Kabızlık Nedir?
Kabızlık, tıbbi adıyla konstipasyon; bağırsak hareketlerinin yavaşlaması sonucu dışkının sertleşmesi ve tuvalete çıkma sıklığının haftada üçten az olması durumudur. Bazı kişiler her gün tuvalete çıkamadığında bunu kabızlık sanırken, aslında önemli olan zorlanarak, ağrılı ve sert dışkılama yaşanmasıdır.
Kabızlık kimi zaman geçici olurken, uzun süre devam ediyorsa mutlaka ciddiye alınması gerekir. Özellikle karın ağrısı, kilo kaybı ya da makattan kanama gibi belirtiler eşlik ediyorsa bir uzmana başvurmak şarttır.
Kabızlık Belirtileri Nelerdir?
Kabızlık sadece tuvalete çıkamamakla sınırlı değildir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
* Haftada üçten az dışkılama
* Sert, kuru ve büyük dışkı
* Tuvalette uzun süre ıkınma
* Karında şişkinlik ve gaz
* Tam boşalamama hissi
* İştahsızlık ve mide rahatsızlığı
Bu belirtiler birkaç gün sürse bile kişiyi hem fiziksel hem de ruhsal olarak yorar.
Kabızlık Neden Olur?
Kabızlığın en yaygın nedenleri günlük alışkanlıklarla doğrudan ilişkilidir. Yeterince su içmemek, liften fakir beslenmek ve hareketsiz yaşam bağırsakların tembelleşmesine yol açar.
Bunun yanında:
* Tuvalet ihtiyacını sürekli ertelemek
* Stres, kaygı ve depresyon
* Hamilelikte hormon değişimleri
* Antidepresan, tansiyon ve alerji ilaçları
* Aşırı süt ve süt ürünü tüketimi
* Yeme bozuklukları
da kabızlığı tetikleyebilir. Ayrıca tiroid hastalıkları, bağırsak darlıkları ve bazı nörolojik rahatsızlıklar da kabızlıkla ilişkili olabilir.
Kabızlığa Ne İyi Gelir?
Kabızlıkla mücadelede en etkili yöntemler doğal olanlardır. Günlük hayatta yapılacak küçük değişiklikler büyük fark yaratabilir.
* Bol su için: Gün içinde en az 2–2,5 litre su içmek dışkının yumuşamasına yardımcı olur.
* Hareket edin: Tempolu yürüyüş, bisiklet ya da hafif egzersizler bağırsakları harekete geçirir.
* Lifli besinleri artırın: Kuru kayısı, kuru erik, incir, armut, elma, yulaf, tam buğday ekmeği ve sebzeler bağırsak dostudur.
* Probiyotik tüketin: Yoğurt, kefir ve ev yapımı turşular bağırsak florasını destekler.
* Zeytinyağı deneyin: Sabah aç karnına bir tatlı kaşığı zeytinyağı bağırsakları yumuşatabilir.
* Tuvaleti ertelemeyin: İhtiyaç geldiğinde beklemek kabızlığı kronikleştirir.
Kabızlığa Neden Olan Yiyecekler
Bazı gıdalar bağırsak hareketlerini yavaşlatır. Kabızlık dönemlerinde özellikle şunlardan uzak durmak faydalı olur:
* Beyaz pirinç ve pilav
* Fast food ve kızartmalar
* Aşırı kırmızı et
* Olgunlaşmamış muz
* Beyaz ekmek ve rafine gıdalar
Çocuklarda Kabızlık Nasıl Giderilir?
Çocuklarda kabızlık genellikle yanlış beslenme ve yeterince hareket etmemeye bağlıdır. Tam buğday ekmeği, yoğurt, kefir, kuru meyveler ve bol su tüketimi önemlidir. Şekerli ve paketli gıdalar sınırlandırılmalı, çocuklar hareketli oyunlara teşvik edilmelidir.
Bebeklerde Kabızlığa Dikkat
Bebeklerde kabızlık daha hassas bir konudur. Sert dışkı, ağlama ve huzursuzluk varsa mutlaka doktora danışılmalıdır. Ilık banyo, karın masajı ve doktor önerisiyle uygun besinler kabızlığı hafifletebilir.
Hamilelikte Kabızlıkla Başa Çıkma Yolları
Hamilelikte artan hormonlar bağırsakları yavaşlatabilir. Bu dönemde bol su içmek, lifli besinler tüketmek ve doktorun izin verdiği hafif egzersizleri yapmak oldukça faydalıdır. Kuru erik ve kayısı gibi doğal çözümler de tercih edilebilir.
Kabızlık Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?
Beslenme ve yaşam tarzı değişikliklerine rağmen kabızlık uzun süre geçmiyorsa, sürekli tekrarlıyorsa ya da ağrı ve kanama eşlik ediyorsa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Çünkü kabızlık bazı hastalıkların habercisi olabilir.
