Kalbimiz, vücudumuza kan pompalayan güçlü bir motor gibidir. Bu motorun en önemli kapılarından biri de aort kapağıdır. Aort kapağı düzgün çalışmadığında, kalpten çıkan temiz kan vücuda yeterince dağıtılamaz. Bu da zamanla ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Günümüzde ise gelişen tıp sayesinde bu hastalıklar erken fark edilip başarıyla tedavi edilebiliyor.
Aort Kapağı Nedir ve Ne İşe Yarar?
Aort kapağı, kalbin sol tarafı ile vücudun ana atardamarı olan aort arasında bulunur. Görevi, kalpten çıkan oksijenli kanın tek yönlü olarak vücuda gitmesini sağlamaktır. Sağlıklı bir kapak açılıp kapanarak kanın geri kaçmasını engeller. Ancak bu yapı bozulduğunda kalp gereğinden fazla çalışmak zorunda kalır.
Aort Kapak Hastalıkları Nelerdir?
Aort kapağında yaşanan sorunlar genellikle iki şekilde ortaya çıkar. Birincisi kapağın yeterince açılmaması yani daralmasıdır. İkincisi ise kapağın tam kapanamaması ve kanın geri kaçmasıdır. Bazı kişilerde her iki durum bir arada görülebilir.
Aort darlığında kapak sertleşir ve açıklığı daralır. Kalp, kanı vücuda göndermek için daha çok zorlanır. Aort yetmezliğinde ise kapak kapanamaz ve gönderilen kanın bir kısmı kalbe geri döner. Bu da kalbin zamanla büyümesine ve yorulmasına yol açar.
Bazı insanlarda bu kapak doğuştan iki yaprakçıklıdır. Bu durum ilerleyen yaşlarda daha erken bozulmaya neden olabilir. Ayrıca kapaklarda mikrop kaynaklı enfeksiyonlar da ani ve ciddi hasarlara yol açabilir.
Aort Kapak Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?
Bu hastalıklar başlangıçta sessiz ilerleyebilir. Ancak zamanla şu şikayetler ortaya çıkar:
Göğüs ağrısı, özellikle yürürken ya da efor sırasında
Nefes darlığı, merdiven çıkarken veya yatarken zorlanma
Baş dönmesi ve bayılma
Kalpte çarpıntı hissi
Çabuk yorulma ve halsizlik
Bu belirtiler ciddiye alınmalı ve mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Aort Kapak Sorunları Nasıl Anlaşılır?
En yaygın kullanılan yöntem kalp ultrasonu olarak bilinen EKO testidir. Bu yöntemle kapakların durumu, kalbin pompalama gücü ve kan akışı net şekilde görülebilir. Gerekli durumlarda tomografi ve MR gibi ileri görüntüleme yöntemleriyle daha detaylı inceleme yapılır.
Tedavi Seçenekleri Neler?
İlaçlar belirtileri hafifletir ancak bozulmuş kapağı onarmaz. Sorun ilerlediyse cerrahi ya da girişimsel yöntemler devreye girer.
Bazı hastalarda kapak onarılabilir. Ancak çoğu zaman en kalıcı çözüm, hasarlı kapağın çıkarılıp yerine yeni bir kapak takılmasıdır. Bu kapaklar ya metalden yapılır ya da hayvan dokusundan üretilir. Metal kapaklar uzun ömürlüdür ama ömür boyu kan sulandırıcı ilaç gerektirir. Doku kapaklarda ise ilaç ihtiyacı daha azdır ancak kullanım süresi daha kısadır.
Ameliyatsız Kapak Değişimi Mümkün mü?
Günümüzde özellikle ileri yaşta veya açık ameliyat riski yüksek olan hastalarda kasıktan girilerek yapılan kapak değişimi yöntemi uygulanabiliyor. Bu yöntemle göğüs açılmadan yeni kapak yerleştiriliyor ve hasta çok daha kısa sürede ayağa kalkabiliyor.
Aort kapak hastalıkları erken fark edildiğinde tedavisi mümkün olan ciddi ama yönetilebilir bir rahatsızlıktır. Düzenli kontroller ve doğru zamanda yapılan müdahale, kalbin yıllarca sağlıklı çalışmasını sağlayabilir.
