Elektrikte olduğu gibi doğalgazda da kademeli faturaya geçildi . Belirli bir miktarın üzerinde tüketim yapanların daha yüksek bedel ödemesi anlamına gelen bu yeni tarifeye, Kademeli Fiyat Uygulaması (KFU) adı verildi.
YENİ TARİFE NİSAN FATURASINA YANSIYACAK
Yeni yöntem için BOTAŞ internet sitesi üzerinden açıklama yapıldı. Kademeli fiyat sistemi sistem, yeni artışla birlikte 4 Nisan günü uygulanmaya başlandı. Nisan faturalarında yeni fiyat yönteminin etkisi görülecek.
BOTAŞ her il için limit belirledi. İllerin 12 aylık tüketim limitleri hesaplandı ve duyuruldu. Yaz ve kış ayları için ayrı ayrı limitler var. Bu limiti aşanlar yüksek fatura ödeyecek.
Açıklamaya göre, illerin aylık kullanım limitleri belirlendi. Aylık bu limitlerin üzerine çıkanlara, iki ayrı tarifeye göre kullanım bedeli hesaplanacak.
BOTAŞ açıklamasına göre, dağıtım şirketleri 4 Nisan 2026 günü için bir ilk okuma tarihi belirleyecek. İl bazında limitlere göre kademeyi fiyat tarifesi uygulanacak.
2 FİYAT KADEMESİ BELİRLENDİ
Her bir abone için Kademe 1 ve Kademe 2 fiyatlaması uygulanacak. Yüksek kademeye geçiş için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) her bir il için belirlediği aylık ortalama tüketim bedeli limit olacak. Tüketicilerin illerine ait aylık limitleri bilmesi gerekli.
LİMİT AŞIMI NASIL HESAPLANACAK?
Örnek vermek gerekirse, aralık ayında, Ankara'da 284, İstanbul'da 198 metreküp aylık tüketim ortalaması üstünü tüketenler desteklemeden çıkarılacak. Bu tüketicilere ikinci kademe fiyat tarifesi uygulanacak. Yazın ayları için de benzer hesap yöntemi uygulanacak.
Yazın temmuz- ağustos aylarında ise örneğin bir ilin ortalama tüketimi 20 metreküp ise bu kez de o ay için 35 metreküp üzerinde tüketimi olanlar desteklemeden çıkarılacak. BOTAŞ'ın yeni kademeli fiyat tarifesi aşağıda yer alıyor.
İKİNCİ KADEMEYE YÜZDE 69 ARTIŞ YANSIYACAK
Yeni tarifeyle birlikte, yüzde 25 zam da yürürlüğe girdi. Bu oran bütün aboneler için geçerli ancak ikinci kademe tarifede yüzde 69,41 zamlı uygulanacak. BOTAŞ'ın bülteninde meskenler için yüzde 25 zamlı birinci tarife ile limitlerin aşılmasıyla uygulanacak zamlı tarife de açıklandı. Buna göre, meskenlerde kullanılan doğalgazın santimetreküp birim fiyatı yani Kadame-1 fiyatı 10 lira 625 kuruş oldu. Limit aşılması halinde uygulanacak zamlı tarife ise bunun yüzde 69,41 oranında daha yüksek seviyede, 18 TL olarak tespit edildi.
İller bazında aylara göre limitlerin belirtildiği ve BOTAŞ'ın yayınladığı tablolar aşağıda yer alıyor. Bu listenin başlığında, her il için belirlenen aylık ortalama tüketim miktarlarının yüzde 75 fazlası olduğu belirtiliyor. Yani tablodaki tüketim miktarları o ilin normal aylık ortama tüketim miktarının yüzde 75 aşılmış miktarını gösteriyor. yüksek fatura ödemek istemeyenler bu ortalama rakamı geçmemeli. Bu ortalama rakamlar değişken, bölgenin ve ilin tüketim miktarı kış aylarının daha soğuk geçmesi gibi nedenlerle sürekli dalgalanıyor. Limit rakamlarının gaz şirketlerinin sitelerinden aylık takibi pratik çözüm olabilir.
