Recep Akakuş

İnegöl’de Sportif Faâliyetler Ve Tesisler

10 Nisan 2020 / Cuma 12:56:04 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Fetih sonrasında İnegöl coğrafyasında sportif faâliyet olarak ilk yıllarda “avcılık sporu” na şahit olmaktayız. Geyikli Baba’nın, geyikleri eğiterek binek hayvanı olarak kullanması ve kırsal hayatı tercih ederek şehir ve kasablardan uzakta yaşaması, bunun en somut delilidir.

Diğer yandan iletişim ve haberleşmede kullanılan “doğan, şahin ve atmaca” gibi yırtıcı kuşların,yavrularının eğitilerek “Gönenç” hale getirme faâliyetlerini yürüten “Kayacı-Başılık” ve de “Pâzdârlık” yapan kişiler de Osmanlı yönetiminde sportif faâliyet gösteren kişiler arasında sayılmıştır.

Bu kişiler, Özçekaya, Akkaya, Karacakaya, Ulular-Kayası ve İclâliye Köyü civarında yer alan Mindos Kayası gibi büyük yalçın kayalara yuvalarını yapmış olan doğan, şahin ve atmaca misâli yırtıcı kuşları izleyerek etle beslenen bu yırtıcı kuşların kayalara yaptıkları yavalardan yavrularını alarak eğitmişlerdir.

Bu kişiler ve bu tür kişilerden oluşan köylüler, “Gönenç” adı verilen eğitilmiş doğan, şahin ve atmaca cinsi yırtıcı kuşları, “Doğancıbaşı” ismiyle anılan devlet görevlisine teslim ettiği takdirde kendilerine, hem bir ücret ödenir ve hem de “Tekâlîf-i Dîvâniyye” adı verilen devlet vergisinden muaf tutulurlar idi.

Geçmiş yıllarda “Sarı-nâs ve Sırnaz” adıyla anılan günümüzdeki Sarıpınar Köyü ile aynı yörede bulunan ve geçmiş yıllarda “Köçekler, Alayna”adıyla anılan günümüzdeki Doğanyurdu Köyü, bu tür kuşları yavru iken yuvalarından alıp eğiten ve ardından da devlete teslim eden kişilerin meskûn olduğu mahallerdir.

İnegöl‘e mücavir köylerden Adabînî Köyü/ Alanyurt civarında yer alan Doğanca mıntıkası ile Akhisar Köyü / Mahallesi yakınında yer alan Çakırca Çiftliği de bu tür kuş yavrularının eğitim alanı olarak geçmiş yıllarda kullanılmıştır. Yine geçmiş yıllarda “at –oğlanları” adıyla anılan Cerrah beldesi yakınında yer alan “kulfâl çiftliği = çok faal çalışkan kişilerin iskân edildiği çiftlik” de, bir anlamda, sportif faâliyet gösterilen bir mahaldir.

Burada Osmanlı ordu mensuplarının ihtiyaç duyduğu at, katır cinsi hayvanları yetiştiren kişiler iskân olunmuştur. “koşu-yolu veya yarış-yolu” anlamına gelen Cerrâh beldesi de bu tür bir sportif faâliyete sahne olmuştur.

Sultan Abdülaziz (1861-1876) devrinde İnegöl’de Deydinler Köyü yolu üzerinde inşa edilmiş olan Sarı Camii ile bağlantılı olan Sultan Abdülaziz’e âit “av köşkü” de İnegöl coğrafyasında sportif faâliyetleri simgeleyen bir sosyal tesis olmuştur.

Sultan II. Abdül- hamid (1876-1908) devrinde İnegöl’ü, Domaniç’e bağlayan Domaniç Derbent yolunun iki tarafında Sultan II. Abdülhamid adına tesis olunan “Av Sahası” da bir sportif faâliyet çeşidi olmuştur.

Söz konusu derbent üzerinde yer alan ve günümüze, ” yer “adı olarak, intikal etmiş olan “Arap-Oturağı” ve “Kon-Doktor” isimleri buna delâlet etmektedir.

Cumhuriyet devrine gelince İnegöl coğrafyasında geliştirilen sportif faâliyetler, ilk yıllarda “İnegöl-Avcılık Kulübü” adı altında organize edilmiştir. Ardından da “Futbol Kulüpleri” şeklinde yeni organizasyonlara geçilmiştir. Günümüzdeki “İnegöl Spor Kulübü” nün alt yapısını da: “İdman Yurdu, Doğan Spor ve Demir Spor “gibi futbol kulüpleri oluşturmuştur.

1961-1977 yılları arasında İnegöl kökenli Bursa milletvekili olan Ahmet Türkel ve belediye başkanı Ahmet Akyollu, futbol sporuna önemli katkıda bulunmuşlar ve İnegöl’e bir stadyum kazandırmışlardır.

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

Tüm Yorumları Göster (0)