Recep Akakuş

Çelebi Sultan Mehmet Devrinde İnegöl

09 Temmuz 2019 / Salı 10:29:02 | YAZARLAR | Recep Akakuş

Çelebi Sultan Mehmed, Osmanlı’nın ikinci kurucusudur. Çünkü 1402 yılında vukû bulan Ankara-Çubuk Meydan Muharebesi’nden sonra kelimenin tam anlamıyla bir kaos dönemi başlamış ve 10 yıl kadar süren bu kaos dönemini, Çelebi Sultan Mehmed, sona erdirerek 1413 yılında iktidara, tek başına gelmiştir.

Fetret devrinde Osmanlı devlet adamları, şehzâdeler arası mücadeleye, geniş çapta katılarak yıprandıkları için İnegöl’e yerleşen Paşa Yiğit örneğinde gördüğümüz gibi 1413 yılından sonra devlet kadrolarında büyük bir tasfiye hareketi olmuştur.

Sonraki yıllarda, öteden beri, Çandarlı ailesinin elinde bulunan vezâret makamı, Amasya ümerâsının eline geçmiştir. Amasya ümerası da Çandarlı ailesi gibi Ahî Geleneği’ne sahip iseler de farklı bir tecrübeye sahip idiler. Çelebi Sultan Mehmed’in hiç değişmeyen sadrazamı Beyazıt Paşa, bu ekolün önde gelen temsilcisi olmuştur.

Tokatlı İvaz Paşa’da bu ekole mensup ikinci derecede önemli bir zattır. Hizmet açısından baktığımızda bu dönemde -devlet eliyle İnegöl coğrafyasına- önemli bir hizmet sunulmamıştır.

Söz gelimi, Çelebi Sultan Mehmed, Söğüt Kasabası’na-hâlen ayakta bulunan-büyük bir cuma camii yaptırırken Bursa’da da vezîri ve mîmarı İvaz Paşa’ya, cami-medrese ve türbededen oluşan görkemli bir külliye yaptırmıştır.

İnegöl ilçe sınırları içinde yer alan Adabînî, Boğaz, Konurlar ve Şâp Ali/Şıbalı köylerinin vergi gelirleri, bu külliyede yer alan tesislerin masraflarını karşılamak için vakfedilmiştir.

Diğer yandan bu devrin güçlü devlet adamlarından Beyazıt Paşa da İnegöl İlçesi’ne bağlı Domaköy/İl Aslan/Aluç/Şehidler, Halalca/Mecîdiye, Karamıklar/ Karalar adındaki köylerin vergi gelirlerini, Bursa’da yaptırdığı mescid ve medresesine vakfeylemiştir.

Bursa Yeşil Camii’nin mimarı ve Sultan II. Murad’ın vezirlerinden olan İvaz Paşa da Yiğitköy civarındaki çiftliği, Savcı Bey’in oğlu Süleyman Bey’den satın almış ve bu çiftlik gelirini, Bursa’da inşa ettirdiği medresesine vakfeylemiştir.

Ayrıca sık sık sel felâketine maruz kalan Zindancık Köyü’nün yeri değiştirilerek Koca Dere boyunda olmak üzere-takriben-beş kilometre güneydoğuya kaydırılarak Bilecik-İnegöl bağlantısını sağlayan yol üzerine Sipahi/Şıbalı adı verilen yeni bir köy kurulmuştur.

Sipahî Köyü mescidini de İvaz Paşa, yaptırmıştır. Günümüzde hâlen bu mescit, ayaktadır ve İvaz Çelebi Camii adıyla anılmaktadır. Görüldüğü üzere Çelebi Sultan Mehmed döneminde Amasya kökenli ümeradan Beyazıt Paşa ve İvaz Paşa, İnegöl’ün kuzey tarafında yer alan ve yukarıda isimleri verilen köy gelirlerini vakıf haline getirerek hayrî hizmetlere tahsis etmişlerdir.

İnegöl kasaba merkezine gelince;  Çelebi Sultan Mehmed devrinde İnegöl kasaba merkezinde tahrir defterine, bir tek mescid ve bir adet de zaviye tespit ve tescil olunmuştur. Başkaca; bir sosyal ve de hayrî bir tesis, mevcut değildir.

Tüm Yorumları Göster (0)