İGDAŞ nisan ayı için limiti 192,55 santimetreküp olarak açıkladı. Bu kullanım miktarının üstüne çıkan ikinci kademeden fiyatlandırılacak.
BOTAŞ İLLERE GÖRE AYLARA GÖRE TÜKETİM LİMİTLERİ
İl bazında tarifeye bakıldığında örneğin İstanbul'da ocak ayı için belirlenen ortalama tüketim 260,54 metreküp. İstanbul'da ocak ayı limiti bu. Ancak, bu limitler sabit değil, mevsim koşullarına göre tüketim artar veya azalırsa bu limitler değişecek. Farklı bir ortalama hasaplanana kadar bu limit esas alınacak. İstanbul örneğinden gidilecek olursa, Ocak ayında bu ortalamanın üstünde tüketim yapan abone, yüzde 75 ortalamayı aştığı için artık ikinci kademeden fiyatlandırılacak ve zaten devlet desteğinden de yararlanamayacak.
İSTANBUL'DA LİMİT NİSAN AYINDA 192 METREKÜP
BOTAŞ'IN tablosunun yanı sıra, İGDAŞ'ın verdiği bilgiye göre, İstanbul'da nisan ayı için limit 192,55 metreküp.
Peki devlet desteğinin uygulanmaması ve yüksek fiyat kademesine geçiş faturaya nasıl yansıyabilir.
Örnek bir fatura üzerinden duruma bakıldığında tablo net anlaşılıyor.
Faturanızda tüketim miktarını, tüketim bilgileri ara başlığının altındaki “sayaçtan ölçülen hacime” bakarak anlayabilirsiniz. Burada yazılan rakam, kaç metreküp gaz tükettiğinizi gösteriyor.
Mart ayına ait bir fatura üzerinden tarifenin etkisine bakalım:
2026 yılı mart ayına ait faturadaki bilgilere göre, 301 metreküp için hazırlanan fatura KDV ve her şey dahil 7 bin 650 TL. Faturada bu bedelin 3 bin 695 TL'sinin devlet tarafından karşılandığı, abonenin ödeyeceği rakamın ise 3 bin 956 TL olduğu belirtiliyor.
BOTAŞ'in il bazındaki ortalamasına göre İstanbul'da mart ayında tüketim limiti 278,29 metreküp. Faturadaki tüketim miktarı ise 301 metreküp. Yeni uygulamaya göre, bu faturada yüzde 75 aşımlı hesaplanan aylık ortalamanın üstünde tüketim var. Bu abone artık destekten yararlanamayacak, ayrıca, abone ortalamayı aştığı için ikinci kademeden faturalandırılacak.
DEVLET FATURANIN YÜZDE 45'İNİ KARŞILIYORDU
Kademeli tarife, maliyetin bir bölümünün artık devlet tarafından karşılanmayacağı anlamına geliyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar "Doğal gazda faturanın yüzde 45'i devletimiz tarafından karşılanıyor." açıklamasını yapmıştı. Bayraktar Ocak ayında yaptığı açıklamada, şöyle konuşmuştu:
“Türkiye'deki ortalama Ankara'da tüketim yaklaşık 200 metreküp ocak ayında. Siz 300 metreküp tüketiyorsanız, 350 metreküp tüketiyorsanız sizi bu destek grubundan çıkarıp ‘Gerçek maliyeti neyse doğalgazı siz ödeyin’ noktasına gelmeyi istiyoruz.”. Açıklama, ortalamanın üstünde tüketen abonelere devlet desteği uygulanmayacağı da gösteriyor.
