Küresel finans piyasaları Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim, ABD’nin planladığı gümrük vergileri ve faiz indirimi beklentilerinin zayıflaması nedeniyle dalgalı bir seyir izliyor. Uzmanlar enerji fiyatları, ticaret politikaları ve para politikalarının aynı anda piyasalarda baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Küresel piyasalar üçlü ekonomik baskı ile karşı karşıya
Dünya finans piyasaları son günlerde birden fazla ekonomik gelişmenin etkisiyle dalgalı bir seyir izliyor. Orta Doğu’daki gerilim nedeniyle enerji fiyatlarının yükselmesi, ABD’nin ticaret politikalarında yeni adımlar hazırlaması ve merkez bankalarının faiz indirimi konusunda temkinli yaklaşımı yatırımcıların risk algısını etkiliyor.
Avrupa borsaları hafta ortasında dalgalı bir seyir izledi. Londra merkezli FTSE 100 endeksi gün içinde yükselişle başlasa da enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle satış baskısı gördü. Benzer hareketlerin Avrupa ve Asya piyasalarında da yaşandığı, ABD vadeli işlemlerinin ise gün içinde negatif bölgeye gerilediği bildirildi.
Uzmanlar piyasalardaki oynaklığın tek bir gelişmeden değil, aynı anda ortaya çıkan birden fazla ekonomik etkenden kaynaklandığını ifade ediyor.
Petrol fiyatları yükseldi
Orta Doğu’daki gerilim enerji piyasalarını doğrudan etkiledi. Petrol fiyatlarının varil başına 84 dolar seviyesine çıkarak yılın en yüksek seviyelerinden birine ulaştığı bildirildi.
Körfez bölgesinde tanker taşımacılığına yönelik risklerin artması ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatına ilişkin endişeler enerji piyasasında baskı oluşturuyor. Bazı üretici ülkelerin petrol üretimini kısmaya başlaması ve Kuveyt’in de benzer bir adım atabileceğine yönelik değerlendirmeler piyasada yakından takip ediliyor.
Çin’in dizel ve benzin ihracatına sınırlama getirmesi de küresel yakıt arzı üzerinde ek baskı oluşturdu. Doğal gaz piyasasında ise Katar’daki büyük LNG tesislerinden birinin devre dışı kalmasının fiyatları yükselttiği ifade ediliyor.
ABD’den gümrük vergisi planı
Enerji fiyatlarının yarattığı enflasyon baskısı sürerken ABD yönetiminin ticaret politikalarında yeni bir adım hazırlığında olduğu belirtiliyor. Beyaz Saray’ın küresel ithalat ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini yüzde 15’e kadar yükseltebileceği ifade ediliyor.
ABD Yüksek Mahkemesi’nin önceki gümrük vergisi uygulamasını iptal etmesinin ardından yönetimin alternatif bir hukuki yöntem kullanarak önce yüzde 10’luk tarifeleri yeniden yürürlüğe aldığı, şimdi ise bu oranı artırma seçeneğini değerlendirdiği bildiriliyor.
Bu durumun özellikle ABD’ye ihracat yapan şirketler için maliyet artışı anlamına gelebileceği belirtiliyor.
Faiz indirimi beklentileri zayıflıyor
Enerji fiyatlarındaki yükseliş merkez bankalarının para politikası planlarını da etkiliyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışın enflasyonun yeniden hızlanabileceği yönündeki endişeleri artırdığı ifade ediliyor.
Bu gelişmelerin hem ABD Merkez Bankası (Fed) hem de İngiltere Merkez Bankası’nın faiz indirimi planlarını zorlaştırabileceği değerlendiriliyor. Piyasalarda faiz indirimi beklentilerinin gerilediği ve tahvil getirilerinde yükseliş görüldüğü belirtiliyor.
Piyasalar kritik gelişmeleri izliyor
Uzmanlara göre önümüzdeki günlerde piyasa yönünü belirleyecek üç temel gelişme bulunuyor. ABD’nin gümrük vergisi kararları, Körfez bölgesindeki petrol üretim politikaları ve merkez bankalarının enerji fiyatlarındaki artışa nasıl tepki vereceği yakından takip edilecek.
Ekonomistler, enerji, ticaret ve para politikası alanlarında yaşanan gelişmelerin küresel finans piyasalarında oynaklığın bir süre daha devam etmesine neden olabileceğini belirtiyor.
