Günlük ibadet hayatında sıkça merak edilen konulardan biri de abdest ve gusül sırasında besmele ve niyetin unutulması halinde ibadetin sahih olup olmadığıdır.
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun bu konudaki değerlendirmesi, mezhepler arasındaki uygulama farklarını da ortaya koyuyor.
Hanefî Mezhebine Göre Hüküm
Hanefî mezhebine göre abdeste ve gusle başlarken niyet etmek ve besmele çekmek sünnettir. Bu nedenle niyet edilmeden ve besmele çekilmeden alınan abdest ve gusül geçerlidir.
Ancak bu durum, ibadetin eksiksiz sevapla yerine getirildiği anlamına gelmez. Çünkü besmele ve niyetin unutulması, sünnet sevabından mahrum kalınmasına neden olur.
“Bu bakımdan niyet etmeden ve besmele çekmeden alınan abdest ve gusül geçerlidir. Ancak abdest ve gusülden önce besmele ve niyetin unutulması sünnet sevabından mahrum olunmasına neden olur.”
Şâfiî Mezhebine Göre Değerlendirme
Niyet Farz, Besmele Sünnet
Şâfiî mezhebinde ise uygulama farklıdır. Bu mezhebe göre abdest ve gusülde niyet farz kabul edilir. Dolayısıyla niyet edilmeden alınan abdest ve gusül sahih olmaz.
Buna karşılık gusle başlarken besmele çekmek Şâfiî mezhebinde sünnet olarak değerlendirilir. Besmelenin terk edilmesi guslün geçerliliğini etkilemez, ancak sevabında eksiklik meydana gelir.
Abdest ve Gusülde Niyet ile Besmelenin Hükmü
-
Hanefî Mezhebi Yaklaşımı: Hanefîlere göre abdest ve gusle başlarken niyet etmek ve "Besmele" çekmek ibadetin temel bir şartı (farzı) değil, sünnetidir. Bu nedenle, bir kişi niyet etmeyi veya Besmele çekmeyi unutsa bile aldığı abdest veya gusül geçerlidir; ibadetlerini bu şekilde eda edebilir.
-
Sünnet Sevabı Kaybı: Besmele ve niyet unutulduğunda abdestin "geçerliliği" sarsılmaz ancak bu sünnetleri yerine getirerek elde edilecek olan manevi ecir ve sevaptan mahrum kalınır.
-
Şâfiî Mezhebi Farklılığı: Şâfiî mezhebinde niyet, abdest ve guslün farzları arasında yer alır. Eğer niyet kasten veya unutularak terk edilirse, Şâfiîlere göre o temizlik geçerli sayılmaz. Besmele ise bu mezhepte de sünnet olarak kabul edilir.
-
Besmele Unutulduğunda Ne Yapılmalı? Eğer abdestin başında Besmele çekmeyi unutursanız ve abdest sırasında hatırlarsanız, hatırladığınız anda çekebilirsiniz. Ancak abdest bittikten sonra hatırlanırsa, artık çekilmesine gerek yoktur; abdest tamamlanmış sayılır.
-
Aklın ve Kalbin Ameli Olarak Niyet: İslam hukukçularının (fakihlerin) araştırmalarına göre niyet, sadece dil ile "Niyet ettim..." demek değildir. Bir kişinin abdest almak için suyun başına gitmesi veya banyoya girmesi zaten fiili bir niyettir. Bu yüzden "kalben ne yaptığının bilincinde olmak" temizliğin sıhhati için yeterli görülmüştür.
-
Hanbelî Mezhebi Notu: Diğer bir görüş olarak Hanbelî mezhebinde, abdestin başında Besmele çekmek (gücü yeten ve hatırlayan için) vacip kabul edilir. Unutularak terk edilmesi durumunda abdest geçerli sayılsa da bilerek terk edilmesi abdesti sıkıntıya sokabilir.
Hanefî mezhebine göre unutkanlık abdestinize veya guslünüze engel teşkil etmez. Sadece bir dahaki sefere sünnet sevabını kaçırmamak adına daha dikkatli olmanız önerilir. ATB
İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!
Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!
Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!
Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!
