Haberimiz Genç Gazete Arşivinden
Tarih: 19 Ağustos 2008
O tarihte Türkiye Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı Mahmut Celaddin Bayar’ın, bilinen adıyla Celal Bayar’ın, İnegöl ile dikkat çekici bir aile bağı olduğunu GençGazete haberleştirir.
İşte arşivden haberimiz!
İNEGÖLLÜLERİN ENİŞTESİ OLAN CUMHURBAŞKANI
Türkiye Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı Mahmut Celaddin Bayar’ın, bilinen adıyla Celal Bayar’ın, İnegöl ile dikkat çekici bir aile bağı bulunuyor.
16 Mayıs 1883’te Gemlik’in Umurbey köyünde dünyaya gelen Bayar, İnegöllü Refet Bey’in kızı Reşide Hanım ile evlenerek İnegöl’ün “eniştesi” oldu.
Milletvekilliğinden bakanlığa, başbakanlıktan Cumhurbaşkanlığına kadar uzanan siyasi hayatıyla Türk tarihine damga vuran Bayar, Pembe Köşk dosyasının üçüncü konuğu olarak öne çıkıyor.
Celal Bayar’ı İnegöl’e Bağlayan Evlilik
Eski milletvekili, bakan, başbakan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı olan Celal Bayar, 1883 yılında Gemlik ilçesine bağlı Umurbey köyünde doğdu. Ailesi, günümüzde Bulgaristan sınırları içerisinde bulunan Plevne şehrinden Anadolu’ya göç etti.
Bayar’ın babası Abdullah Fehmi Efendi, ilmiye sınıfına mensup bir fıkıh bilginiydi. Abdullah Fehmi Efendi, 93 Harbi’nin ardından muhacir olarak geldiği Bursa’nın Umurbey köyündeki rüştiyede müdürlük yaptı. Bir dönem Gemlik’te müftülük görevinde de bulundu.
İnegöllü Reşide Hanım ile Hayatını Birleştirdi
Celal Bayar, ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra memuriyet hayatına başladı. Adliye, reji ve bankacılık alanlarında çeşitli görevlerde bulunan Bayar, çalışma hayatına Gemlik Mahkeme ve Reji Kalemlerinde memur olarak adım attı.
Daha sonra Bursa’ya giden Bayar, Ziraat Bankasında görev aldı. Bu dönemde Harir Darüttalimi ile Collage français de l’Assomption isimli okullara devam etti. Bursa’daki çalışma hayatını Deutsche Orientbank’ta sürdüren Bayar, ardından İttihad-ı Milli Bankasında görev yaptı.
Celal Bayar’ın İnegöl ile aile bağı da bu dönemde kuruldu. Bayar, İnegöllü Refet Bey’in kızı Reşide Hanım ile evlenerek İnegöllülerin eniştesi oldu.
Celal Bayar’ın İnegöllü Refet Bey’in kızı Reşide Hanım ile yaptığı evlilik, Türkiye’nin üçüncü Cumhurbaşkanını İnegöl’e bağlayan önemli bir aile bağı olarak kayıtlara geçti.
İttihat ve Terakki Cemiyetine Katıldı
1908 yılında İkinci Meşrutiyet’in ilan edilmesinin ardından İttihat ve Terakki Cemiyetine katılan Celal Bayar, cemiyetin Bursa Şubesi Genel Sekreterliği görevini üstlendi. Bayar, 1918 yılında ise Müdafaa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyetine girdi.
Altay’ın Kuruluşuna Destek Verdi
1913 yılının sonunda İzmir’e gelen Celal Bayar, spor yapan Altaylı gençleri İttihat ve Terakki Cemiyetine katılmaya davet etti. Altay, 16 Ocak 1914 tarihinde fiilen kuruldu.
Bayar, Şark İdadisinde faaliyet gösteren Altay’ın kuruluş sürecine maddi yardımda bulunarak destek verdi.
Milli Mücadele’ye “Galip Hoca” Olarak Katıldı
Celal Bayar, 12 Ocak 1920’de toplanan son Osmanlı Mebusan Meclisine Saruhan Sancağı milletvekili olarak katıldı. Milli Mücadele’nin başlamasının ardından Anadolu’ya geçen Bayar, mücadelede “Galip Hoca” adıyla fiilen görev aldı.
Milli Mücadele’nin kazanılması sürecinde özellikle Batı Anadolu’da faaliyet gösteren Bayar, aynı zamanda Birinci Büyük Millet Meclisinde Saruhan, yani Manisa Milletvekili olarak görev yaptı. 1921 yılında İktisat Vekilliğine getirildi.
Lozan Konferansı’na Müşavir Olarak Katıldı
Celal Bayar, Lozan Barış Konferansı’nda müşavir olarak görev aldı. 1923 seçimlerinin ardından İkinci Büyük Millet Meclisine İzmir Milletvekili olarak girdi.
1924 yılında Türkiye İş Bankasının kurulmasında önemli rol oynayan Bayar, İktisat Vekilliği görevinde de bulundu. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş döneminde mücadele adamı, siyasetçi ve iktisatçı kimliğiyle öne çıktı.
İktisat Vekilliğinden Başbakanlığa Uzanan Siyasi Hayat
Celal Bayar, 1932 ile 1937 yılları arasında İktisat Vekilliği yaptı. 1937-1939 yılları arasında ise Başvekillik görevini yürüttü. Bayar, 1943 yılına kadar İzmir Milletvekili olarak siyasi hayatını sürdürdü.
Demokrat Partinin Kurucuları Arasında Yer Aldı
Türkiye’de çok partili siyasi hayata geçilmesi üzerine Celal Bayar, 1946 yılında arkadaşlarıyla birlikte Demokrat Partiyi kurdu. Partinin genel başkanlığına getirilen Bayar, Demokrat Partinin 1950 seçimlerini kazanmasının ardından aynı yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin üçüncü Cumhurbaşkanı seçildi.
Celal Bayar’ın Cumhurbaşkanlığı görevi 10 yıl sürdü. Bayar, 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından görevinden ayrılmak zorunda kaldı.
Yassıada’da İdam Cezasına Mahkûm Edildi
Celal Bayar, Yassıada Mahkemesi tarafından 15 Eylül 1961 tarihinde idam cezasına mahkûm edildi. Ancak yaşı nedeniyle idam cezası daha sonra müebbet hapis cezasına çevrildi.
Yassıada’dan Kayseri Bölge Cezaevine nakledilen Bayar, rahatsızlığı nedeniyle 7 Kasım 1964 tarihinde serbest bırakıldı. Bayar, 7 Temmuz 1966 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından Anayasa’nın 97’nci maddesinde belirtilen sebeplere dayanılarak affedildi.
103 Yaşında Hayata Veda Etti
Türk siyasi tarihinin önemli isimleri arasında yer alan Celal Bayar, 22 Ağustos 1986 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti. 103 yaşında vefat eden Bayar’ın cenazesi, doğduğu yer olan Bursa’nın Gemlik ilçesine bağlı Umurbey’de toprağa verildi.
Doğduğu Ev Restore Edildi
Celal Bayar’ın Umurbey’de dünyaya geldiği ev, Yapı Kredi Bankası Genel Müdürü Kazım Taşkent’in katkılarıyla restore edildi. Milletvekilliği, bakanlık, başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı görevlerinde bulunan Celal Bayar, uzun siyasi hayatının yanı sıra İnegöllü Reşide Hanım ile yaptığı evlilik nedeniyle İnegöl tarihinin dikkat çeken isimlerinden biri oldu.
ARŞİVDEN HABER TARİH: 19.08.2008
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
