Uluslararası Basketbol Federasyonu, basketbol kurallarında kapsamlı değişikliklere gitti. FIBA Merkez Kurulu tarafından onaylanan yeni düzenlemeler, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacak.
Değişiklikler; antrenör, oyuncu, hakem ve uzmanların yer aldığı FIBA Kural Danışma Grubunun önerileri doğrultusunda hazırlandı. Düzenlemeler, FIBA Teknik Komisyonunun değerlendirmesinin ardından Merkez Kurul tarafından onaylandı.
Teknik fauller iki kategoriye ayrılacak
Yeni sistemde teknik fauller, ihlalin niteliğine ve ağırlığına göre iki ayrı kategoride değerlendirilecek. Birinci kategori teknik fauller oyuncunun maçtan diskalifiye edilmesine yönelik hesaplamaya dahil edilirken, ikinci kategori teknik fauller diskalifiye hesabına katılmayacak.
Hakeme saygısız davranış, rakibi tahrik etme, seyirciyi kışkırtabilecek söz ve hareketler ile faul yapılmış gibi davranma birinci kategori kapsamında değerlendirilebilecek. Oyunu geciktirme ve bazı idari ihlaller ise ikinci kategoride yer alacak.
Bir oyuncu iki birinci kategori teknik faul, iki ağır faul veya bir birinci kategori teknik faulle bir ağır faul alması halinde karşılaşmadan diskalifiye edilecek. Düzenlemeyle daha hafif ihlaller ile ciddi sportmenlik dışı davranışların birbirinden ayrılması amaçlanıyor.
Sportmenlik dışı faul kavramı değişiyor
FIBA, mevcut “sportmenlik dışı faul” tanımının yerine iki farklı faul türü getirdi. Yeni sistemde daha hafif ihlaller “disruptive foul”, tehlikeli ve ağır temaslar ise “flagrant foul” olarak değerlendirilecek.
“Disruptive foul”, savunma oyuncusunun topa yönelik meşru bir hamle yapmadan hücumun ilerleyişini veya oyun saatini taktiksel şekilde durdurduğu temasları kapsayacak. Bu tür fauller maçtan diskalifiye hesabına dahil edilmeyecek.
Rakibin sakatlanmasına yol açabilecek kontrolsüz, sert veya tehlikeli hareketler ise ağır faul kapsamında değerlendirilecek. Ağır fauller, oyuncunun maçtan diskalifiye edilmesine neden olabilecek ihlaller arasında bulunacak.
Şut hareketinin tanımı yeniden düzenlendi
Oyuncuların temasın ardından şut atıyormuş gibi hareket ederek faul avantajı elde etmesinin önüne geçilmesi amacıyla “şut hareketi” tanımı daha ayrıntılı hale getirildi.
Sıçrayarak veya hareketli şekilde kullanılan bir atışın şut eylemi sayılması için oyuncunun omuzlarını ve topu rakip potaya doğru yukarı kaldırmaya başlamış olması gerekecek. Potaya yapılan girişlerde ise oyuncunun topu kontrolüne alarak şut hareketini kesintisiz sürdürüp sürdürmediği değerlendirilecek.
Faulün ardından topu takım arkadaşına veren ya da topu potadan farklı bir yöne kaldıran oyuncu, şut hareketinde kabul edilmeyecek. Bu değişiklikle yapay şekilde atış faulü oluşturulmasının azaltılması hedefleniyor.
Görüntülü inceleme sisteminin kapsamı genişletildi
Yeni kurallarla Anında Tekrar Sistemi’nin kullanım alanı da genişletildi. Maçın herhangi bir bölümünde faulün ardından meydana gelen çembere temas veya çembere müdahale ihlali, görüntüler üzerinden incelenebilecek.
Hakemler, verilen kararın doğru olup olmadığını kontrol ederek sayı durumunu yeniden değerlendirebilecek. Bu düzenleme, skor tabelasını doğrudan etkileyen hataların azaltılmasını amaçlıyor.
Dördüncü periyodun son iki dakikası ile uzatma periyotlarında kenardan top oyuna sokulurken yapılan savunma faulleri de incelemeye açılacak. Hakemler, faul anında topun oyuna sokan oyuncunun elinden çıkıp çıkmadığını görüntülü sistem üzerinden kontrol edebilecek.
Çorapların görünür olma zorunluluğu kaldırıldı
Oyuncuların çoraplarının görünür olmasına ilişkin zorunluluk yeni kurallarla kaldırıldı. Takım oyuncularının çoraplarının aynı baskın renkte olması şartı ise devam edecek.
FIBA, saha çizgileri ve işaretlemelerinde de organizasyonların marka ve tasarım ihtiyaçlarına uyum sağlayabilmesi için daha fazla renk esnekliği tanıdı. Çizgilerin görünür ve zeminle yüksek kontrasta sahip olması gerekecek.
Yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?
FIBA’nın onayladığı basketbol kuralları 1 Ekim 2026’dan itibaren geçerli olacak. Federasyon, uygulama öncesinde ulusal federasyonlara yönelik destek paketi hazırlayacak ve ağustos ayında çevrim içi seminerlere başlayacak.
Yeni kurallara ilişkin güncellenmiş resmî yorum ve uygulama dokümanının ise eylül ayında yayımlanması planlanıyor.
