Turhan Şahin
turhansahin@hotmail.com

İZ BIRAKAN İNEGÖLLÜLER

23 Mart 2018 / Cuma 17:32:21 | YAZARLAR | Turhan Şahin

ATLI TAHSİLDARLIK VE İNEGÖL

Kamu gelirlerinin devletin kendi memurları eliyle tahsili Osmanlının erken dönemlerinden itibaren uygulanan bir yöntemdir.

Cumhuriyetle birlikte her tür devlet gelirinin memurlar eliyle toplanması temel prensip olarak belirlenmiştir.

Özellikle Cumhuriyetin erken dönemlerinde nüfusun büyük kesiminin kırsal kesimde yaşıyor olması, gerekse dönemin ulaşım olanaklarının kısıtlılığı devlet gelirlerinin tahsilinde atlı tahsildarları ön plana çıkarmıştır.

 Ülkemizde 1980’li yılların ortalarına kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Maliye ve Özel İdare teşkilatlarının atlı tahsildarları vardı. Bölgeyi tanıması ve yerel ilişkilere hakim olması nedeniyle bölge insanları arasından çoğunlukla sınav yoluyla seçilerek göreve başlarlardı.

Hayvanları kendileri tarafından alınır ve bakılır, yem bedelleri maaşlarına ilave edilerek ödenirdi.

At, katır, eşek gibi hayvanlarla ulaşım sağlarlardı. Başlangıçta tahsilat için oluşturulsalar da sonraları tebligat amaçlı da görev yaptılar. Sonrasında motorize olarak görev yapanlar olmuştur.

İlçemizde pek olmasa da üzerlerinde para taşıdıkları için yol kesme, gasp gibi saldırılara da uğrayabiliyorlardı.

1950’li yılların başında Atlı Tahsildar kadrosunda görev yapmış 1930 doğumlu İsmet Çetiner’in anlatımlarına göre ilçemiz Maliye Teşkilatında İsmet Çetiner, Mehmet Telci, Ali Osman LÖKTAŞ Halil ?, Mehmet Çelikbalta, Orhaniye Mahallesinden Kazım Kurhan ve adlı kişiler atlı tahsildarlarmış.

Kadroları atlı tahsildar olduğu için yem bedeli hesaplarına yatarmış fakat hiçbiri atlı olarak görev yapmamış.

Yaya olarak yola çıkarlar, ya da köylerle ilişkisi olan insanlarla temasa geçerlermiş. Kendisi çoğunluğu Mezit Boğazı Bölgesinde olmak üzere 37 köyün tahsildarı imiş.

Köylü ile önceden temasa geçerler uygun oldukları dönemde tahsilata gitmeye çaba sarf ederlermiş. Birçok kereler geceyi köyün birinde geçiririp ertesi günü komşu bir köye geçiş yaptıkları olurmuş.

 Köylümüzün misafirperverliği ile ilgili birçok anıyı duygulanarak anlattı. Zamanla atlı tahsildar kadroları kaldırılmış o da görevini ilçemizde maliye tahsildarı olarak devam ettirmiş.

 

Kaynakça : 27.02.2018 İsmet Çetiner ile görüşüldü. Mesut Sert Tahsil Yöntemi Olarak Atlı Tahsildarlar, www.jlecon.com/Dergi?pdfDetay-aspx?ID=85,

Tüm Yorumları Göster (0)