Karın ağrısı, ishal ya da kilo kaybı çoğu zaman “bir şey yedim dokundu” diyerek geçiştiriliyor. Ancak uzmanlara göre bu şikâyetler haftalarca sürüyorsa, altta yatan neden Crohn hastalığı olabilir. Sindirim sistemini baştan sona etkileyebilen bu kronik rahatsızlık, erken fark edilmezse kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebiliyor.
Crohn hastalığı, ağızdan anüse kadar uzanan sindirim kanalının herhangi bir bölümünde ortaya çıkabiliyor. En sık ince bağırsağın son kısmı ve kalın bağırsakta görülse de, hastalık sadece tek bir bölgeyle sınırlı kalmayabiliyor. En zor yanı ise çoğu zaman sessiz ilerlemesi. Belirtiler gelip geçici olabildiği için birçok kişi durumu önemsemiyor ve tanı gecikiyor.
Belirtiler Kişiden Kişiye Değişiyor
Crohn hastalığı genellikle alevlenme ve sakin dönemler halinde seyrediyor. Bu da tanıyı zorlaştıran en önemli etkenlerden biri. Bazı hastalarda şiddetli belirtiler görülürken, bazı kişilerde uzun süre hafif şikâyetlerle ilerleyebiliyor. Bu nedenle hastalık sık sık başka sindirim sorunlarıyla karıştırılabiliyor.
En yaygın belirtiler arasında uzun süren ishal, karın ağrısı ve kramplar, istem dışı kilo kaybı, iştahsızlık, halsizlik, ateş, kansızlık ve dışkıda kan ya da mukus yer alıyor. Uzmanlar, bu şikâyetlerin haftalarca devam etmesi halinde mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguluyor.
Tanı Tek Bir Testle Konulmuyor
Crohn hastalığını teşhis etmek için tek başına bir test yeterli olmuyor. Hastanın öyküsü, fizik muayene, kan ve dışkı testleri, kolonoskopi ve alınan biyopsiler birlikte değerlendiriliyor. Gerekli durumlarda MR ya da BT enterografi gibi görüntüleme yöntemleriyle hastalığın yaygınlığı ve bağırsaklardaki hasar netleştiriliyor. Doğru tanı, Crohn’un diğer iltihaplı bağırsak hastalıklarından ayrılması açısından büyük önem taşıyor.
Tamamen Geçmiyor Ama Kontrol Altına Alınabiliyor
Crohn hastalığının kesin bir tedavisi olmasa da günümüzde uygulanan tedavilerle hastalık büyük ölçüde kontrol altına alınabiliyor. Tedavi kişiye özel planlanıyor. İltihabı baskılayan ilaçlar, bağışıklık sistemini düzenleyen tedaviler, biyolojik ilaçlar ve beslenme düzenlemeleri birlikte uygulanabiliyor. Bazı hastalarda, özellikle bağırsakta daralma ya da ciddi hasar oluştuğunda cerrahi müdahale de gerekebiliyor.
Uzmanlar, tedavide asıl hedefin sadece şikâyetleri azaltmak olmadığını belirtiyor. Amaç; bağırsaklarda kalıcı hasarı önlemek, alevlenmeleri azaltmak ve hastanın uzun vadede sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesini sağlamak.
Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor
Düzenli takip ve doğru tedaviyle Crohn hastalığı olan bireylerin aktif, üretken ve sağlıklı bir yaşam sürmesi mümkün. Bu nedenle uzmanlar, özellikle uzun süredir devam eden sindirim sorunlarının hafife alınmaması ve toplumda bu hastalıkla ilgili farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
