Recep Akakuş

İnegöl’de ve Kurşunlu’da Cuma Camileri

27 Ocak 2020 / Pazartesi 10:19:42 | YAZARLAR | Recep Akakuş

 Her iki cami de 1396 yılında Yıldırım Bayezid tarafından yaptırılmıştır.

Hatırlanacağı üzere Yıldırım Bayezid, Germiyanoğlu Süleyman Şah’ın damadıdır. Düğün işlerini de Bursa Bey Sarayı genel sekreterliğini üstlenmiş olan Aksungur Ağa (Sungur Paşa) organize etmiştir.

1396 yılında kazanılan Niğbolu Zaferi’nden sonra Yıldırım Bayezid, yönünü Anadolu’ya çevirmiş ve ilk etapta İnegöl’e –fizîki yapısı itibariyle bir küçük köy mescidi hüviyetinde de olsa- hükümdar sıfatıyla bir Cuma Camii inşâ ettirmiştir.

Bu nedenle de inşâ edildiği tarihten itibaren bu camide devlet reisi adına hitabet hizmeti verilmeye başlanmıştır.

 İlk yıllarda kadılar tarafından yerine getirilen hitabet hizmeti, daha sonraki yıllarda özel olarak görevlendirilen hatipler tarafından yapılmaya başlanmıştır ki hitabet hizmetini üstlenmiş bu kişilere, “Hatip Çiftliği” adı verilen bir “hizmet dirliği” tahsis edilmiştir.

Açık seçik görülüyor ki 1396 yılından itibaren İnegöl’de, devlet reisi adına hutbe okunmaya başlanmıştır.

 “Hüdâvendigâr Livası Tahrir Defterleri”ndeki kayıtlara göre, İnegöl’de Cuma Camii’nde hitabet hizmeti görenlerden biri, Yakup Efendi adında bir zattır ki bu zât, yaptığı hizmetle ilgili olarak kendisine tahsis edilmiş olan ”hizmet dirliği”ni işletmiştir.

Yıldırım Beyazıt, aynı yıl içinde yani 1396 yılında Ermeni Derbendi’nden, Sınır Beli’nden ve de Domaniç Derbendi’nden gelen yolların, tarihî İpek Yolu’nun Bursa ayağı ile kesiştiği noktada yer alan Kurşunlu Beldesi‘nde de zaviyeli ve de kubbeli bir Cuma Camii daha inşâ ettirmiştir.

Ayrıca burada yapılacak hitabet hizmeti için vakıflar tesis etmiş ve görevlendirmeler yapmıştır.

Kaynak olarak kullandığımız “Hüdâvendigâr Livası Tahrir Defterleri”ndeki kayıtlara göre, bu Zaviyeli Mescid’de İmamet hizmetinin yanı sıra hitabet ciheti de ihdâs olunmuştur.

Sultan II. Abdülhamid (1876-1908)devrinde ve 1876-77 yıllarında İshak Paşa İmareti’nde tadilât yapılarak onarıldığı esnada Yıldırım Beyazıt tarafından inşâ edilmiş olan ve fizikî yapısı itibariyle bir mahalle mescidi hüviyetinde görünen İnegöl Cuma Camii de onarılmış ve -minaresinin küp kısmı hariç- cami kökten yıkılmış ve günümüzdeki şekliyle yeniden inşâ edilmiştir.

Görüldüğü üzere Cuma Camii’nin onarılması esnasında yeni bir mimârî tarz uygulanarak ahşap kubbeli ve de ahşap çatılı olarak inşâ edilmiştir.

Yeni bir mimârî üslûp ile inşâ edilen İnegöl Yıldırım Beyazıt Cuma Camii, böylece kurşun kaplı tek kubbesiyle daha görkemli bir hale gelmiştir.

Yenilenen İnegöl Cuma Camii, bu haliyle, İshak Paşa İmareti’ne dâhil cami ve medrese kubbeleri ile bütünleşerek bir anlamda, yeni bir mimârî site ve yeni bir mimârî kompleks oluşturmuştur.

 

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

 

 

 

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

Tüm Yorumları Göster (0)