, Alzheimer hastalığı ile ilişkilendirilen beta-amiloid plaklarının beyinden temizlenemediğini ortaya koymuştur. Uyku, kelimenin tam anlamıyla beynin kendisini yıkama sürecidir.

7. Mikro-Dinlenmelerin Üretkenliğe Etkisi (Illinous Üniversitesi): Sürekli çalışmak yerine, her 50 dakikada bir 5 dakikalık "hiçbir şey yapmama" veya esneme molası (mikro-öz bakım) veren çalışanların, odaklanma becerilerinin mola vermeyenlere kıyasla %45 daha uzun süre yüksek kaldığı saptanmıştır.

8. Kendi Kendine Şefkatli Konuşma (Texas Üniversitesi - Dr. Kristin Neff): İç sesimizi düzelterek kendimize bir dost gibi yaklaşmanın (duygusal öz bakım) psikolojik etkileri incelendiğinde; öz-şefkati yüksek bireylerin başarısızlık karşısında pes etme oranının çok düşük olduğu ve kaygı bozukluklarına yakalanma riskinin %35 azaldığı görülmüştür.

9. Yalnız Zaman Geçirme ve Yaratıcılık (Buffalo Üniversitesi): Tercih edilen yalnızlığın (solitude) beynin "Default Mode Network" (Varsayılan Mod Ağı) denilen bölgesini aktif hale getirdiği keşfedilmiştir. Bu bölge, insan beyninin yaratıcı fikirler ürettiği, sorunları çözdüğü ve otobiyografik hafızayı işlediği yerdir. Kendi kendimizle kalmak beynin yaratıcılık motorudur.

10. Finansal Öz Bakım ve Sağlık İlişkisi (Amerikan Psikoloji Derneği - APA): Öz bakımın sadece mum yakmaktan ibaret olmadığını gösteren bu araştırmada, düzenli olarak gelir-gider takibi yapan ve bütçe planlayan (finansal öz bakım) kişilerin, finansal durumları ne olursa olsun, geleceğe yönelik kaygı seviyelerinin %50 daha az olduğu ve buna bağlı uyku bozukluklarının azaldığı belirlenmiştir.

İslam Dini Bu Konuda Ne Diyor?

Kur’an-ı Kerim ayetleri ve sahih hadisler ışığında bakıldığında, modern dünyanın "self-care" (öz bakım) olarak adlandırdığı kavram, İslam medeniyetinde "nefsin üzerimizdeki hakkı" ve "emanet bilinci" olarak karşılık bulur.

İslamiyet, insanı kendi bedenini ve ruhunu tüketmekten menederken, diğer yandan da başkalarını hiçe sayan bir narsisizme (bencilliğe) geçit vermez. Bu yönüyle İslam, kendine bakımı bencillikten ayıran en dengeli formülü sunar.

Bu konudaki ayet, hadis ve temel ölçüler şunlardır:

1. Beden ve Ruh Birer Emanettir (Temel felsefe)

Modern öz bakım kültürü bedeni "bireyin kendi mülkü" olarak görür ve "canım ne isterse yaparım" der. İslam ise bedeni ve ruhu insana geçici olarak verilmiş birer emanet olarak tanımlar. Emanete iyi bakmak bencillik değil, bir görevdir.

• Ayet: "...Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın..." (Bakara Suresi, 195. Ayet) Bu ayet, insanın hem fiziksel hem de zihinsel olarak kendisini tüketecek, sağlığına zarar verecek her türlü aşırılıktan ve ihmalkarlıktan kaçınmasının ilahi bir emir olduğunu gösterir. Kendine bakmamak, emanete hıyanet etmektir.

• Hadis: Rasulullah (s.a.v.) aşırı ibadet ederek ailesini ve kendi bedenini ihmal eden sahabesi Abdullah b. Amr’ı şöyle uyararak İslam’ın öz bakım manifestosunu çizmiştir: "Şüphesiz Rabbinin senin üzerinde hakkı vardır, nefsinin senin üzerinde hakkı vardır, aileni de senin üzerinde hakkı vardır. Öyleyse her hak sahibine hakkını ver." (Buhari, Savm 55)

2. Kendine Bakımı Bencillikten Ayıran Ölçü: "İsar" ve "Denge"

Öz bakım kültürü, bazen "sadece ben önemliyim" diyerek insanı toplumsal sorumluluklarından kaçmaya itebilir. İslam ise dengeyi iki kavramla kurar: İfrat-Tefrit (Denge) ve İsar (Kendisi ihtiyaç duyduğu halde başkasını tercih edebilme).

