İnegöl’ün merkezinde bulunan Kent Müzesi binası, yaklaşık bir buçuk asra yaklaşan geçmişiyle ilçenin tarihî dönüşümüne tanıklık ediyor. Üsküp muhacirlerinden Yakup Ağa ve kardeşleri tarafından 19. yüzyılın sonlarında otel olarak yaptırılan bina, zaman içerisinde belediye hizmet binasına, ardından da kent müzesine dönüştü.
İNEGÖL’ÜN İLK OTELİ OLARAK BİLİNİYOR
1898 tarihli Hüdavendigar Vilayeti Salnamesi’nde, İnegöl’de bulunan önemli yapılar arasında ilçedeki tek otelden söz ediliyor. Söz konusu otelin bugünkü Kent Müzesi binası olduğu, İnegöl’de genel kabul gören bilgiler arasında yer alıyor.
Batılı mimari anlayışla düzenlenen yapı, uzun yıllar boyunca İnegöl’e ticaret veya farklı nedenlerle gelen kişilerin konakladığı önemli mekânlardan biri olarak hizmet verdi. Çevresindeki hanlarla birlikte bölgenin ticari ve sosyal hayatında önemli bir yere sahip oldu.
BELEDİYE TEŞKİLATI 1870 YILINDA KURULDU
İnegöl Belediyesi, 1870 yılında yürürlüğe giren düzenlemelerin ardından çarşı içerisindeki bir binada faaliyete başladı. Belediye teşkilatı, yaklaşık 15 yıl bu yapıda hizmet verdikten sonra dönemin Belediye Başkanı Sadıkzade Süleyman Ağa tarafından satın alınan, Kapalı Çarşı’nın batı kapısının karşısındaki binaya taşındı.
Ancak tek katlı olan belediye binası, ilçenin gelişmesi ve hizmetlerin artmasıyla zaman içerisinde yetersiz kaldı. 1923-1924 yıllarında binada meydana gelen küçük çaplı yangının ardından daha geniş bir hizmet binası arayışına girildi.
TARİHÎ OTEL 1924’TE BELEDİYE BİNASI OLDU
Belediyenin yürüttüğü çalışmalar sonucunda, Yakup Ağa ve kardeşleri tarafından otel olarak yaptırılan üç katlı yapı 1924 yılında satın alındı. İnegöl Belediye Teşkilatı, aynı yıl bu binaya taşındı.
Cumhuriyet döneminin ilk belediye başkanlarından Ahmet Hamdi Bey döneminde belediyenin görev ve hizmet alanlarının genişlemesiyle bina kısa süre içerisinde yeniden yetersiz kalmaya başladı.
Bu ihtiyacın karşılanması amacıyla çevredeki bazı arsalar satın alınarak belediyeye ait alan genişletildi.
BİNAYA İKİ YENİ BÖLÜM EKLENDİ
Belediye Başkanı Ali Reşit Evalı döneminde, 1930-1934 yılları arasında binanın doğu ve batı taraflarına zemin üzeri iki katlı ek bölümler yapıldı. Yeni bölümler, iç ve dış merdivenlerle ana binaya bağlandı.
Yapılan düzenlemeyle belediye hizmet birimleri daha geniş bir alana kavuştu. Belediye Başkanı Nuri Doğrul döneminde ise bugünkü Belediye Ekmek Fırını’nın bulunduğu arsa satın alınarak tek katlı yeni bir yapı inşa edildi.
Kapalı Çarşı’nın karşısındaki eski belediye binasında faaliyet gösteren itfaiye teşkilatı da bu alana taşınarak belediye birimlerine dâhil edildi.
BELEDİYE 1992 YILINDA BİNADAN TAŞINDI
İnegöl Belediyesi, 1992 yılında hizmet birimleriyle birlikte eski Hükümet Konağı olarak bilinen bugünkü belediye binasına taşındı. Tarihî binada bir süre Temizlik, Su ve Kanalizasyon müdürlükleri hizmet vermeye devam etti.
Bu birimler de 30 Aralık 2006 tarihinde yapıyı tamamen boşalttı.
2007 YILINDA KENT MÜZESİ’NE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
İlk olarak otel, ardından onlarca yıl belediye hizmet binası olarak kullanılan tarihî yapı, 2007 yılında kapsamlı bir restorasyondan geçirildi.
Restorasyon çalışmalarının ardından 10 Ocak 2009’da Türkiye'nin ilk ilçe Kent Müzesi olarak hizmete açılan bina; ilçenin kültürünü, sosyal hayatını, ticari geçmişini ve kent hafızasını gelecek kuşaklara aktaran önemli merkezlerden biri hâline geldi.
Yaklaşık 130 yıllık geçmişe sahip yapı, bugün hem mimarisi hem de taşıdığı tarihî kimlikle İnegöl’ün en önemli kültür varlıkları arasında bulunuyor.
Fotoğraflar ve bilgiler: İnegöl Kent Müzesi
