Son dönemde market raflarında en çok tartışılan içecek markalarından biri Fruko oldu. Sosyal medyada dolaşan boykot çağrılarıyla birlikte “Fruko boykot mu?”, “Fruko İsrail malı mı?”, “Yerli mi yabancı mı?” gibi sorular sıkça sorulmaya başlandı.
Fruko Kimin ve Hangi Ülkeye Ait?
Fruko, Türkiye’de uzun yıllardır bilinen bir gazoz markası olsa da yerli bir marka değildir. Fruko’nun sahibi, dünya genelinde birçok içecek markasını bünyesinde bulunduran PepsiCo adlı Amerikan merkezli şirkettir. Yani Fruko, doğrudan Türkiye’ye ait bir marka değil, küresel bir şirketin ürünüdür.
Türkiye’de üretilmesi, markanın yerli olduğu anlamına gelmez. Üretim tesisleri Türkiye’de olsa da marka hakkı ve ana şirket yurt dışındadır.
Fruko İsrail Malı Mı ve İsrail’i Destekliyor Mu?
Fruko doğrudan İsrail menşeli bir marka değildir. Ancak boykot tartışmalarının temelinde, sahibi olan PepsiCo’nun İsrail ile olan ticari ilişkileri yer almaktadır.
PepsiCo’nun;
- İsrail merkezli SodaStream markasının tamamına sahip olması,
- Yine İsrail merkezli Sabra markasının yüzde 50 ortağı olması,
kamuoyunda ciddi eleştirilere neden olmaktadır. SodaStream’in, İsrail’in uluslararası hukukta tartışmalı kabul edilen yerleşim bölgelerinde üretim yaptığı ve bu durumun Filistin meselesiyle bağlantılı olduğu iddiaları uzun süredir gündemdedir.
Ayrıca Sabra markasının ana hissedarı olan Strauss Group’un İsrail askeri birliklerine destek verdiği yönündeki iddialar da, PepsiCo’ya yönelik tepkilerin artmasına yol açmıştır.
Bu nedenle Fruko, dolaylı yoldan İsrail’i destekleyen markalar arasında gösterilmektedir.
Fruko Gerçekten Boykot Ediliyor Mu?
Evet, Fruko markası aktif olarak boykot edilen ürünler arasında yer alıyor. Özellikle Filistin konusunda duyarlılığı yüksek olan tüketiciler, PepsiCo bağlantısı nedeniyle Fruko’ya karşı boykot çağrıları yapıyor.
Sosyal medyada sıkça paylaşılan “Fruko almayın”, “Fruko satmayın”, “Fruko önermeyin” çağrıları da bu boykotun ne kadar yaygınlaştığını gösteriyor.
Boykotun Temel Nedeni Ne?
Fruko’ya yönelik boykotun ana nedeni:
- Markanın sahibi PepsiCo’nun İsrail merkezli şirketlerle güçlü ticari bağlarının bulunması,
- Bu şirketlerin İsrail’in tartışmalı politikalarıyla ilişkilendirilmesi,
- Küresel markaların ekonomik gücüyle dolaylı destek sağladığı yönündeki algıdır.
Bu boykot, Fruko’nun içeriğinden ya da ürün kalitesinden değil, tamamen etik ve politik hassasiyetlerden kaynaklanmaktadır.
Fruko Yerine Tercih Edilebilecek Alternatifler
Fruko’yu boykot etmek isteyen tüketiciler için yerli ve daha küçük ölçekli alternatifler de bulunuyor. En sık tercih edilenler arasında:
- Çamlıca Gazoz
- Niğde Gazozu
- Ankara Gazozu
gibi Türkiye kökenli markalar öne çıkıyor. Bu ürünler, yerel üretimi desteklemek isteyenler için alternatif olarak görülüyor.
Fruko Alınmalı Mı?
Fruko’nun boykot edilip edilmemesi tamamen tüketicinin kendi tercihi ve hassasiyetlerine bağlı. Ancak mevcut bilgiler ışığında:
- Fruko yerli bir marka değildir,
- Sahibi olan şirketin İsrail ile ticari ilişkileri vardır,
- Bu nedenle Fruko, birçok kişi tarafından boykot edilmektedir.
Tüketiciler, alışveriş yaparken bu bilgileri göz önünde bulundurarak kendi kararlarını vermektedir.