• Ayet: "Onlar, harcadıklarında ne israf ederler ne de cimrilik; harcamaları bu ikisi arasında dengeli bir yol olur." (Furkan Suresi, 67. Ayet) Öz bakım adına yapılan harcamaların, zamanın ve enerjinin "israf" (aşırılık) boyutuna varmaması gerekir. Kendine bakmak, lüks tüketime sığınmak veya sorumluluklardan kaçmak için bir bahane olamaz.

• Hadis: "Sizden biriniz, kendisi için istediğini kardeşi için de istemedikçe (gerçek manada) iman etmiş olmaz." (Buhari, İman 7) İşte bencilliği yıkan en net sınır. Müslüman, kendi zihinsel ve fiziksel sağlığını (huzurunu, sıhhatini) isterken ve bunun için çabalarken, çevresindekilerin de bu haklara sahip olması için gayret eder. İslam'da öz bakım, başkalarına daha faydalı olabilmek için "depoyu doldurma" sürecidir.

3. Fiziksel ve Zihinsel Dinlenme (Mikro Öz Bakım)

Sürekli çalışmak, hiç dinlenmemek ve bedene aşırı yüklenmek İslami açıdan övülen bir durum değildir. Hz. Muhammed (s.a.v.) hayatın her alanında fıtrata uygun dinlenme aralıkları bırakmıştır.

• Hadis: Peygamber Efendimiz (s.a.v.) her anın çok ciddi ve gergin geçmeyeceğini, zihnin ve ruhun dinlenmeye ihtiyacı olduğunu dostu Hanzala’ya şöyle ifade etmiştir: "Ya Hanzala! Kalbini (ve zihnini) saat saat dinlendir." (Müslim, Tevbe 12)

• Ayet: "Biz uykunuzu bir dinlenme eyledik." (Nebe Suresi, 9. Ayet) Gece uykusu, düzenli beslenme ve temizlik (abdest, misvak vb.) İslam'ın ibadet ritüellerinin içine gizlenmiş en doğal ve zorunlu fiziksel öz bakım pratikleridir.

"Modern seküler dünyada 'self-care' (öz bakım), insanı dünyadan ve sorumluluklarından koparan narsistik bir sığınak haline gelebilirken; İslam fıtratında öz bakım, kulun Allah'ın kendisine verdiği bedensel ve ruhsal emaneti en verimli, en sağlıklı şekilde koruma çabasıdır. Kul, nefsine hakkını verir (öz bakım yapar) ki; Allah’a kulluk etmeye, ailesine ve topluma faydalı olmaya (bencillikten uzaklaşmaya) mecali ve enerjisi kalsın."

Kendine bakım önce kendini fark etmekle başlıyor

Self care kültürü, doğru uygulandığında bencillik veya sorumluluklardan kaçma yöntemi değildir. Aksine kişinin sağlığını, enerjisini ve ilişkilerini sürdürülebilir biçimde korumasına yardımcı olan bir yaşam yaklaşımıdır.

Kendine bakım için pahalı ürünlere, uzun tatillere veya kusursuz rutinlere ihtiyaç yoktur. Yeterli uyumak, dinlenmek, hareket etmek, sağlıklı sınırlar oluşturmak, destek istemek ve gerektiğinde profesyonel yardım almak en temel self care adımları arasında yer alır.

Self care, kişinin her zaman kendisini iyi hissetmesini garanti etmez. Ancak ihtiyaçların sürekli ertelenmesini önleyerek daha dengeli, bilinçli ve sürdürülebilir bir günlük yaşam kurulmasına katkı sağlayabilir. ATB

İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!

Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!

Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!

Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!

Bursa Kent Hali’ni ziyaret eden Başkan Vekili Şahin Biba, esnafın beklentilerini dinledi ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Şahin Biba, Bursa Hikmet Şahin Kent Hali’ni ziyaret ederek esnaf, dernek yönetimi ve ilgili kurumların temsilcileriyle görüştü. Ziyarette halin mevcut durumu, ticari işleyişi ve ihtiyaçları ele alındı.

