Recep Akakuş

İnegöl Ve Bilecik

31 Ocak 2020 / Cuma 09:45:18 | YAZARLAR | Recep Akakuş

40 yıl boyunca Bilecik ilçesi idik: 1885 yılında Sultan II. Abdülhamid (1876-1908), sivil yönetim açısından ortaya koyduğu yeni yapılanma gereği, Bilecik merkezli “Ertuğrul Sancağı”nı oluşturmuş ve İnegöl İlçesi’ni de idârî yönden yeni kurulan bu sancağa bağlamıştır. 1926 yılına kadar tam 40 yıl boyunca İnegöl, Bilecik merkezli Ertuğrul Sancağı’na bağlı bir ilçe olmuştur.

Bu dönemde İnegöl coğrafyasında yapılan imar faaliyetlerine paralel olarak Bilecik merkezinde de imar faaliyetleri yürütülmüştür. Başta vilâyet konağı, saat kulesi, idâdî mektep binası olmak üzere Şeyh Edebâli Tekke ve Zaviyesi de bu imar faaliyetinden nasibini almıştır. Aynı yıllar zarfında Söğüt ilçesi’nde Ertuğrul Gâzî Türbesi ve çevresinde yer alan Ertuğrul Gâzî’nin silâh arkadaşlarına ait “merkadlerin” de, bir diğer ifadeyle; hatıra mezarlarının da onarımı yapılarak halkın ziyaretine açılmıştır.

Ne gariptir ki bu hatıra mezarların arasına, Osmanlı’nın ilk şehidi olan ve Hamzabey Köyü’nde medfun bulunan Osman Bey’in yeğeni Baykoca’ya yer verilmemiştir.Orhan Gâzî (1326-1361) tarafından Baba Sultan Köyü’nde inşâ ettirilmiş olan Geyikli Baba Cuma Mescidi, Sultan II. Abdülhamid (1876-1908) devrinde batı cihetinde yer alan zaviye kısmı, mescide ilâve edilerek ve de üzeri ahşap çatı ile örtülerek genişletilmiştir.

DOMANİÇ VE İNEGÖL: Domaniç yaylaları, Anadolu Selçuklu hü- kümdarı Alaaddin Keykubat (1220-1237) tarafından 1232 yılından itibaren Ertuğrul Gâzî’nin kullanımına tahsis edilmiş bir toprak parçasıdır. 1299 yılında İnegöl’ün fethi sonrasında Domaniç yöresi, İnegöl’e bağlı kabul edilmiştir.

Tarihî süreç içinde bazan kaza ve bazan da nahiye statüsünde olmak üzere Domaniç’in İnegöl’e bağlılığı, 1930’lu yıllara kadar sürmüştür. Bu nedenle Domaniç Çarşamba Köyü, Sultan II. Abdülhamid (1876-1908) devrinde İnegöl coğrafyasında yer alan köylerdendir.Osmanlı tarihi açısından Domaniç yaylalarının ve de Çarşamba Köyü’nün yeri çok önemlidir.

Ertuğrul Gâzî’nin validesi Hayme Hatun burada ebedî uykusunu uyumaktadır. Ertuğrul Gâzî’nin oğlu ve Osman Bey’in ağabeyi Savcı Bey de yine bu yörede “İki Sular” mevkiinde şehit düşmüştür. Tarihî veriler ışığında düşünüldüğünde Domaniç yöresinin İnegöl’e bağlayan “Domaniç Derbendi”nin geçtiği yöre, Osmanlılar tarafından “hassas Bölge” olarak değerlendirilmiştir.

Bu nedenle yöre, Sultan II. Abdülhamid’in “av sahası” olarak ilan edilerek özel koruma altına alınmıştır. Diğer yandan Sultan II. Abdülhamid (1876-1908), Domaniç Çarşamba Köyü’nde Hayme Ana’nın hâtıra mezarı üzerine görkemli bir türbe inşâ ettirmiş ve çevresine de ziyaretçilerin ibadet ve temizlik ihtiyaçlarını karşılamak üzere mescid ve de sosyal tesisler yaptırmıştır.

Sultan II. Abdülhamid, bir taraftan “düveli muazzama” ile uğraşmıştır. Diğer yandan da Avrupalı süper güçler karşısında ülke sınırlarını korumaya çalışmış ve bu arada ülkesinin, hem maddî hem de manevî kalkınmasında dev adımlar atmıştır . Başta demir yolları olmak üzere kıyılarda rıhtımlar, develete ait güçlü, görkemli hükûmet konakları ve de eğitim-öğretim kurumları inşâ ettirerek ülkesine aydınlık bir gelecek hazırlama peşinde koşmuştur.Bunun yanında manevî ve kültürel değerleri de ihmal etmemiş; öze dönüş çalışmalarını da yapmıştır. İçinde bulunduğu siyâsî ortamda ülkesini 33 sene top yekûn bir savaş macerasına sokmadan yönetmiş ve “düvel-i muazzama” karşısında dimdik durmuş ise de ülke içinde patlak veren fitne ateşi, hem onu ve hem de kendilerini yakmıştır.

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

Tüm Yorumları Göster (0)