Kurban adayan kişinin kurban kesmesi vaciptir.

Adak kurbanı, İslam hukukunda önemli bir yere sahiptir.

Adak Kurbanı nedir?

Kişi, belli bir dileğinin gerçekleşmesi ümidiyle, "okulu kazanırsam, işe girersem, evlenirsem, oğlum askerden gelince, hastalıktan kurtulunca kurban keseceğim" gibi sözlerle adakta bulunabilir ve bu durumda kurban kesmesi gerekmektedir.

Eğer kişi bu adağı, bir şartın gerçekleşmesine bağlamışsa bu şart gerçekleşince kurbanın kesilmesi vacip olur.

Adak Kurbanının eti kimler tarafından yenemez?

Adak kurbanını kesen kişi, eşi, doğrudan soyundan gelenler (usûl ve fürûu) ve zengin kişiler adak kurbanının etinden yiyemezler.

Kişinin usûl ve fürûu şunlardır: Neslinden geldiği ana, baba, dede ve nineleri ile kendi neslinden gelen çocukları ve torunları. Bunlar adak kurbanının etinden yiyemez.

Adak kurbanı etinden yememesi gereken yerse ne olur? Yenilen etin bedeli kadar sadaka yoksullara verilmelidir.

Adal kurbanı düğün ve cemiyetlerde ikram edilebilir mi?

Adak kurbanı etini herkes yiyemez. Bu sebeple Düğün gibi toplantılarda adak kurbanının ikram edilmesi uygun görülmez.

Zira bu tür toplantılarda adak kurbanı etinden yememesi gereken aile fertlerimiz, yakınlarımız yer alırlar. Bu tür ortamlarda hem fakir hem de zengin bireyler bulunabilir. Halbuki adak kurbanının eti fakirlere ikram edilmelidir.

Bu sebeple düğün gibi karışık ortamlarda adak kurbanının ikram edilmesi caiz olmaz. Eğer adak kurbanı düğünde ikram edilirse, bedeli kadar sadaka fakirlere dağıtılmalıdır.

Adak Kurbanı nasıl olmalıdır?

Kurbanlık hayvanların belirli yaşlarda olması, sağlıklı, azaları tam ve besili olması gibi şartlar adak kurbanı için de geçerlidir. Hayvanın kurban edilme kriterlerine uyması gerekmektedir.

Kurbanlık hayvanda aranan şartlar ise şunlardır:

1- Belirli yaşları tamamlamaları gerekir. Buna göre 5 yaşını dolduran deve, 2 yaşını dolduran sığır ve manda, 1 yaşını dolduran koyun ve keçi kurban edilebilir. Bunun yanında, 6 ayını tamamlayan koyun, bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli olması hâlinde kurban edilebilir.

2- Ayıplardan uzak, sağlıklı, azaları tam ve besili olması gerekir. Bu nedenle, kötürüm derecesinde hasta, zayıf ve düşkün, bir veya iki gözü kör, boynuzları kökünden kırık, kuyruğu ve kulaklarının yarıdan fazlası kesik, memesi kesik, dişlerinin tamamı veya çoğu dökük hayvanlardan kurban olmaz.

Dayvanın doğuştan boynuzsuz olması, yemini bulmasına engel olmayacak derecede şaşı, kurban edileceği yere gitmesine engel olmayacak ölçüde topal, hafif hasta, bir kulağı delik veya yırtılmış olması, kurban edilmesine engel teşkil etmez (Kâsânî, Bedâi‘, 5/74-76).

Adak kurbanı ne zaman kesilir?

Adak kurbanı, adanan şart gerçekleştiğinde en kısa sürede kesilmelidir. Şarta bağlı olmayan adaklar için ise zaman sınırlaması yoktur. Ancak en kısa sürede adağın yerine getirilmesi gerekir.

Kurban bayramı günlerinde kesilmesi gereken kurban adanmışsa bunun kurban bayramı günlerinde kesilmesi gerekir.

Hac bölgesinde kesilecek bir kurban adanmışsa bunun da harem bölgesinde kesilmesi gerekir.

Zaman ve yer şartı adakta belirtilmeyen adak kurbanlarının herhangi bir yer ve zamanda kesilmesi caizdir.

Adak kurbanlarının mutlaka kurban bayramı günlerinde kesilmesi şart değildir.

Adak kurbanını Kesmekten vazgeçmek mümkün mü?

Yapılan bir adaktan vazgeçmek, adak yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Adak maddi imkan gerektiriyorsa, kişi maddi imkanı olduğunda adak yükümlülüğünü yerine getirir.

Kur’ân-ı Kerim'de verilen sözde durulması, ahde ve akitlere bağlı kalınması, Allah’a verilen sözün tutulması emredilir. Hz. Allah (c.c.) yapılan adakların yerine getirilmesi ister. (el-Mâide, 5/1; el-İsrâ, 17/34), (en-Nahl, 16/91)

Kuran-ı Kerim'de kişinin yaptığı adağa uygun davranması iyi kulların vasıfları arasında sayılır (el-İnsân, 76/7).