Biba’ya Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Deniz Köken, Tarım Peyzaj AŞ Genel Müdürü Semih Polat ve Bursa Sebze ve Meyve Hali Komisyoncuları Derneği Başkanı Aydın Akyol eşlik etti.

Hal esnafının talep ve önerileri alındı

Kent Hali’nde faaliyet gösteren esnafla görüşen Şahin Biba, işleyişte karşılaşılan sorunlar ve sektörün beklentileri hakkında bilgi aldı.

Satış alanlarını gezen Biba, halde tüketiciye sunulan sebze ve meyveleri de inceledi. Esnafa hayırlı işler dileğinde bulunan Biba, iletilen görüş ve taleplerin değerlendirmeye alınacağını belirtti.

Mevcut ve planlanan çalışmalar görüşüldü

Ziyaret kapsamında Bursa Sebze ve Meyve Hali Komisyoncuları Derneği yönetimiyle istişare toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantıda halin fiziki ve ticari ihtiyaçları, sürdürülen uygulamalar ile önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi planlanan çalışmalar ele alındı.

Tarım Peyzaj AŞ yönetimiyle toplantı yaptı

Başkan Vekili Biba, ziyaretin ardından Tarım Peyzaj AŞ Yönetim Kurulu üyeleriyle bir araya geldi.

Görüşmede şirketin yürüttüğü faaliyetler, devam eden projeler ve gelecek döneme ilişkin planlamalar hakkında bilgi paylaşımında bulunuldu.

Güvenli gıda tedariki açısından önem taşıyor

Bursa Hikmet Şahin Kent Hali’nin, kentte sebze ve meyve tedarikinin düzenli yürütülmesi ve vatandaşların güvenli gıdaya erişimi açısından önemli bir lojistik ve ticaret merkezi olduğu vurgulandı.

Ziyaret sırasında dile getirilen ihtiyaçlar ile planlanan çalışmaların Büyükşehir Belediyesi tarafından takip edileceği bildirildi.

İddiaya göre banka şubesinde bulunan müşteriler arasında “Ailem Kart” meselesi nedeniyle tartışma çıktı. Taraflar arasındaki sözlü tartışma kısa sürede büyüyerek kavgaya dönüştü. Yaşanan gerginlik, banka şubesinde bulunanlar arasında paniğe neden oldu.

Polis Ekipleri Tarafları Ayırdı

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ekibi yönlendirildi. Şubeye gelen ekipler, kavgaya karışan tarafları ayırarak olayın daha fazla büyümesini önledi.

İlanlarda otomobil, motosiklet, ticari araç, arazi aracı, iş makinesi ve deniz taşıtı gibi farklı kategorilerde çok sayıda araç yer alırken, fiyatların aracın modeli, yaşı, kilometresi, donanımı ve genel durumuna göre değişiklik gösterdiği görüldü.

İkinci el motorlu taşıt piyasasında hareketlilik sürerken, ilan platformlarındaki fiyat aralığı da İnegöl'deki piyasanın güncel görünümünü yansıtıyor.

Yıldırım Belediyesporlu karateciler, Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenen 19. Avusturya Open Kyokushin Karate Şampiyonası’nda 2 altın, 1 gümüş ve 2 bronz madalya kazandı. Türkiye ile Bursa’yı temsil eden sporcular, turnuvayı toplam 5 madalyayla tamamladı.

Ümit Ağalı ve Engin Uğur şampiyon oldu

Organizasyonda mücadele eden Ümit Ağalı ve Engin Uğur, kendi kategorilerinde birinci olarak altın madalyaya ulaştı.

İbrahim Uğur, kategorisinde ikinci sırayı alarak gümüş madalya kazandı. Ceyhun Yeşilyurt ile Ali Süleyman ise üçüncülük elde ederek bronz madalyanın sahibi oldu.

Yıldırım Belediyespor turnuvayı 5 madalyayla tamamladı

Yıldırım Belediyespor, şampiyonayı 2 altın, 1 gümüş ve 2 bronz olmak üzere toplam 5 madalyayla tamamladı.

Uluslararası organizasyonda elde edilen sonuçların ardından sporcular ve teknik heyet, Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz tarafından tebrik edildi.

