Recep Akakuş

Noktacı Kasım Efendi Ve İnegöl’ De Yayğın Eğitim-1

22 Temmuz 2020 / Çarşamba 11:59:28 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Noktacı Kasım Efendi Tekke Camii, halk arasında Geyikli Camii diye de anılmıştır. İlgili bölümlerde anlatıldığı üzere; bu mabed, öncelikle, Abdükâdir-i Geylânî‘nin beşinci göbekten torunu olan “Cevâhirü’l-Ahbâr” kitabının yazarı Noktacı Kasım Efendi adına –takriben- 1510-1512 yılları arasında İnegöl’ün “timar-eri” Hamzabeyzâde Derviş Mehmed Bey tarafından yaptırılmıştır.

İsabeyzâde İshakpaşa, 1487 Yılında vefat ettikten sonra – vasiyeti gereği- İnegöl’de inşa ettirdiği caminin ön bahçesine ve eşi Sultan Hatun Türbesinin, giriş kapısına göre, sol yan tarafında yer alan bahçe kısmına defnedilmiştir.

Oğulları Şadî Paşa ve Pîrî Ahmet Çelebi ise üstlendikleri resmî görevler nedeniyle İnegöl’de bulunmamışlardır. Devlet hizmeti son bulduğunda da Şadî Paşa, kendisine dirlik olarak tahsis olunan Çanakkale-Biğa’ya yerleşmiştir. Pîrî Ahmet Çelebi de İstanbul’a yerleşmiştir. Büyük oğlu Halil İbrahim Bey de babası İshak Paşa’nın vefatından sonra Selânik’ e yerleşmiş ve İshak Paşa’nın bu yöredeki vakıflarını idare detmiştir.

İnegöl ve Anadolu coğrafyasında bulunan İshakpaşa vakıflarının idaresi ise, İshak Paşa’nın kâhyası ve de vakıf nâzırı Sinan Bey’e kalmıştır. 1509 Yılında İstanbul merkezli olarak vuku bulan ve halk arasında “Kıyamet-suğra=Küçük Kıyamet” diye isimlendirilen ve de tam 45 gün süren korkunç deprem sonrasında -başta- İstanbul olmak üzre; Anadolu’ da ve Rumeli’ de bir çok yerleşim yeri, tahrip olmuş ve yerle bir olmuştur.

İşte bu deprem sonrasında başlatılan îmar çalışmaları meyanında İnegöl’ün “timar-eri” Hamzabeyzâde Derviş Mehmed Bey ile İshakpaşa vakıflarının nâzırı İshakpaşa kethüdası Sinan Bey’e devletçe verilen yetkiye ve sağlanan mâli imkânlara dayalı olarak İnegöl kasabası, Sinan Bey ve Derviş Mehmed Bey tarafından yeniden îmar edilmiştir.

Derviş Mehmed Bey tarafından Domaniç’i İnegöl’ bağlayan yürük yolu üzerinde ve de Diğrîhî Çayırı mevkiinde Noktacı Kasım Efendi adına “Yenice Tekke Mescidi” inşa edilerek Bursa’dan davet edilerek İnegöl’e getirilen Noktacı kasım Efendi’ ye tahsis olunmuştur.

Yapılan bu imar çalışmaları sırasında İnegöl-Merkez mahallesi, yeni baştan dizayn edilmiştir. Sinan Bey, burada öteden beri “Babî Geleneği” ne göre halka hizmet etmekte olan “zaviyeli mescid” in etrafına; zaviyeli mescidin etrafına bir fırın ve üç adet de dükkan inşa ettirmiştir. Ayrıca burada kendi adına da hayrî tesisler inşa ettirmiştir.

Söz gelimi : “zaviyeli mescid” in karşısında yer alan arsa üzerine kendi adına da yeni bir cami, bir sıbyan mektebi ve bir de Yıldırım Beyazıt Hamamı bitişiğine ikinci bir hamam daha yaptırmıştır.

Şüphesiz yaptırmış olduğu bu hayrî tesisler için Sinan Bey, akar nitelikli vakıflar, bırakmıştır. Yeni baştan dizayn ve de îmar edilen İnegöl’ün merkezi yerleşim alanı da bundan sonra “Sinanbey Mahallesi” olarak anılmaya başlamıştır.

Diğer yandan “zaviyeli mescid” in işletme masrafları, Sinan Bey tarafından yaptırılan fırın ve dükkanların kira geliri ile karşılandığı için yıllar önce burasının işletilme masraflarını karşılamak üzere “hizmet-dirliği” olarak Orhan Gazi tarafından tahsis edilmiş olan “denizoğlu Çiftliği” de Noktacı Kasım Efendi’ ye aktarılmıştır. (YARIN DEVAM EDECEK İNŞALLAH!)

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

 

 

 

Tüm Yorumları Göster (0)