Recep Akakuş

Millî Mücadelenin İnegöl’e Yansımaları-2

09 Mart 2020 / Pazartesi 17:24:39 | YAZARLAR | Recep Akakuş

15 Mayıs 1919’da Yunan ordu birlikleri, îtilâf devletlerinin güdülemesi ile İzmir ve yakın çevresini işgal etmişlerdir.Yunan ordu birliklerinin İzmir’i işgal etmeleri üzerine Bursa valisi Gümülcine’li İsmail Bey’in organizesiyle 16 Mayıs 1919’da İnegöl’de ilk defa 5. 000 kişinin katıldığı bir” Redd-iİlhak Mitingi” mitingi yapılmış ve İzmir’in işgali protesto edilerek millî mücadele ateşinin fitili,ilk defa İnegöl’de ateşlenmiştir.

7 Ağustos 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın riyasetinde Erzurum’da Şark İlleri Müdâfaa-i Hukuk Cemiyetleri kongresi yapılmış ve bu kongrede ; 4 -11 Eylül 1919’da da Sivas’ta tüm illerden gelecek delegelerin katılımı ile “Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti”nin birleştirilmesini sağlamak üzere ; Sivas’ta ikinci bir kongrenin yapılmasına karar verilmiştir. Diğer yandan 4-11 Eylül 1919‘da Sivas’ta yapılacak kongreye katılacak Bursa ve Batı Anadolu illerine ait delegeleri seçmek üzere de 16-26 Ağustos 1919’da Manisa Alaşehir Kongresi yapılmıştır. Alaşehir’de yapılan bu kongreye, İnegöl’ü temsilen Mazlum Bey ve Ethem Efendi delege olarak katılmıştır.

Böylece millî mücadelenin İnegöl’e ilk yansıması, 16 Mayıs 1919’da İnegöl’de 5. 000 kişinin katılımı ile gerçekleştirilen “Redd-i İlhak Mitingi” olurken millî mücadelenin İnegöl’e ikinci yansıması da 16-26 Ağustos 1919’da Manisa Alaşehir Kongresi’ne İnegöl’ü temsilen Mazlum Bey ile Ethem Efendi’nin iştirâk eylemeleri olmuştur.

30 Ekim 1918’de imzalan Mondros Mütârekesine dayalı olarak hazırlanan Sevr Antlaşması’nın imzalanmasını sağlamak üzere îtilâf devletlerinin güdülemesi ve desteği ile bir Yunan kolordusu, Doğu Trakya’yı işgal etmiştir. Ayrıca iki Yunan kolordusu da Bandırma ve Gemlik üzerinden Anadolu’ya çıkarma yaparak Bursa ve yakın çevresini işgale başlamıştır.

Bursa ve civarını hedef alan Yunan kolordu birlikleri, İngilizlerin verdiği destek ile Mudanya ve Gemlik limanlarından çıkartma yaparak Bursa’ya yönelmiş ve 8 Temmuz 1920’de -fazla bir direnç görmeden- Bursa’yı işgal etmiştiir. 9 Temmuz 1920’de Kestel üzerinden İnegöl ve Yenişehir istik?metinde ilerleyen Yunan askerî birlikleri, 10-12 Temmuz 1920’de Kestel ile İnegöl arasında yer alan Kazancı Çatal Tepe’yi tutmuşlar ve burasını, kuracakları savunma hattının merkezi olarak belirlemişlerdir.

Merkezi, Çatal Tepe olmak üzere ; Yunan savunma hattını, kuzeyde İznik Gölü’ne kadar güneyde ise Uludağ’a kadar uzatmışlardır. Yunan ordu birlikleri, altı ay kadar bu hatta kalmışlar; güney-kuzey istik?metinde bu hattı güçlü bir şekilde tahkîm etmişlerdir. Savunma hattını tahkîm ederken bir taraftan da kesif bir istihbarat faaliyetine girişmişlerdir .

Bu cümleden olmak üzere ; İnegöl kasaba merkezine de bir askerî birlik sevketmişlerdir. Sevkedilen bu Yunan askerî birliğini, İnegöl’ün Bursa çıkışında ve Gazhâne mevkiinde Harputlu yüzbaşı Avni Bey’in komutasında 90 kişilik bir milis gücü karşılamıştır. Çıkan silâhlı çatışma sonunda milis kuvvet komutanı Harputlu yüzbaşı Avni Bey dâhil 51 kişi şehit olmuş, diğerleri ise yaralanmıştır.

10-12 Temmuz 1920 tarihlerinde vuku bulan işte bu silâhlı çatışma, millî mücadelenin üçüncü kere İnegöl’e yansıması olmuştur .

27 Temmuz 1920’de Abaza İzzet Çetesi ile İnegöl yerel yöneticileri arasında vuku bulan ve 60 kişinin ölümüne sebep olan “İnegöl olayları”, millî mücadelenin dördüncü kerre İnegöl’e yansıması olarak değerlendirilebilir.

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

 

 

 

 

 

Tüm Yorumları Göster (0)