Recep Akakuş

Çok Partili Yönetimin İnegöl’e Yansımaları-1

27 Mart 2020 / Cuma 10:03:07 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Tek parti yönetiminin hakim 1924- 1950 yılları arasında Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Atatürk sonrasında Millî Şef İsmet İnönü , CHP’nin genel başkanı sıfatıyla devletin de başı olmuşlardır.

Bu açıdan değerlendirildiğinde –bu yıllarda CHP, bir devlet partisidir .Zaman zaman parti içinde tek kişi olarak muhalefet yapan kişilere göz yumulmuş ise de guruplaşmaya ve birleşik muhalefete müsâade olunmamıştır.

1935 Yılında yapılan milletvekili seçiminde İstanbul’da mukîm olmakla birlikte İnegöl kökenli seçkin bir âileye mensup olan lise mezunu Şekibe Akkavuk (İnsel) (1886-1970), CHP’ den Bursa milletvekili olarak seçilmiştir.

Bu hanım Efendi, tarihî süreç içinde İnegöl’de yaşamakta olan en eski köklü âilelerden Sadıkzâde âilesine mensuptur. Bu köklü âilenin soy kütüğü, İnegöl’ de İshakpaşa Külliyyesi’ nin inşaedildiği 1469 yılından bu yana İshak Paşa’nın vakıflarına nezaret eden İshakpaşa Kethüdası Sofu Hacı Sinan Efendi’ye dayanır.

Bu âileye mensup kişiler, tarihî süreç içinde 1955 yılına kadar zaman zaman İnegöl belediye başkanlığında bulunmuşlardır. Bu âilenin en son temsilcisi, 1950-1955 yılları arasında İnegöl’de belediye başkanı olan Nuri Doğrul Bey’dir.

Açıkça görüldüğü üzere; tarihî süreç içinde bu âileye mensup kişiler, İnegöl’ün yerel ve genel yönetiminde –dâima- söz sahibi olmuşlardır.Tek parti döneminde ve 1935 yılında CHP’ den Bursa milletvekili seçilen Şekibe Akkavuk Hanım Efendi de bu âilenin İsaören Köyü beylerinden birinin kızıdır.

Şekibe Akkavuk / İnsel Hanım Efendi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ ne ilk giren hanım millet vekili olmuştur. Bu hanım efendi’nin millet vekili bulunduğu 1937 Yılında yerel yönetim açısından İnegöl’de önemli değişiklikler yapılmıştır.

Söz gelimi: Başta İshakpaşa Külliyesi’nin çevresinde yer alan merkez mezarlığı olmak üzere; Cuma-Sinanbey-Yenice ve Hamidiye mahalle mezarlıkları kaldırılmıştır. Yerleri, yeşil alan olarak değerlendirilmesi kabüllenilmiştir. Ancak söz konusu bu yeşil alanlar, daha sonraki yıllarda–maalesef- kısmen yeya tamamen iskâna açılmıştır.Bu arada İshak Paşa’nın mezarına âit mermer lahit taşları ve şahideleri de yerlerinden sökülmüş ve zevcesi Tâcünnisâ Sultan Hatun Türbesi’ne nakledilerek burada koruma altına alınmıştır.

Acak 1963 Yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce İshakpaşa külliyesi’nde yapılan resterasyon çalışmaları sırasında Tâcünnisâ Sultan Hatun Türbesi’nde koruma altına alınmış olan mermer lahit ve şahide taşları, birleştirilerek türbe içinde İshak Paşa adına -muhdesyeni bir mezar oluşturulmuştur.

Diğer yandan aynı yıl içinde yani: 1937 Yılında İnegöl coğrafyasında yer alan vakıf mallarının devletçe yeniden tesbit ve tescil işlemlerinin yapılmasına gidilmiştir. Bu amaçla Yenişehir vakıf memurluğunca yönetilen tesbit ve tescil çalışmaları sırasında Yıldırım Beyazıt, Sinan bey ve İshakpaşa hamamları, zilyed yoluyla o yıllarda işletmesini yapan kişiler adına tescili yapılmış ve de şahıs mülkü haline getirilmiştir.

İshakpaşa medresesinin dershane bölümü, belediyeye bağlı kütüphane haline getirilirken doğu cihetindeki hücreler müftülük hizmetine verilmiştir.Batı cephesinde yer alan hücreler de o civarda faâliyet gösteren bakkaliye ve bakırcı esnafına vakıflar idaresi adına kiraya verilmiştir. (DEVAM EDECEK)

 

 

RECEP AKAKUŞ HOCANIN ESERİNDEN

DÜZENLEYİP YAYINA HAZIRLAYAN

AYHAN BAYRAKTAR

Tüm Yorumları Göster (0)