Başkan Yılmaz’dan sporculara tebrik

Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz, ilçenin spor alanındaki gelişimini destekleyen yatırımların sürdürüleceğini belirtti.

Gençlerin sporla gelişmesini ve yeni başarılar elde etmesini önemsediklerini ifade eden Yılmaz, “Yatırımlarımızla sporun ve sporcunun yanında olmaya devam edeceğiz. Yıldırım’ı sporda marka bir kent haline getirme hedefimizden vazgeçmeyeceğiz” dedi.

Kabul, Eşitlik, Dahil Olma, İstihdam Otizm Derneği ile İnegöl Otizm Dayanışma Derneği tarafından yürütülen süreçte, özel gereksinimli çocukların şiddet, ihmal ve istismardan korunması talep edildi.

Başvurular Yargı Sürecine Taşındı

Dernekler, ilk olarak Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden başvuruda bulundu. Daha sonra Kamu Denetçiliği Kurumu nezdinde sürdürülen girişimlerin ardından konu yargıya taşındı.

Danıştay 8. Dairesi, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde bulunan ve dersliklerde görüntü kaydı alınmasını tamamen yasaklayan hükmü özel eğitim alanı bakımından inceledi.

Daire, söz konusu düzenlemenin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, özel eğitim okulları ve özel eğitim sınıfları yönünden iptaline oybirliğiyle karar verdi.

Çocukların Kendini İfade Etmekte Zorlanmasına Dikkat Çekildi

Özel gereksinimli öğrencilerin eğitim gördükleri kurumlarda yaşadıklarını ailelerine her zaman aktaramaması, uzun süredir ailelerin dile getirdiği başlıca endişeler arasında bulunuyordu.

Özellikle sözel iletişim kurmakta güçlük yaşayan çocuklar açısından sınıf içindeki güvenliğin nasıl sağlanacağı tartışmaların merkezinde yer aldı.

Aileler ve hak savunucuları, kontrollü kamera kullanımının çocukların beden bütünlüğünün korunmasına katkı sağlayabileceğini ve olası şiddet ya da istismar iddialarının aydınlatılmasını kolaylaştırabileceğini savundu.

Kişisel Veriler ile Çocuk Güvenliği Arasındaki Denge Vurgulandı

Danıştay kararında, özel gereksinimli kişilerin kendilerini ifade etmekte yaşayabilecekleri güçlükler ile beden bütünlüklerinin korunması ihtiyacının birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Mahkeme, kişisel verilerin korunması gerekçesiyle getirilen kapsamlı yasağın, özel eğitim alanının kendine özgü koşullarını yeterince gözetmediği sonucuna vardı.

Kararda, görüntü kaydını bütünüyle engelleyen bir yasak yerine açık rıza ve hukuki güvenceler çerçevesinde düzenleme yapılabileceğine işaret edildi.

Kamera Kullanımı Sınırsız Olmayacak

Karar, özel eğitim kurumlarının bütün dersliklerinde doğrudan ve koşulsuz biçimde kamera kullanılabileceği anlamına gelmiyor.

Yeni düzenlemede çocukların güvenliği kadar kişisel verilerin korunması, görüntülere erişim yetkisi, kayıtların saklanma süresi ve ailelerin açık rızası gibi konuların da belirlenmesi bekleniyor.

Uygulamanın kapsamı ve şartları, Milli Eğitim Bakanlığının yapacağı yönetmelik değişikliğinin ardından netlik kazanacak.

Milli Eğitim Bakanlığı İçin Yasal Süre Başladı

Danıştay kararının KEDİ Otizm Derneği’ne 26 Haziran 2026’da, İnegöl Otizm Dayanışma Derneği’ne ise 29 Haziran 2026’da tebliğ edildiği bildirildi.

Tebliğ işleminin ardından Milli Eğitim Bakanlığı açısından kararın uygulanmasına yönelik 30 günlük yasal süreç başladı.

Anayasa’nın 138’inci maddesi ile İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesi uyarınca idarenin mahkeme kararlarının gereğini yerine getirmesi gerekiyor.

Dernekler Yönetmelik Değişikliğini Takip Edecek

KEDİ Otizm Derneği ile İnegöl Otizm Dayanışma Derneği, kararın ardından yönetmelikte yapılacak değişikliğin takipçisi olacaklarını açıkladı.

