Gümüşhane’nin Kürtün ilçesinde yüz yılı aşkın süredir aynı ekşi mayayla üretilen coğrafi işaret tescilli Araköy ekmeği, 8 saatlik üretim süreci ve 4 kilogramlık devasa boyutuyla dikkat çekiyor. Taş fırınlarda odun ateşinde pişirilen bu geleneksel ekmek, doğal yapısı ve uzun dayanıklılığıyla Türkiye sınırlarını aşarak New York’tan Mekke’ye kadar uzanan bir üne kavuştu.
2019 yılında Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası’nın girişimleriyle Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından “Coğrafi İşaret Tescil Belgesi” alan Araköy ekmeği, katkısız içeriği ve geleneksel üretim yöntemiyle bölgenin kültürel mirası arasında yer alıyor.
Ekşi mayalı Araköy ekmeği sadece dört temel malzemeden üretiliyor: un, su, tuz ve bir asırdan fazla süredir kuşaktan kuşağa aktarılan ekşi maya. Katkı maddesi kullanılmadan üretilen bu ekmek, sağlıklı ve doğal yapısıyla öne çıkıyor.
Taş fırınlarda odun ateşiyle pişirilen Araköy ekmeğinin her bir somunu yaklaşık 4 kilogram ağırlığında oluyor. 8 saate varan üretim sürecinin sonunda ortaya çıkan ekmek, uzun süre bayatlamaması ve doyuruculuğuyla bölge halkının vazgeçilmezi haline geldi. Bir somun ekmek, ortalama bir ailenin bir haftalık ekmek ihtiyacını karşılayabiliyor.
Artan taleple birlikte köyde ekmek üretiminin yoğunlaştığı mahallenin adı da “Ekmekçiler Mahallesi” olarak değişti. Ekmeğin satışı adet yerine kilo üzerinden yapılıyor. Üreticiler, ekmeği sadece bölge köylerine değil, internet ve kargo aracılığıyla Türkiye’nin dört bir yanına ve yurt dışına gönderiyor.
Ekmek ustalarından Ersoy Tozlu, dedesinden öğrendiği yöntemle üretime devam ettiğini belirterek, “Dede mesleği olarak 20 yıldır doğal ekşi mayalı tam buğday ekmeği üretiyorum. Hiçbir katkı kullanmıyoruz. Hamurun mayalanması ve pişirme süreciyle birlikte bir ekmek 8-9 saatte hazırlanıyor. Tamamen doğaldır, bir hafta taze kalır, kurutulduğunda ise bir yıl dayanır” dedi.
Araköy ekmeği, dilimlenip fırında kurutulduktan sonra peksimet olarak da satışa sunuluyor. Kurutulmuş haliyle bir yıl boyunca bozulmadan saklanabiliyor.
İstanbul’da yaşayan Münir Tozlu ise Gümüşhane’ye sık sık giderek Araköy ekmeğini İstanbul’a taşıdığını belirtti. Tozlu, “Bu ekmek diyetisyen gibi, kilo aldırmaz. Lezzetli ve doyurucu olduğu için tadan herkes yeniden ister. İstanbul’a 300-400 kilo götürüyorum ama iki günde bitiyor” dedi.
