Eşel Mobil Sistemi Nedir?
Eşel mobil, basitçe, akaryakıt fiyatlarının ani artışlarını yavaşlatmak için devreye giren bir mekanizmadır. Sistem, petrol fiyatları veya döviz kurlarında yükseliş olduğunda akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi’ni (ÖTV) düşürerek pompa fiyatının tüketiciye yansımasını sınırlar. Yani zamların etkisi tamamen kaybolmasa da ciddi şekilde azaltılır.
Neden Uygulanıyor?
Akaryakıt fiyatları ulaşım, lojistik ve üretim maliyetlerini doğrudan etkilediği için enflasyon üzerinde büyük bir baskı oluşturur. Eşel mobil sistemi, bu zinciri kırarak tüketiciyi ani zam baskısından korur ve enflasyonun kontrol altında tutulmasına yardımcı olur. Özellikle uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarının dalgalı olduğu dönemlerde en etkili enstrümandır.
Sistemle Ne Kadar Zam Önleniyor?
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, petrol fiyatlarındaki veya döviz kurundaki artışlarda ÖTV tutarının artışın yüzde 75’i kadar düşürülmesi öngörülüyor. Örnek vermek gerekirse:
* Motorin fiyatı küresel nedenlerle 20 kuruş artacaksa, ÖTV 15 kuruş düşürülerek pompa fiyatı büyük ölçüde sabit tutuluyor.
* Daha sonra fiyatlarda düşüş yaşandığında ÖTV yeniden artırılarak önceki indirim telafi ediliyor.
Bu yöntemle Hazine ve Maliye Bakanlığı, hem tüketiciyi ani zam şoklarından koruyor hem de fiyat istikrarı sayesinde enflasyon kontrolüne katkı sağlıyor.
Eşel Mobil Sistemi, özellikle belirsiz ekonomik dönemlerde Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının ani yükselişlerini sınırlayan, tüketici ve enflasyon dostu bir mekanizma. Sistemin yeniden devreye girmesi, petrol ve döviz kaynaklı fiyat artışlarının pompaya yansımasını minimize ederek ekonomik dengeyi korumayı hedefliyor.
