Recep Akakuş

İnegöl’ De Kütüphane Ve Kültür Merkezi

27 Temmuz 2020 / Pazartesi 16:13:02 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Fetih sonrasında İnegöl’de ilk îmar çalışması, Yıldırım Beyazıt devrinde 1396-1397 yıllarında gerçekleştirilmiştir. İkinci îmar çalışmasını ise Fatih Sultan Mehmed ve oğlu Sultan II. Beyazıt devirlerinde sadrazam olan an Amasya kökenli ve İnegöl doğumlu İsabeyzâde İshak Paşa yapmıştır.

İshak Paşa, ilk sadrazamlığı esnasında 1469-1470 yıllarında cemi merkezli imaretini inşa ettirmiştir. İkinci sadrazamlığı esnasında da 1483 yılında imaretine bir medrese ilave ettirmiştir.

İnşa ettirmiş olduğu Medrese’nin dershanesinde pençereler arasına tıpkı İstanbul’ da Eyüpsultan Hz. Halid Camii’nde olduğu gibi duvara gömme-dolap şeklinde kütüphane yaptırmış ve medresede görev yapan müderrislerin yararlanması için de kaynak kitaplar, söz konusu kütphane dolabına konmuştur.

 Tarihî süreç içinde İshakpaşa Medresesi’ndeki dolap-kütüphaneler, yararlı hizmetlere vesile olmuştur.

Sultan II. Abdülhamid devrine gelindiğinde; İnegöl coğrafyasında yer alan bir çok akar nitelikli vakıfların buharlaşarak ortadan kalktığı gibi İshak Paşa vakıfları da buharlaşarak ortdan kalkmış ve bir çoğu, şahıs mülkü haline gelmiştir.

Sultan II. Abdülhamid, İstanbul’da Sultan II. Beyazıt Camii müştemilatında yer alan kervansarayı, yeni baştan dizayn ederek devlet kütüphanesi yapmış ve 24 Haziran 1884’ te söz konusu kütüphneyi hizmete açmıştır.

Kütüphane konusunda hükümdar tarafından yaptırılan bu örnek çalışma, yöneticileri gayrete getirmiş ve bu konuda İnegöl Kaymakamı Âsaf Bey ile İnegöl Müftüsü Akşehir’li Mehmed Nuri Efendi işbirliği yapmışlardır.

İshak Paşa Medresesi’nde yer alan “göme-dolap” şeklindeki kütüphaneyi ele almışlar ve medrese-dershanesini müstekıl kütüphane haline getirerek yeni baştan düzenlemişlerdir.

Halktan toplanan bağış kitaplarla- bir diğer ifadeyle- hamiyetli bazı kişilere satın aldırdıkları 400 kadar kaynak kitap ile İnegöl –İshakpaşa Kütüphanesini ihya ederek 1897 Yılında kütüphaneyi halkın hizmetine açmışlardır.

İnegöl Müftüsü Akşehir’li Mehmed Nuri Efendi, aynı zamanda müderristir. İshakpaşa Medresesi’ni, hem müftülük makamı olarak kullanmış ve hem de mektep olarak değerlendimiştir. Burası, daha sonraki yıllarda İnegöl Rüşdiyye Mekebi olarak da kullanılacaktır.

Müftü ve de Müderris Mehmet Nuri Efendi, bir kütüphaneci gibi çalışmış 1897 Yılında açılmış olan bu kütüphanede kitap sayısı, 13’ten 1100’ e çıkmıştır. Zira İshakpaşa vakfına, demirbaş olarak kayıtlı, kütüphanede sadece 13 yazma kitap, bulunmakta idi ki bunların bir kaçı Kur’an-ı Kerîm metni idi.

Akşehir’li Mehmet Nuri Efendi İnegöl’de hem müftü ve hemde müderris olarak halka etkili bir kültür hizmeti sunmuş ve 1907 yılında vefat eylemiştir.

 “Evkaf Nezâreti” ne bağlı olan İnegöl İshakpaşa Medresesi’nde, 1913 Yılından itibaren yönetim, “Maârif Nezâreti” ne geçmiş ve burada İnegöl Rüşdiyye Mektebi açılmıştır. Çınarlar Altı Çay Bahçesi ‘ ne nâzır Türk Ocağı binasının yapımı tamamlanınca da İnegöl Rüşdiyye Mektebi, buraya taşınmıştır. 

Tüm Yorumları Göster (0)