Recep Akakuş

Millî Mücadele Sonrasında İnegöl’de İdârî Yapılanma-1

19 Mart 2020 / Perşembe 14:09:01 | YAZARLAR | Recep Akakuş

İnegöl, Sultan II. Abdülhamid devrinde ve 1885 yılında, genel ve yerel yönetim açısından, Bursa’dan koparılmış; yeni ihdas edilmiş olan Bilecik merkezli Ertuğrul sancağı’na bağlanmıştır . Bu nedenle 1926 yılına kadar İnegöl, hem genel ve hem de yerel yönetim açısından Bilecik’e bağlı kalmıştır.

Açıkça görüldüğü üzere millî mücadele yıllarında İnegöl, Bilecik’e bağlı bir kaza merkezidir. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilân edilerek ülke çapında yeniden idârî yapılanmaya gidilmiştir. Şüphesiz bu yapılanma sırasında 27 Temmuz 1920 günü vukû bulan “İnegöl olayları” da göz önünde bulundurulmuştur.

Hatırlanacağı üzere millî mücadelede askerî strateji gereği Türk savunma hattı, SakaryaKütahya ve Uşak hattında kurulduğu için İnegöl coğrafyası, savaş hattının önünde düşman taârruzuna açık bırakılmıştır.

Kazancı- Çatal Tepe hattında konuçlanan Yunan savunma hattı ile Sakarya-Bozhöyük hattında tesis olan Türk savunma hattı arasında boşlukta kalan İnegöl coğrafyası, örtme birlikleri ile kapatılmaya çalışılmıştır.

Şöyle ki: İnegöl coğrafyası, komuta merkezi, Pazaryeri ilçesi olan, 11’nci piyade tümen komutanlığı tarafından gözetim altına alınırken Yenişehir coğrafyası da 14’ncü piyade tümen komutanlığı tarafından gözetim altına alınmıştır.

Ayrıca her iki tümen komutanlığına bağlı birliklere, oluşturulan mahallî milis güçleri tarafından da destek sağlanmıştır. Komuta merkezi, Pazaryeri ilçesi olan 11’nci piyade tümen komutanlığı’nı yürüten Yarbay Ârif Bey, Gâzî Mustafa Kemal Paşa’nın sınıf arkadaşlarından olup “ayıcı” lakabı ile tanınmıştır. O’nun komuta ettiği 11’nci piyade tümen birlikleri, dağınık olarak tüm Ahî dağı’nı tutmuştur. İnegöl coğrafyası da bu tümene bağlı birliklerin gözetim ve de denetimi altındadır.

Yenişehir coğrafyasını gözetim altında tutan 14’ncü piyade tümen komutanı da Yarbay Âtıf Bey’dir. Bu tümenin birlikleri de Osmaniye-Bilecik hattını kapatmıştır. Komuta merkezi ,Kütahya’da olan seyyar jandarma tümeni’ne bağlı bir tabur jandarma birliği de Deydinler köyü’nde konuçlanmıştır ki bu taburun komutanı da Çolak İbrahim’dir.

Bu tabura mensup seyyar jandarma timleri, küçük müfrezeler halinde hareket ederek Yunan askerî birliklerinin harekâtını gözetim altında tutmuş ve Yunan savunma hattı boyunca istihbarat yapma görevi üstlenmiştir.

Sivil istihbarat elemanı olarak da Bursa’daki çaycı Bekir ile İnegöl Bursa arasında nakliye işlerinde çalışan “Cici Bey” lakaplı Küçük Kâmil, elde ettikleri istihbaratı, seyyar jandarma komutanı Çolak İbrahim Bey’e ulaştırmıştır .

 

Millî mücadelenin ilk yıllarında “Redd-i İlhak” ve “Müdâfaa-i Hukuk” adıyla Anadolu’da yer yer cemiyetler kurulduğu gibi değişik yörelerde değişik isimler altında silâhlı çeteler de oluşturulmuştur.

Bursa yöresinde kurulmuş olan Kamberoğlu çetesi, Püskülsüz İsmail çetesi gibi İnegöl yöresinde de Gürcü Derviş Bey çetesi, Abaza İzzet Bey çetesi gibi milis güçleri, devreye girmiştir. Zaman zaman bir birleri ile de rekâbete giren bu milis güçleri, kuva-yı milliye teşkilâtına yardımcı oldukları da görülmüştür . (DEVAM EDECEK)

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

 

 

 

Tüm Yorumları Göster (0)