Anne karnında babalık testi, gebelik devam ederken bebeğin DNA’sının baba adayının DNA örneğiyle karşılaştırılması yoluyla yapılabiliyor.
Prenatal DNA testi olarak bilinen uygulamada non-invaziv yöntemlerin yanı sıra CVS ve amniyosentez gibi girişimsel seçenekler de bulunuyor. Testin yapılabileceği gebelik haftası ise kullanılan yönteme göre değişiyor.
Anne Karnında Babalık Testi Kaçıncı Haftada Yapılır?
Anne karnında babalık testi için en düşük riskli seçeneklerden biri non-invaziv prenatal babalık testidir. Laboratuvara ve kullanılan analiz yöntemine göre değişmekle birlikte bu test çoğunlukla gebeliğin 7 ile 10. haftasından itibaren uygulanabilir.
Girişimsel yöntemlerden koryon villus örneklemesi, yani CVS, genellikle gebeliğin yaklaşık 10 ile 13. haftaları arasında yapılırken amniyosentez çoğunlukla gebeliğin 15. haftasından sonra uygulanır.
Gebelik sırasında babalık testi yapılabilir. Non-invaziv yöntemde annenin kanındaki bebeğe ait DNA parçaları, baba adayından alınan DNA örneğiyle karşılaştırılır.
Anne Karnında Babalık Testi Nasıl Yapılır?
Non-invaziv prenatal babalık testinde hamile kadının kolundan kan örneği alınır. Gebelik sırasında bebeğe ait küçük DNA parçaları annenin kan dolaşımında bulunur.
Laboratuvar ortamında annenin kanından elde edilen fetal DNA, baba adayından alınan DNA örneğiyle karşılaştırılır. Baba adayından örnek genellikle yanak içi sürüntü veya kan yoluyla alınır.
Non-İnvaziv Babalık Testinde Bebeğe Müdahale Edilir mi?
Non-invaziv prenatal babalık testinde rahme iğneyle girilmez ve bebeğe doğrudan müdahale edilmez. Bu nedenle yalnızca babalık tespiti amacıyla test yapılacaksa girişim gerektirmeyen yöntemler ön plana çıkar.
NIPT Babalık Testi mi?
Gebelikte kullanılan NIPT ile prenatal babalık testi aynı işlem değildir. NIPT de annenin kanında bulunan fetal DNA parçalarını inceler ancak standart NIPT, Down sendromu ve bazı kromozom bozuklukları açısından tarama amacıyla kullanılır.
Bu nedenle standart NIPT testi babalık testi olarak değerlendirilmez. Babalık tespiti için bu amaca yönelik özel bir DNA analizi yapılması gerekir.
CVS ile Babalık Testi Nasıl Yapılır?
Koryon villus örneklemesi, kısa adıyla CVS, genellikle gebeliğin yaklaşık 10 ile 13. haftaları arasında uygulanır. İşlem sırasında plasentadan örnek alınır ve elde edilen hücrelerde DNA analizi yapılabilir.
Amniyosentez ile Babalık Testi Ne Zaman Yapılır?
Amniyosentez çoğunlukla gebeliğin 15. haftasından sonra uygulanır. İşlem ultrason eşliğinde gerçekleştirilir ve amniyon sıvısından örnek alınır.
Bu örnekte bebeğe ait hücreler bulunduğu için DNA incelemesi yapılabilir ve baba adayından alınan DNA örneğiyle karşılaştırılabilir.
CVS ve Amniyosentez Riskli mi?
CVS ve amniyosentez girişimsel tıbbi işlemler arasında yer alır. Bu işlemlerde düşük, kanama ve enfeksiyon gibi nadir ancak önemli komplikasyon riskleri bulunabilir.
Bu nedenle yalnızca babalığı öğrenmek amacıyla CVS veya amniyosentez yapılması genellikle tercih edilmez. Başka bir tıbbi nedenle bu işlemler gerçekleştirilecekse, uygun koşullarda elde edilen örnek DNA analizi açısından da değerlendirilebilir.
Test Yöntemleri
1. Girişimsel Olmayan Yöntem (NIPT - Non-İnvaziv Prenatal Test)
-
Nasıl Yapılır? Gebelik sırasında bebeğe (plasentaya) ait hücre serbest DNA parçacıkları (cffDNA) annenin kan dolaşımına karışır. Bu yöntemde sadece anneden basit bir kan örneği alınır. Babalık tespiti de yapılacaksa iddia edilen babadan tükürük (yanak içi sürüntüsü) veya kan örneği alınarak eşleştirme yapılır.
-
Risk: Anne veya bebek için herhangi bir düşük riski ya da fiziksel tehlike taşımaz.
