Polifarmasi, bir kişinin aynı anda birden fazla ilaç kullanmasıdır. Genellikle günde 5 ve üzeri ilaç kullanımı bu şekilde tanımlanır. 10’dan fazla ilaç kullanımı ise “aşırı polifarmasi” olarak kabul edilir. Özellikle yaşlılarda ve kronik hastalığı olanlarda sık görülür.
Sorun sadece ilaç sayısı değil; bu ilaçların birbiriyle etkileşime girmesi, yan etkilerin artması ve organlara fazladan yük bindirmesidir. Üstelik sadece reçeteli ilaçlar değil, ağrı kesiciler, vitaminler ve bitkisel ürünler de bu tabloya dahildir.
Neden Ortaya Çıkar?
-
Birden fazla uzmana gitmek
-
Yan etkiyi yeni hastalık sanıp ilaç eklemek
-
Bilinçsiz takviye kullanımı
-
Diyabet, tansiyon, kalp hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar
Her çoklu ilaç kullanımı tehlikeli değildir. Ancak gereksiz ve kontrolsüz ilaç eklenmesi risk oluşturur
Olası Riskler
-
İlaç–ilaç ve ilaç–besin etkileşimi
-
Tansiyon düşmesi ve ritim bozukluğu
-
Karaciğer ve böbrek hasarı
-
Baş dönmesi ve düşmeler
-
Zihin bulanıklığı
Özellikle yaşlılarda düşmeler ciddi sonuçlara yol açabilir.
Nasıl Önlenir?
-
Kullandığınız tüm ilaçların listesini doktora gösterin.
-
Bitkisel ürünleri mutlaka bildirin.
-
Kendi kendinize ilaç başlatmayın.
-
İlaçlarınızı tek bir hekim üzerinden takip ettirmeye çalışın.
Doktorlar gerekirse “ilaç sadeleştirme” yaparak gereksiz olanları çıkarır ve dozu düzenler.
Polifarmasi, kontrolsüz ilaç birikimi demektir ve ciddi riskler taşıyabilir. Doğru takip ve bilinçli kullanım sayesinde bu riskler büyük ölçüde azaltılabilir. İlaç hayat kurtarır, ancak fazlası yük olabilir.