Hz. Peygamber (s.a.v.) Allah’a itaat olarak adakların yerine getirilmesini emretmiş, Allah’a isyan veya masiyet içeren konularda adakta bulunulmamasını, şâyet bulunulmuşsa buna uyulmamasını istemiştir. (Buhârî, Eymân, 28, 31)

Adağın yerine getirilmesi vaciptir. Adağından vaz geçen günaha girmiş olur. Vaz geçtiği ve yerine getirmediği adak sebebiyle kişi Allah'a karşı sorumlu olur. Kişi yerine getirmediği adak sebebiyle bereket ve faziletten mahrum kalır.

Kurban Bayramı’nda Adak Kesilir mi?

Kurban Bayramı yaklaşırken sıkça sorulan konulardan biri de "Kurbanda adak kesilir mi?" sorusudur.

Adak ve kurban ibadetleri arasındaki farklar, özellikle dini vecibelerini yerine getirmek isteyen kişiler için önemli bir merak konusudur. Peki Kurban Bayramı'nda adak kurbanı kesilebilir mi?

Hangi şartlara dikkat edilmelidir? İşte detaylar…

Kurban Bayramı’nda Adak Kurbanı Kesmek Caiz midir?

Adak kurbanı, bir kişinin bir dileğinin gerçekleşmesi halinde Allah’a şükür mahiyetinde kestiği kurbandır. Bu kurban, adak gerçekleştiği anda kesilmeli ve adayan kişi, bu hayvanın etinden yiyemez.

Diyanet İşleri Başkanlığı’na göre; eğer adak olarak adanmış bir hayvan Kurban Bayramı’na denk gelmişse, o hayvan bayram günlerinde kesilebilir.

Ancak bu durumda hayvan, bayram kurbanı değil adak kurbanı sayılır ve eti kesinlikle adayan kişi tarafından tüketilmemelidir.

Adak Kurbanı ile Kurbanlık Hayvan Arasındaki Farklar

Kurban Bayramı’nda kesilen kurbanın eti hem dağıtılır hem de kesen kişi ve ailesi tarafından yenilebilir. Oysa adak kurbanının etinden adayan kişi, eşi, çocukları ve anne-babası kesinlikle yiyemez.

Bu da Kurban Bayramı’nın paylaşım ve birliktelik ruhuna uygun düşmeyebilir.

Bu nedenle, birçok alim adak kurbanının bayram dışında bir günde kesilmesini daha uygun görmektedir.

Adak, Akika ve Şükür Kurbanı Hisseye Dahil Edilebilir mi?

Bir büyükbaş hayvan yedi hisseye kadar ortaklaşa kesilebilir. Bu hisselere adak, akika veya şükür kurbanı niyetiyle katılmak caizdir.

Ancak burada önemli bir şart vardır: Tüm hissedarların kurbanı bir ibadet niyetiyle kesmesi gerekir.

Eğer hissedarlardan biri sadece et almak amacıyla ortak olmuşsa, bu durumda Hanefi mezhebine göre tüm ortakların kurbanı geçersiz olur. Şafii mezhebinde ise böyle bir durum kurbanı geçersiz kılmaz.

Adak Kurbanından Kimler Yiyemez?

Adak kurbanı kesildiğinde adayan kişi, eşi, çocukları, anne ve babası bu kurbanın etinden yiyemez.

Ancak diğer ortakların hisselerinden yiyebilirler.

Diğer hissedarlar ise adak niyetiyle kesilen etten yiyebilir.

Kurbanda Adak Kesilir mi?

Kurban Bayramı’nda adak kurbanı kesmek caizdir, ancak bu durumda adak kurbanının özel hükümlerine dikkat edilmelidir.

Etin tamamı dağıtılmalı, adayan kişi ve yakınları bu etten yememelidir.

Kurban Bayramı’nın anlamına uygun şekilde hem kurban hem de adak ibadetlerini yerine getirmek isteyen kişilerin bu detaylara riayet etmesi önemlidir.

• Kurban Bayramı’nda adak kurbanı kesilebilir, ancak etinden adayan kişi ve yakınları yiyemez.
• Adak kurbanı, gerçekleşen bir dilek sonrası Allah’a şükür niyetiyle kesilir.
• Adak kurbanı bayramda kesilse de kurban bayramı kurbanı yerine geçmez.
• Hisseli kurbanlarda tüm hissedarların ibadet niyetiyle ortak olması gerekir (Hanefi mezhebine göre).
• Adak kurbanının etinin tamamı dağıtılmalı; kişisel tüketim yapılmamalıdır.
• Adak kurbanının zamanlaması olarak bayramdan farklı bir zaman tercih edilmesi daha uygun görülür. ATB

Herkes İçin Ramazan Günlüğü, Ramazan Takvimi, Ramazan Yazıları | 27 Ramazan

İçeriği Görüntüle

Adak Kurbanı Fıkhı

1. Adak Kurbanının Mahiyeti ve Hükmü

• Tanımı: Bir kimsenin ibadet cinsinden bir şeyi yapacağına dair Allah’a söz vermesidir. "Şu işim olursa kurban keseceğim" dendiğinde, o iş gerçekleşirse kesmek zorunlu olur.

