Recep Akakuş

“Osmanlı Müeellifleri”nde Noktacı Kâsım Efendi

18 Kasım 2019 / Pazartesi 10:30:04 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Noktacı K?sım Efendi Tekkesi’nin üstlendiği misyonu anlamak için de kaynaklara akseden bilgilere göz atmak gerekecektir.

Bu konuda, öncelikle Bursalı Tahir Efendi’nin kaleme almış olduğu ‘‘Osmanlı Müellifleri’‘ isimli kaynak esere bakalım.

 ‘‘Osmanlı Müellifleri’‘ isimli kitapta yer alan bilgileri güncelleştirecek olursak şu şekilde ortaya koyabiliriz : K?sım Efendi, Antakyalı’dır ; fazilet sahibi büyük tarîkat pîrlerinden Abdü’l-Kadir-i Geylânî torunlarındandır .

Baba adı, İlyas; dede adı ise İdris’tir. Bursa ili’ne bağlı İnegöl ilçesi’ne yerleşmiş ve Hicrî 941, Mîlâdî 1534 yılında burada vefat eylemiştir .

Tasavvuf, ahlâk ve de va’z ü nasîhat konularını içeren kitabında ilmihal konularını, tasavvufî bir üslûp içinde anlatmıştır.

 ‘‘Cevâhirü’lAhbâr’‘ adını verdiği iş bu kitabını K?sım Efendi, Hicrî 902 Mîlâdî 1496 yılında Arapça olarak Antakya’ da kaleme almıştır .

Gördüğü rüyada aldığı manevî bir işaret ile Antakya’dan Bursa’ya gelmiştir. Geniş halk kitlesinin da kaleme aldığı eserden yararlanabilmesi için bölüm başlıkları Arapça kalmak üzere ;eserini Türkçe’ye aktarmıştır.

Her bölüm sonunda işlenen konu, nazım ve şiir kalıbına dökülerek özetlenmiştir.

‘‘Osmanlı Müellifleri’‘ yazarı Bursalı Tahir Efendi, sözüne şöyle devam etmektedir. “Osmanlı Müellifleri” adını verdiğim kitabımı hazırlarken İnegöl’e yaptığım bir inceleme seyahatim esna sında K?sım Efendi’nin, ‘‘Cevâhirü’l-Ahbâr’‘ adını verdiği kitabını, türbe kütüphânesinde gördüm, demektedir.

Esas itibariyle K?sım Efendi’nin şeyhi, ilgili bölümde biyografisi verilecek olan Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Efendi’nin halifelerinden Karamanlı ve de Saruhanlı/Manisalı İzzeddin Ali Efendi’dir .

Bu zât, K?sım Efendi’ye, Halvetî tarîkat geleneğine göre irşat hizmeti sunmak üzere icazet ve de hilâfet vermiştir.

Bursa Muradiye Külliyesi’nde yer alan şehzade türbeleiri ile ilgili görevinden dolayı ‘‘noktacı” lakabı ile tanınmış ve de bu lakp ile şöhret bulmuştur.

Bursa Sancak Beyi ve İnegöl “timar-eri” olan Hamzabeyzâde Derviş Mehmed Bey tarafından İnegöl’de, adına yapılan tekke ve zaviyede, Halvetî tarikat geleneğine göre halka irşad hizmeti sunmuş ve evvelce Antakya’da Arapça olarak kaleme almış olduğu ve Bursa’ya geldiğinde de Türkçe’ye aktardığı ‘‘Cevâhirü’l-Ahbâr’‘ kitabını İnegöl’ de irşat hizmeti sunduğu tekke ve zaviyede müntesip ve müritleine ders kitabı olarak okutmuştur.

Ardından gelen halifesi Afyonkarahisar’lı Mehmed Muhyiddin Efendidir.

Bu zât da İnegöl- Noktacı Kasım Efendi Tekkesi’nde irşat hizmeti sunarken telif ettiği kitabını müntesip ve müritlerine ders kitabı olarak okutmuştur. Noktacı Kasım Efendi’nin halifesi Karahisarlı Mehmed Muhyid din Efendi de ‘‘ibn-i noktacı’‘ lakabı ile şöhret bulmuş ve hicrî : 994, mîladî:1586 yılında Hakk’a yürümüştür.

 

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

Tüm Yorumları Göster (0)