Son yıllarda günlük konuşmalarda sık sık duyulan “narsist” kelimesi aslında psikoloji alanında önemli bir kavramı ifade ediyor. Uzmanlara göre narsist kişiler genellikle kendilerini çok önemli gören, sürekli ilgi ve takdir bekleyen ve çoğu zaman başkalarının duygularını anlamakta zorlanan bireyler olarak tanımlanıyor.
Psikolojide bu durum Narsistik Kişilik Bozukluğu olarak adlandırılan bir kişilik yapısıyla ilişkilendiriliyor.
Narsist Nedir?
“Narsist” kelimesi, kişinin kendisine aşırı hayranlık duyması ve kendisini diğer insanlardan daha üstün görmesi anlamında kullanılır. Bu kişiler çoğu zaman çevresinden sürekli övgü bekler ve eleştirilmekten hoşlanmaz.
Uzmanlara göre narsist bireylerde genellikle şu özellikler görülür:
- Kendini diğer insanlardan üstün görme
- Sürekli ilgi ve takdir bekleme
- Empati kurmakta zorlanma
- Eleştiriye karşı aşırı hassasiyet
- Başarılarını abartma eğilimi
Ancak bu özelliklerin birkaçını taşımak her zaman kişilik bozukluğu olduğu anlamına gelmez. Tanı ancak bir uzman tarafından konulabilir.
Narsistik Kişilik Bozukluğu Ne Zaman Ortaya Çıkar?
Kişilik özellikleri genellikle ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde belirginleşir. Eğer bu davranış biçimleri uzun süre devam ediyor ve kişinin iş, aile veya sosyal hayatını ciddi şekilde etkiliyorsa, o zaman bir kişilik bozukluğundan söz edilebilir.
Uzmanlar bu durumun kadın ve erkeklerde görülebileceğini, ancak bazı araştırmalara göre erkeklerde biraz daha yaygın olduğunu belirtiyor.
Narsist Kişilik Bozukluğu Neden Ortaya Çıkar?
Bilim insanlarına göre narsistik kişilik yapısının ortaya çıkmasında tek bir sebep yoktur. Birkaç faktör birlikte etkili olabilir:
- Genetik yatkınlık
- Çocukluk döneminde yaşanan travmalar
- Aşırı eleştiri veya tam tersine aşırı övgüyle büyütülme
- Aile içindeki iletişim sorunları
- Çocuğa gerçekçi olmayan beklentiler yüklenmesi
Uzmanlar özellikle çocukluk döneminde yaşanan değersizlik hissinin bazı kişilerde ilerleyen yıllarda aşırı özgüven görüntüsü altında farklı bir kişilik yapısına dönüşebileceğini ifade ediyor.
Narsist Kişilik Bozukluğunun En Sık Görülen Belirtileri
Psikologlara göre narsistik kişilik yapısına sahip kişilerde sıkça görülen bazı davranışlar vardır. İşte en yaygın belirtilerden bazıları:
- Kendini diğer insanlardan daha önemli görmek
- Sürekli ilgi ve övgü beklemek
- Empati kurmakta zorlanmak
- Başkalarını kendi çıkarı için kullanmak
- Başarı ve yeteneklerini abartmak
- Eleştiriye tahammül edememek
- İnsanların kendisine özel davranması gerektiğini düşünmek
- Başkalarının başarılarını küçümsemek
- Manipülatif davranışlar sergilemek
- Sürekli haklı olduğunu düşünmek
- Hata yaptığını kabul etmekte zorlanmak
- İlişkilerde kontrolcü davranmak
- Görünüşe ve dış imaja aşırı önem vermek
Bu davranışlar uzun süre devam ettiğinde kişinin sosyal ilişkilerinde ciddi sorunlar ortaya çıkabilir.
