Bal, arıların bitkilerden topladığı nektarları kendi enzimleriyle işlemesi sonucu oluşan, vitamin ve mineraller açısından zengin doğal bir üründür. Balın kalitesi ve besin değeri, üretildiği bölgenin bitki örtüsüne göre farklılık gösterse de, tamamen doğal süreçlerle üretilen ballar uzun yıllar yapısını koruyabilmektedir.
Gerçek balın kristalleşmesi normal mi?
Halk arasında "şekerlenme" olarak bilinen kristalleşme, balın sıvı formdan yarı katı bir hale geçmesi durumudur. Sanılanın aksine, doğal balın kristalleşmesi onun sahte olduğunu değil, tam tersine doğal yapısının korunduğunu gösterir. Kovandaki ideal şartlardan ve koruyucu maddelerden uzaklaşan doğal bal, zamanla kristal görünümü alabilir.
Balın şekerlenmesini etkileyen temel faktörler
Balın kristalleşme hızı, içerisindeki glikoz, fruktoz ve su oranlarına bağlıdır. Bu oranlar balın elde edildiği çiçeğin cinsine göre değişir. Ayrıca hava sıcaklığı da bu süreçte belirleyici rol oynar; bal genellikle 14-15 derece sıcaklıktaki ortamlarda kristalleşmeye başlar.
Sıcaklık değişimleri balın fiziksel yapısını etkiler. Isınan balın içindeki bileşenler çözünürken, sıcaklık düştüğünde kristal yapı tekrar belirginleşir. Bu değişim, balın tamamen doğal içeriğinden kaynaklanan fiziksel bir reaksiyondur.
Kristalleşen bal nasıl tüketilmelidir?
Araştırmalar, kristalleşen balın tüketilmesinde herhangi bir sağlık sakıncası olmadığını ve besin değerinde bir kayıp yaşanmadığını kanıtlamıştır. Kristalleşmiş bal bu haliyle tüketilebileceği gibi, tekrar akışkan hale getirilmesi de mümkündür.
Şekerlenen balı sıvılaştırmak için en yaygın yöntem "benmari usulü" ısıtmadır. Bal kavanozu, kaynamayan sıcak su dolu bir kabın içinde bekletilerek kristallerin çözülmesi ve balın eski kıvamına dönmesi sağlanabilir. Uzmanlar, balın sahtesinden ayrılması için mutlaka ambalajlı ve analizli ürünlerin tercih edilmesini önermektedir.
