İnegöl’de faaliyet gösteren derneklerin kuruluş tarihleri incelendiğinde, ilçedeki sivil toplum yapılanmasının 1950’li yıllara kadar uzandığı görüldü. Eğitim, kültür, yardımlaşma ve dini hizmetler alanında kurulan köklü dernekler, ilçenin sosyal gelişiminde önemli rol üstlendi.
Kayıtlara göre İnegöl’ün en eski sivil toplum kuruluşu, 1952 yılında faaliyete başlayan İlim Yayma Cemiyeti İnegöl Şubesi oldu. Bu kuruluşu, 1956 yılında kurulan Yenice Kasabası Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneği izledi.
1960’lı yıllarla birlikte ilçede kültürel, dini ve mesleki alanlarda dernekleşmenin yaygınlaşmaya başladığı belirlendi.
İnegöl’ün en eski dernekleri hangileri?
İlçede kuruluş tarihi en eskiye uzanan sivil toplum kuruluşları şöyle sıralandı:
-
İlim Yayma Cemiyeti İnegöl Şubesi — 1952
-
Yenice Kasabası Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneği — 1956
-
Hayriye Köyü Gürcü Kültür ve Turizm Derneği — 1961
-
İnegöl Din Görevlileri Yardımlaşma Derneği — 1962
-
Türkiye Kızılay Derneği İnegöl Şubesi — 1962
-
Deydinler Köyü Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneği — 1965
-
İnegöl Tarihi Mehteri Folklörü Araştırma ve Yaşatma Derneği — 1965
-
Yeşil Cami ve Kur’an Kursu Yapma ve Yaşatma Derneği — 1966
Bu derneklerin önemli bölümünün öğrencilere destek, dini hizmetler, kültürel mirasın korunması ve toplumsal dayanışma amacıyla kurulduğu görüldü.
Dernekleşme 1970’li yıllarda hızlandı
İnegöl’de sivil toplum faaliyetleri, 1970’li yıllardan itibaren belirgin şekilde arttı. Özellikle cami yaptırma ve yaşatma, öğrencilere yardım, avcılık ve hemşehri dayanışması gibi alanlarda yeni dernekler kuruldu.
Bu dönemde faaliyete başlayan kuruluşlardan bazıları şunlar oldu:
-
İnegöl Öğrencilere Yardım Derneği — 1970
-
Küçükyenice Köyü Cami Yapma ve Yaşatma Derneği — 1973
-
Hamidiye Mahallesi Cami Derneği — 1973
-
Edebey Köyü Camii Derneği — 1973
-
Tahtaköprü Avcılar Derneği — 1973
-
İnegöl Artvin Kültür Derneği — 1973
Mesleki ve kültürel kuruluşların sayısı arttı
1970’lerin sonundan itibaren hemşehri dernekleri, meslek kuruluşları ve ekonomik yapılanmaları temsil eden dernekler öne çıkmaya başladı.
Bu süreçte kurulan önemli sivil toplum kuruluşları arasında Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği, İnegöl Gazeteciler Cemiyeti, İnegöl Emlak Müşavirleri Derneği ve MÜSİAD İnegöl Şubesi yer aldı.
İnegöl’ün mobilya üretimindeki gelişimine paralel olarak sanayi ve iş dünyasını temsil eden mesleki kuruluşların da sonraki yıllarda kurumsal bir yapıya kavuştuğu belirtildi.
İnegöl’de kaç dernek bulunuyor?
Paylaşılan verilere göre İnegöl’de eğitimden kültüre, sanayiden yardımlaşmaya kadar farklı alanlarda faaliyet gösteren toplam 362 dernek bulunuyor.
İlçedeki sivil toplum yapılanmasının 1950’li yıllarda başladığı, 1970 sonrasında hız kazandığı ve 2000’li yıllarla birlikte daha çeşitli ve kurumsal bir yapıya dönüştüğü değerlendiriliyor.
