Bilim ve teknoloji

Bilim Isıtıyor! Dünyanın En Güçlü Parçacık Çarpıştırıcısı Artık Evleri de Isıtıyor

Bilim denince akla deneyler, formüller, keşifler geliyor ama bu kez konu biraz daha “günlük hayat”. Dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcısı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC), artık sadece atomların sırlarını değil, binlerce evin ısınmasını da sağlıyor. CERN’in hayata geçirdiği yeni sistem sayesinde, cihazın çalışırken ortaya çıkardığı atık ısı boşa gitmiyor, doğrudan şehirlerin ısıtma şebekesine aktarılıyor.

Abone Ol

Boşa Giden Isı Artık Evleri Isıtıyor

LHC, çalışabilmek için devasa bir soğutma sistemine ihtiyaç duyuyor. Bu sistemde kullanılan su, makineleri soğuturken ciddi miktarda ısınıyor. Eskiden bu sıcak su, soğutma kuleleriyle tekrar havaya bırakılıyordu. Yani enerji üretiliyor ama kullanılmadan kayboluyordu.

Yeni kurulan ısı geri kazanım sistemi ile bu durum değişti. Artık ısınan su, özel eşanjörlerden geçirilerek Fransa’nın Ferney-Voltaire kentindeki bölgesel ısıtma ağına gönderiliyor. Böylece LHC’nin atık ısısı, binlerce evin kaloriferini yakıyor.

Bilimsel Dev, Yenilenebilir Isı Kaynağına Dönüştü

27 kilometrelik yer altı tünelinde çalışan LHC, bu projeyle birlikte ilk kez yenilenebilir bir ısı kaynağı gibi değerlendiriliyor. Isı transferinin yapıldığı nokta, Fransa-İsviçre sınırında yer alan ve “Point 8” olarak adlandırılan bölüm. Buradan çıkan enerji, yaklaşık 2,7 kilometre uzaklıktaki yerleşim alanlarına ulaştırılıyor.

Şu an sistem, şehir şebekesine 5 megavata kadar ısı sağlayabiliyor. LHC tam kapasiteyle çalıştığında ise bu rakamın 10 megavata kadar çıkabileceği belirtiliyor. Üstelik tüm bu süreç, CERN’de yürütülen bilimsel çalışmaları hiçbir şekilde aksatmıyor.

Yılda 30 GWh Enerji Tasarrufu

CERN, bu projeyi tek başına bırakmayı planlamıyor. Önümüzdeki dönemde veri merkezlerinden ve farklı soğutma noktalarından elde edilen ısının da kampüs içindeki binalarda ve çevredeki yerleşim alanlarında kullanılması hedefleniyor.

Yetkililere göre, devreye alınan ve planlanan tüm ısı geri kazanım projeleri tamamlandığında, yıllık 25 ila 30 GWh enerji tasarrufu sağlanacak. Bu da hem enerji faturalarının düşmesi hem de binlerce ton karbondioksit salımının önlenmesi anlamına geliyor.