• Dini Hükmü: Adak kurbanı kesmek vaciptir. Kur’an-ı Kerim’de verilen sözlerin tutulması (Maide, 5/1) ve adakların yerine getirilmesi (Hac, 22/29) emredilmiştir.

• Vazgeçme Durumu: Adak yapıldıktan sonra "vazgeçtim" demekle sorumluluk düşmez. Maddi imkansızlık varsa, imkan oluşana kadar borç olarak kalır.

2. Kesim Zamanı ve Mekanı

• Zamanlama: Eğer adak bir şarta bağlıysa (örneğin; okul bitince), o şart gerçekleşir gerçekleşmez kesilmelidir. Belirli bir zaman (örneğin; Kurban Bayramı'nın 1. günü) belirlenmişse o vakitte kesilir.

• Bayramda Adak Kesilir mi?: Evet, kesilebilir. Ancak bu kurban, bayramda kesilen "Udhiyye" (asli kurban) yerine geçmez. Kişi hem bayram kurbanını hem de adak kurbanını ayrı ayrı kesmelidir.

• Yer Şartı: Adak adanırken "Harem bölgesinde veya falan köyde keseceğim" gibi bir yer tayin edildiyse, Hanefilere göre bu şart bağlayıcı değildir; her yerde kesilebilir. Ancak Şafii mezhebine göre belirlenen yerde kesilmesi gerekir.

3. Etinden Kimler Yiyemez? (En Kritik Nokta)

Adak kurbanı bir "yoksul hakkı" olarak görüldüğü için kesen kişi ve yakın çevresi bu etten faydalanamaz. Yiyemeyecek olanlar şunlardır:

• Kesen Kişinin Kendisi: Adak sahibi kendi kestirdiği hayvandan bir lokma bile yiyemez.

• Usûl ve Fürû (Alt ve Üst Soy): Kişinin annesi, babası, dedeleri, nineleri (üst soy) ile çocukları ve torunları (alt soy) yiyemez.

• Eşler: Karı-koca birbirinin adak etinden yiyemez.

• Zenginler: Dinine göre zengin sayılan (nisap miktarı mala sahip olan) kimseler adak etinden yiyemez.

Önemli Not: Eğer bu sayılan kişilerden biri yanlışlıkla etten yerse, yediği miktarın bedelini (piyasa değerini) yoksullara sadaka olarak vermelidir.

4. Düğün ve Cemiyetlerde İkram Edilebilir mi?

• Genel Kural: Uygun değildir. Çünkü düğün, mevlit veya toplu yemeklerde genellikle zenginler ve aile fertleri bulunur.

• İstisna: Eğer davetlilerin tamamı yoksul ve ihtiyaç sahibi ise ikram edilebilir. Ancak karma topluluklarda adak etinin ikram edilmesi, kurbanın mahiyetini zedelediği için caiz görülmez.

5. Hayvanda Aranan Şartlar

Kurban Bayramı'nda kesilen hayvanlarda aranan sağlık ve yaş şartları adak için de geçerlidir:

• Yaş Sınırı: Koyun ve keçi 1 (koyun 6 aylık olup 1 yaşındaki gibi gösterişliyse olur), sığır ve manda 2, deve 5 yaşını doldurmalıdır.

• Sağlık Durumu: Hayvanın azaları tam olmalı; kör, topal, çok zayıf veya boynuzu kökten kırık olmamalıdır.

6. Ortaklaşa Kurban ve Hissedar Durumu

• Hisse Paylaşımı: Büyükbaş hayvanlarda bir hisse adak, diğer hisseler akika veya vacip kurbanı olabilir.

• Niyet Birliği: Hanefi mezhebine göre, tüm ortakların niyetinin "ibadet" olması şarttır. Ortaklardan biri sadece "et yemek" amacıyla katılırsa, diğerlerinin kurbanı da geçersiz sayılabilir.

• Başkasına Ait Hisse: Adak sahibi, aynı hayvana ortak olan diğer kişilerin (adak olmayan) hisselerinden çıkan etten yiyebilir. Yasak olan sadece kendi adadığı hissedir.

Ölen Kimsenin Adak Borcu

• Ölümden Sonra Adak: Eğer kişi adağını yerine getiremeden vefat ederse ve vasiyet bırakmışsa, bıraktığı malın üçte birinden bu adak karşılanır. Vasiyeti yoksa mirasçılarının kesme zorunluluğu yoktur ancak iyilik adına kesmeleri tavsiye edilir.

• Bedel Olarak Vermek: Adak kurbanı yerine parasını fakire vermek, "kurban kesme" ibadetini yerine getirmiş sayılmaz. Adak "kurban" olarak söz verildiyse mutlaka kan akıtılmalıdır.

İnanç haberleri için TIKLAYINIZ!

Astroloji ve Rüya haberleri için TIKLAYINIZ!

Kadın Aile haberleri için TIKLAYINIZ!

Kültür Sanat haberleri için TIKLAYINIZ!