2. Girişimsel (İnvaziv) Yöntemler
-
Koryon Villus Örneklemesi (CVS): Ultrason kılavuzluğunda ince bir iğne veya kateterle plasentadan küçük bir doku parçası alınır.
-
Amniyosentez: Ultrason eşliğinde annenin karın duvarından girilerek bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısından enjektörle örnek alınır.
-
Kordosentez (Fetal Kan Örneklemesi): Göbek kordonundan doğrudan bebeğe ait kan örneği alınmasıdır; diğer yöntemlere göre daha nadir tercih edilir.
-
Risk: Bu yöntemler binde 1 ila 5 civarında düşük yapma riski barındırır. Bu nedenle günümüzde yalnızca kesin tanı gerektiğinde tercih edilir.
Prenatal Babalık Testi Hangi Durumlarda Yapılır?
Gebelik sırasında DNA incelemesi babalık tespiti veya genetik hastalıkların araştırılması amacıyla gündeme gelebilir.
Doğumdan Önce Babalık Tespiti
Babalığın doğumdan önce belirlenmesinin gerekli olduğu kişisel veya hukuki durumlarda prenatal babalık testi uygulanabilir. Bu amaçla mümkün olduğunda girişim gerektirmeyen yöntemler tercih edilir.
Genetik Hastalıkların Araştırılması
Ailede bilinen kalıtsal bir hastalığın bulunması, anne veya babanın belirli bir genetik hastalığın taşıyıcısı olması ya da ultrason ve tarama testlerinde şüpheli bulgular ortaya çıkması durumunda bebeğin DNA’sının incelenmesi gerekebilir.
Uygulanacak test ve testin yapılacağı gebelik haftası araştırılan hastalığa ve tıbbi değerlendirmeye göre değişebilir.
-
Kromozomal ve Genetik Hastalık Taraması/Tanısı:
-
Rutin ultrason taramalarında ense kalınlığı (NT) artışı veya yapısal anormallik görülmesi,
-
İkili, üçlü veya dörtlü tarama testlerinde yüksek risk çıkması,
-
Anne adayının ileri yaşta (özellikle 35 yaş ve üzeri) olması,
-
Ailede bilinen genetik/kalıtsal bir hastalık (Talasemi, Kistik Fibrozis, Spinal Müsküler Atrofi - SMA vb.) öyküsü bulunması,
-
Down sendromu (Trizomi 21), Edwards sendromu (Trizomi 18) veya Patau sendromu (Trizomi 13) şüphesi.
-
-
Babalık / Soybağı Tespiti (Prenatal Babalık Testi):
-
Yasal süreçler, kişisel şüpheler veya adli vakalar doğrultusunda doğum öncesinde biyolojik babanın belirlenmesi amacıyla uygulanır. Günümüzde bu işlem çoğunlukla düşük riski içermeyen serbest fetal DNA (anne kanı) yöntemiyle gerçekleştirilmektedir.
-
Anne Karnında Babalık Testi Güvenilir mi?
Uygun laboratuvar koşullarında ve yeterli miktarda fetal DNA elde edilerek yapılan prenatal babalık testlerinde sonuçların doğruluk oranı oldukça yüksektir.
Ancak testin kişisel amaçla mı yoksa hukuki bir süreçte mi kullanılacağı önemlidir. Resmi işlemlerde kullanılacak testlerde kimlik doğrulaması, örneklerin gözetim altında alınması ve “chain of custody” olarak bilinen zincirleme teslim prosedürlerinin uygulanması gerekebilir.
Evde Yapılan Babalık Testi Hukuken Geçerli mi?
Ev ortamında alınarak laboratuvara gönderilen DNA örnekleriyle yapılan testlerin sonuçları her durumda hukuken geçerli kabul edilmeyebilir. Hukuki amaçla kullanılacak testlerde örnek alma ve kimlik doğrulama sürecinin belirlenen prosedürlere uygun yürütülmesi gerekir.
Gebelikte Babalık Testinde En Düşük Riskli Yöntem Hangisi?
Yalnızca babalığın belirlenmesi amacıyla gebelik sırasında DNA testi yapılacaksa anne ve bebeğe doğrudan girişim gerektirmeyen non-invaziv prenatal DNA testi daha düşük riskli seçenek olarak öne çıkar.
CVS ve amniyosentez ise girişimsel işlemler olduğu için yalnızca babalık testi amacıyla uygulanmamalı; kadın hastalıkları ve doğum ile tıbbi genetik uzmanlarının değerlendirmesi doğrultusunda, tıbbi gereklilik bulunduğu durumlarda tercih edilmelidir. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