ORTALAMA ÜSTÜ TÜKETENİN FATURASI CİDDİ ORANDA ARTIYOR
Yeni tarifeye göre, ortalama tüketimin üstüne çıkan abone devlet desteksiz fatura gelecek olması birçok açıdan önemli, bu şimdiye kadar faturalarda yazdığı gibi, belirli oranın artık devlet tarafından karşılanmadığı anlamına geliyor. Faturada artık devletin ödediği pay yer almayacak. Yani yüzde 45'lik otomatik artış olacak. Ortalamanın yüzde 75'inden fazla tüketen abone ise zaten destek alamadığı gibi ek olarak yüksek fiyat içerek 2. kademe üzerinden fatura ödeyecek. 2 milyon 800 bin abonenin artık bu tür faturalar ödeyeceği açıklanmıştı.
FATURALAR NASIL FİYATLANDIRILACAK?
BOTAŞ açıklamasına göre, abonelerin tüketimleri aylık bir hesap yapılsa da ay geçişleri hesabı biraz ayrıntılı gibi görünüyor: Açıklamadaki bilgi şöyle:
-Sayaç okuma dönemindeki her bir aya ait doğal gaz tüketim limiti, söz konusu sayaç okuma döneminde yer alan her bir aydaki gün sayısının ilgili ay için belirlenen “ortalama günlük doğal gaz tüketim limiti” ile çarpılması suretiyle hesaplanacaktır.
-Sayaç okuma dönemindeki her bir aya ait doğal gaz tüketim miktarı, söz konusu sayaç okuma döneminde yer alan her bir aya ait günlerdeki doğal gaz tüketim miktarlarının toplamı olarak dikkate alınacaktır.
-Merkezi sistem aboneliklerindeki hane başına tüketim miktarı, merkezi sistem abonesinin toplam tüketim miktarının merkezi sistemde bulunan toplam hane sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanacaktır.
AYLIK VE GÜNLÜK LİMİTLER DİKKATE ALINACAK
Açıklamanın teknik detayı, iki ayrı ayı kapsayan bir faturalama döneminde, limit hesaplamasının da ilgili ayın tarifesine göre yapılmasını öngörüyor. Bu da tüketicinin dikkat etmemesi halinde, örneğin havaların birden soğuduğu bir dönemde, kısa da olsa çok yüksek miktarda gaz tüketen birinin, kendi hesabına göre aylık limit içinde kaldığını zannettiği bir dönemde, faturasının bir kısmının zamlı hale gelmesi sonucunu yaratabilir. Yani aylık limitle birlikte günlük limitlerin de aşılmaması gerekiyor. Faturalandırma, günlük limit aşılması halinde, o günlere ikinci kademe tarifesi uygulanacak. İlgili ayda aştığı limit kadarının zamlı tarifeye geçecek olması, adaletli bir yöntem olarak yorumlanıyor.
Sayaç okunduğunda, abonenin o fatura döneminde tükettiği toplam gaz miktarı, ilgili gün sayısına bölünerek bir günlük tüketimi hesaplanıyor. Belirlenen günlük tüketim takvim ayı içindeyse hesaplama basit: O ay için ilan edilmiş limitin yüzde 75 fazlasının altındaysa, zamlı tarife uygulanmayacak. Ancak, fatura okuma dönemleri ay değişimlerine denk gelebiliyor. Böyle bir durum olursa, günlük tüketim hesaplandıktan sonra, limitin aşılıp aşılmadığı, denk geldiği ayın günlük tüketim limitlerine göre ayrı ayrı hesaplanıyor. Yine bu toplam açıklanmış limitlerdeki günlük tüketim miktarı ile karşılaştırılıyor.
Burada kritik unsur ise fatura hesaplamada, limit aşımı ya da limit altı kalma durumu, ilgili ayın tüketimiyle karşılaşıyor. Yani bir tüketicinin sayacı 15 Ocak ile 15 Şubat arasında okunduysa ve 15 Ocak - 31 Ocak günleri arasında limitleri aşmış ancak 1 Şubat - 15 Şubat günleri arasında limitleri aşmadıysa, sadece Ocak ayındaki 15 günlük tüketimini zamlı tarifeden, Şubat ayındaki 15 günlük tüketimini normal tarifeden hesaplanıyor ve toplam fatura bedeli oluşturuluyor.
