Recep Akakuş

İnegöl’ün Paşa Yigit’i

04 Temmuz 2019 / Perşembe 11:18:10 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Paşa Yiğit, gerçekte, Yıldırım Beyazıt devrinde ün salmış akıncı komutanlarındandır. 1389 yılında Yıldırım Beyazıt devrinde fetih edilmiş olan Üsküp Şehri’ne, ilk Sancak Bey’i olarak, Paşa Yiğit, atanmıştır. Üsküp Şehri’nin fethinde büyük yararlıklar göstermiş olan Paşa Yiğit, Üsküp-Fâtihi olarak şöhret bulmuştur.

PAŞA YİĞİT’İN KİMLİĞİ VE ŞAHSİYYETİ

Önce Paşa kelimesi üzerinde duralım. Bu sözcük, unvan olarak değil, isim olarak kullanılmıştır. Günümüzde Âzerbaycan Türkleri arasında bu isim, hâlâ, sıkça, özel isim olarak kullanılmaktadır.

 Paşa Yiğit, Saruhan Beyliği sınırları içinde ve Menemen yöresinde göçerkonar olarak yaşayan göçebe yürüklerindendir. Yıldırım Beyazıt’in oğlu Şehzâde Ertuğrul’un Sancak Bey’i olduğu yıllarda-tuzlalarla ilgili olarak-devletçe uygulanan yasağa uymadıkları için Paşa Yiğit’in mensup olduğu konar-göçerler yürük aşiretleri, bu coğrafyadan alınmışlar ve Bulgaristan’da Filibe Şehri civarına sürgün edilmişlerdir.

Paşa Yiğit’in mensup olduğu bu Türkmen oymağının beyleri, bu yeni coğrafyada: Saruhan Beyleri diye anılmıştır. 1389 yılında gerçekleşen Birinci Kosova Muharebesi sırasında Paşa Yiğit’in, bir akıncı beyi olarak Bosna üzerine sevk edildiğini ve Bosna Krallığı’nı haraca bağladığını görmekteyiz. Döndükten sonra da Yıldırım Beyazıt tarafından, yeni fetih edilmiş olan Üsküp ve Karatova yörelerini yönetmek üzere Paşa Yiğit’in, Üsküp Sancak Beyliği’ne tayin edildiğine şahit olmaktayız.

Paşa Yiğit, ünlü bir akıncı sülalesi olan Turahalar sülâlesinin de kurucusudur. Bu nedenle ünlü bir akıncı komutanı olarak şöhret sahibi olduğu kadar ilk Üsküp Sancak Bey’i olarak da şöhret bulmuştur.

ÜSKÜPLÜ İSHAKPAŞA

Aynı zamanda ileriki bahislerde görüleceği üzere Sultan II. Murad, Sultan II. Mehmed ve Sultan II. Beyazıt devirlerinde devlete en üst seviyelerde-uzun yıllar-hizmet eylemiş olan Mühtedî Sarı İshak Paşa’nın da mürebbisi ve manevî babasıdır.

Çünkü Paşa Yiğit, Üsküp Sancak Bey’i iken Sırp-Kral hânedânından olan küçük İshak’ı, yanına almış, eğitmiş, terbiye etmiş ve kendi öz çocukları bulunmasına rağmen onu manevî evlat edinmiştir.

Paşa Yiğit’in, manevî evladı olan İshak Paşa’ya: Sarı, Mühtedî, Alaca, Davut ve Kraloğlu gibi lakaplar verilerek İnegöllü İshak Paşa’dan ayrılmaya çalışılmıştır. Bu İshak Paşa’nın bütün sosyal ve hayrî tesisleri, Üsküp ve civarındadır. Uzun yıllar Üsküp ve Bosna Sancak Beylikleri yapmış olan bu İshak Paşa’nın çocuk ve torunları da ünlü akıncı beyleri arasında yer almıştır.

İNEGÖLLÜ İSHAKPAŞA

İnegöl’de camii ve külliyesi bulunan İshak Paşa da aynı yıllarda yaşamış olmakla birlikte Sırp asıllı Sarı ve Mühtedî İshak Paşa’dan ayrıdır. İnegöl’de cami ve külliyesi bulunan İshak Paşa, Türk asıllıdır ve de soy kütüğü açısından, Amasya kökenlidir. Mâliyecidir. Büyük babaları, Amasya Emirliği’ni üstlenmiş olan Şad- Geldi sülâlesine mensuptur. O’nu yetiştiren devlet adamı, Amasya Beylerbeyi Yörgüç Paşa ile kardeşi Hızır Paşa’dır. Karısı Sultan Hatun da Kastamonu beyi İsfendiyâr Bey’in kızıdır.

Dedesi İsa Bey, Amasyalıdır.İshak Paşa’nın babası İbrahim Ağa, İnegöl’de doğup yaşadığı için İshak Paşa da İnegöllü olarak kabul etmiştir. Sırp asıllı Mühtedi Sarı İshak Paşa’nın

YİĞİT KÖY VE PAŞA YİĞİT

İnegöl ile -doğrudan doğruya- ilgisi yok ise de O’nu yetiştiren Paşa Yiğit’in, İnegöl ile çok yakın ilgisi vardır. Çünkü Üsküp Sancak Bey’i Paşa Yiğit, ömrünün son yıllarını İnegöl’deki çiftliğinde geçirmiş ve buraya defnedilmiştir. Günümüzde Yiğit Köy adıyla anılan köy, gerçekte, Paşa Yiğit’in çiftliğidir. Bu zat, kaynaklarda; değişik adlar ile anılmıştır. Söz gelimi, Lala Yiğit, Nikdîh Baba, Yiğit Baba ve sadece: Yiğit şeklinde kendisine isimler verilmiştir.

Tüm Yorumları Göster (0)