Derneklerin, Milli Eğitim Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunacağı belirtildi.

KEDİ Otizm Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Serap Dikmen, kararın yalnızca iki derneğin değil, süreç boyunca mücadele eden aileler ve hak savunucularının ortak kazanımı olduğunu söyledi.

Dikmen, hazırlanacak başvuru dilekçesinin ilgili paydaşlarla paylaşılacağını ve yasal süre içinde gerekli adımların atılmaması halinde başvuru sürecinin genişletileceğini ifade etti.

Olayların büyümesi üzerine, takviye ekipler olay yerine gönderildi. Çevik kuvvet ekipleri, gruplar arasında daha fazla çatışmanın önüne geçmek için geniş güvenlik önlemleri aldı.

“Buraya uzun bir yoldan geldim, daha uzun bir yolum var.”

Ulaştığımız ses kaydı Filistin’de neler olduğunu gözler önüne seriyor.
Sesin sahibi Türkiye’den Gazze’ye yerleşen bir vatandaşımıza ait. Ses kaydında İsrail saldırılarının Gazze’de oluşturduğu yıkımın bir bölümünü anlatıyor.

Türkiye'nin havacılık, uzay ve teknoloji festivali

Sosyal medyada büyük ilgi gören ve kullanıcıları büyüleyen bir viral video, Amsterdam'ın kanal temizliği operasyonunu tüm dünyaya gösteriyor. Bu yenilikçi yaklaşım, kanal derinliklerinden terk edilmiş düzinelerce bisikleti geri getirmeyi içeriyor. Bu operasyon, modern teknolojinin ustalıklı bir dansı gibi izlenebilecek şekilde koreografili bir şekilde gerçekleştiriliyor. İkili çalışan yetenekli eller, suyun derinliklerinden çıkarılan bisikletleri nazikçe kurtarıyorlar.

Bu görüntüler, Amsterdam'ın hem ikonik kanallarını koruma hem de küresel bir bisiklet sığınağı olarak ününü sürdürme kararlılığının canlı bir kanıtı olarak hizmet ediyor. Amsterdam, bisiklet kültürünün merkezi olarak kalmaya ve şehir sakinlerinin ve ziyaretçilerinin bisikletlerini güvenle kullanabilecekleri bir ortam sunmaya kararlılığını sürdürüyor. Bisikletler, şehrin sularında kaybolmak yerine, tekrar sürücülerin hizmetine sunuluyor. Amsterdam, bisiklet başkenti ününü taşımaya ve bu güzel şehri bisiklet severler için bir vaha olarak koruma taahhüdünü bir kez daha gösteriyor.

Sosyal medyada paylaşılan manzaralar, Zaragoza sokaklarının su ve çamura dönüşmesiyle dehşet vericiydi. Arabalar seller tarafından süpürüldü ve sürücüler araçlarının çatılarına sığınmak zorunda kaldılar. Ancak bu felaketin etkileri sadece mülk hasarıyla sınırlı değil; yaşamlar, toplumlar ve çevre de bu korkunç olaydan derinden etkilendi.

Bu felaket, iklim değişikliğinin yarattığı aşırı hava olaylarının yıkıcı gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor. Yakın zamanda Alcañiz gibi bölgelerde yaşananlar, tropikal iklimlerde bile nadir görülen bir yağış seviyesini aştı. İklim değişikliği, bu tür olayların sıklaşmasına ve şiddetlenmesine yol açıyor, bu da toplumları ve çevreyi ciddi bir şekilde tehdit ediyor.

Bu felaket, iklim değişikliği ile mücadelede acil bir eylem gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Toplu bir çaba olmadan, yaşamlar ve çevre tehlikede kalırken mimari ve gelişim çabalarının anlamını yitireceği açıktır. Bu olaylar, iklim değişikliği ile mücadele için acil taahhütlere ve sürdürülebilirlik çabalarına yönelik bir çağrıdır.

Bu korkunç felaketlerin ciddiyetini fark etmeli ve iklim değişikliğini ele almak için işbirliği içinde çalışmalıyız. Sadece çevremizi değil, geleceğimizi ve toplumlarımızı da korumak için adımlar atmamız gerekmektedir.